به گزارش هفت صبح دولت در راستای تعهدات خود به اقشار آسیبپذیر جامعه و به منظور جبران بخشی از کاهش قدرت خرید ناشی از تورم، در حال بازنگری اساسی در سازوکار توزیع کالابرگ الکترونیکی است. این تغییر رویکرد، که با هدف افزایش اثربخشی و هدفمندی یارانهها صورت میپذیرد، بر بازگشت نظام دقیق «دهکبندی درآمدی» به عنوان معیار اصلی تخصیص اعتبار تأکید دارد. بر اساس اظهارات مقامات مسئول، این ابتکار عمل قرار است اولویت را به ۶ دهک پایین جامعه بدهد تا حمایتهای مالی به صورت متمرکز و مؤثرتری به دست نیازمندترین اقشار برسد.
بازگشت به دهکبندی: اولویتبخشی به نیازمندان واقعی
یکی از مهمترین تحولات پیشرو، احیای مجدد سیستم دهکبندی درآمدی به جای معیارهای پیشین مانند رقم آخر کد ملی است. این تغییر رویکرد، نشاندهنده تلاش دولت برای اجرای «حمایت هدفمند» است؛ به این معنا که منابع محدود بودجه، به جای توزیع پراکنده، صرفاً به ۶ دهک درآمدی پایین جامعه اختصاص یابد. هدف از این اقدام، به حداکثر رساندن تأثیر یارانهها در مقابله با فشارهای اقتصادی و تورمی بر سبد معیشت خانوارها است.
تعهد رئیسجمهور و ضربالاجل وزیر اقتصاد برای افزایش اعتبار
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، با تأکید بر اهمیت اجرای وعدههای حمایتی به عنوان یکی از اولویتهای اصلی دولت، دستورات لازم را برای بسیج تمامی دستگاههای اجرایی جهت عملیاتی کردن افزایش اعتبار کالابرگ صادر کرده است. ایشان با استناد به ماده قانونی ۱۶۹ مکرر، بر لزوم اولویتبخشی مطلق به ۶ دهک پایین درآمدی تأکید ورزیدهاند تا زیرساختهای لازم برای توزیع عادلانه و فراگیر این سیاستهای حمایتی فراهم گردد. در همین راستا، سید علی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، اعلام کرده است که وزارت متبوعش در حال تدوین و نهاییسازی پیشنهادهای لازم بوده و طرح نهایی افزایش مبلغ کالابرگ برای دهکهای پایین، ظرف دو هفته آینده به دولت ارائه خواهد شد.
چشمانداز کالابرگ برای دهکهای بالاتر و منابع بودجهای
هرچند تمرکز اصلی بر دهکهای پایین جامعه است، اما اشارهای نیز به احتمال تداوم کالابرگ با اعتبار یک میلیون تومانی برای دهکهای بالاتر صورت گرفته است. با این حال، تصمیم نهایی در این خصوص منوط به ارزیابی میزان منابع بودجهای در دسترس خواهد بود. این امر نشاندهنده رویکرد واقعبینانه دولت در تطبیق وعدهها با محدودیتهای مالی است.
سه سناریوی علمی برای تعیین مبلغ جدید کالابرگ
به منظور اطمینان از اینکه افزایش مبلغ کالابرگ صرفاً یک اقدام نمادین نباشد و تأثیر ملموسی بر معیشت خانوارها داشته باشد، معاونت رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سه سناریوی علمی و کارشناسی را مورد بررسی قرار داده است:
۱. سناریوی تغذیه: این سناریو بر تأمین حداقل کالری مورد نیاز روزانه هر فرد (۲۳۸۶ کیلوکالری) تمرکز دارد و تلاش میکند تا نیازهای اولیه غذایی را پوشش دهد.
۲. سناریوی ارزی: این رویکرد، تفاوت میان نرخ ارز ترجیحی تخصیصیافته به اقلام اساسی و نرخ فعلی آن در بازار آزاد را جبران میکند تا قدرت خرید واقعی حفظ شود.
۳. سناریوی تورمی: در این سناریو، هدف مستقیم جبران درصد افزایش قیمت کالاهای موجود در سبد مصرفی تعریف شده در کالابرگ است تا قدرت خرید نسبت به تورم موجود، حفظ گردد.
کالابرگ: سپری در برابر گرسنگی و تضمین امنیت غذایی
در شرایط کنونی که افزایش چشمگیر قیمت کالاهای اساسی، قدرت خرید خانوارها را به شدت کاهش داده و فشار مضاعفی بر معیشت مردم وارد کرده است، کالابرگ الکترونیکی نقشی فراتر از یک ابزار اقتصادی صرف پیدا کرده است. این سازوکار به مثابه یک «کمکحال» عمل کرده و به عنوان یک حاشیه امن، امنیت غذایی میلیونها نفر از اقشار آسیبپذیر را تضمین میکند. اگرچه کالابرگ به تنهایی قادر به رفع ریشههای تورم نیست، اما در مقطع کنونی، تنها ابزار مؤثری است که میتواند به صورت مستقیم و سریع، نیازهای اولیه ضروری خانوارها را برآورده سازد و از شدت ضربات اقتصادی بر سفرههای مردم بکاهد. دولت با اتخاذ رویکردی مبتنی بر دهکبندی و بررسی دقیق سناریوهای افزایش مبلغ، در تلاش است تا میان «محدودیتهای بودجهای» و «نیاز مبرم جامعه» تعادلی منطقی برقرار کند و از این طریق، اعتبار و پایبندی خود به وعدههای داده شده را نزد افکار عمومی حفظ نماید.
