هفت صبح| همزمان با آغاز ماه مبارک رمضان ۱۴۴۷ هجری قمری، فضای پرهیاهوی میدان تایمز که به طور معمول با نورهای خیرهکننده نئونهای تبلیغاتی، انبوه گردشگران و ترافیک بیوقفه شناخته میشود، برای ساعاتی چهرهای متفاوت به خود گرفت. صدها مسلمان از ملیتها و پیشینههای گوناگون در این نقطه نمادین گرد هم آمدند تا پس از افطار، نماز را به صورت جماعت در فضای باز اقامه کنند.
فرشهای نماز در میان تابلوهای دیجیتال گسترده شد و صدای تلاوت قرآن در فضایی طنین انداخت که همواره با صدای بوق و موسیقی خیابانی شناخته میشود؛ تصویری که برای بسیاری از ناظران، نشانهای از تنوع فرهنگی و مذهبی کلانشهر نیویورک بود. این مراسم پیشتر نیز در سال ۲۰۲۲ برگزار شده بود اما امسال با حضور گستردهتر شرکتکنندگان و توجه رسانهای بیشتر همراه شد.
برگزارکنندگان اعلام کردند این برنامه تنها یک آیین عبادی نبوده، بلکه تلاش داشته کارکرد اجتماعی نیز داشته باشد. در جریان مراسم، حدود ۱۵۰۰ وعده غذای رایگان میان حاضران توزیع شد و بیش از ۱۲۰۰ نسخه قرآن کریم به زبانهای مختلف در اختیار شرکتکنندگان قرار گرفت تا امکان آشنایی بیشتر با مفاهیم ماه رمضان فراهم شود. به گفته برگزارکنندگان، چنین رویدادهایی فرصتی برای تقویت همبستگی درون جامعه مسلمانان و همچنین ایجاد پل گفتوگو با سایر شهروندان است؛ بهویژه در شهری که یکی از متنوعترین بافتهای جمعیتی جهان را دارد.
برگزارکنندگان این گردهمایی را نشانهای از حضور مسالمتآمیز مسلمانان در فضای عمومی و تلاشی برای معرفی فرهنگ اسلامی توصیف کردند. به باور آنان، برگزاری نماز در مکانی نمادین مانند میدان تایمز پیام روشنی درباره امکان همزیستی دینی در جامعه چندفرهنگی آمریکا دارد. کارشناسان مسائل اجتماعی نیز معتقدند چنین برنامههایی در سالهای اخیر به بخشی از «دیپلماسی فرهنگی» تبدیل شدهاند؛ یعنی تلاش جوامع مهاجر برای روایت هویت خود در فضای عمومی و کاهش فاصلههای فرهنگی.
در عین حال، برگزاری نماز جماعت در یکی از مهمترین فضاهای شهری آمریکا بدون حاشیه نبود. برخی رسانههای محافظهکار از زهران ممدانی که به عنوان شهردار مسلمان شهر معرفی شده، به دلیل حمایت از چنین برنامههایی انتقاد کردند و آن را نشانه «سیاسی شدن فضاهای عمومی» دانستند. با این حال، مسئولان شهری و برگزارکنندگان تأکید کردند که مراسم با مجوز رسمی و در چارچوب قوانین برگزار شده و هدف آن ایجاد فضایی برای تعامل فرهنگی و مذهبی بوده است.
نیویورک طی دهههای گذشته بارها صحنه رویدادهای مذهبی در فضاهای عمومی بوده است؛ از جشنهای کریسمس و هانوکا گرفته تا مراسم فرهنگی جوامع مهاجر. حضور مسلمانان در میدان تایمز را نیز میتوان در همین چارچوب گستردهتر دید؛ شهری که تنوع مذهبی و قومی بخشی از هویت آن محسوب میشود. برخی تحلیلگران میگویند افزایش چنین مراسمهایی بازتاب رشد جمعیت مسلمانان در آمریکا و تلاش نسلهای جدید برای دیده شدن در عرصه عمومی است.
