مهلت ۲ ساله برای مالکان قولنامه‌ای| ثبت ادعای ملک بدون سند از امروز آغاز شد+ آدرس و نحوه اقدام

سازمان ثبت اسناد و املاک کشور از آغاز رسمی فعالیت سامانه «ثبت ادعا» خبر داد. این سامانه که در ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول پیش‌بینی شده بود، حالا به دستور رئیس قوه قضاییه برای گروه خاصی از اسناد مالکیت راه‌اندازی شده است.

هدف سامانه ثبت ادعا؛ ساماندهی اسناد غیررسمی

عین نقل قول از اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور:
«سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی یا همان "سامانه ثبت ادعا" در ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول پیش‌بینی شده و تمامی اشخاصی که نسبت به عین ملک، منافع بیش از دو سال یک ملک یا حق ارتفاق در ملک دیگری ادعای مالکیت دارند و آن ملک اساساً فاقد سند مالکیت است یا سند آن به نام شخص مدعی نیست، مکلفند ظرف دو سال از تاریخ راه‌اندازی رسمی سامانه، ادعای خود را در آن ثبت کنند.»

مشمولان راه‌اندازی رسمی؛ اسناد حدنگاری از ۱۳۹۶ تا اردیبهشت ۱۴۰۵

سامانه ثبت ادعا در مرحله اول، به صورت رسمی برای اسناد مالکیت حدنگاری که از تاریخ اول فروردین ۱۳۹۶ تا ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ صادر شده‌اند، فعال شده است.

عین نقل قول از اعظم قویدل:
«در حال حاضر این سامانه به دستور رئیس قوه قضاییه نسبت به اسناد مالکیت حدنگاری که از تاریخ اول فروردین ۱۳۹۶ تا ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ صادر شده‌اند، به صورت رسمی راه‌اندازی شده است. به این معنا که اگر شخصی نسبت به عین یا منافع ملکی که سند آن در این بازه زمانی صادر شده ادعایی داشته باشد، از اول خرداد ۱۴۰۵ به مدت دو سال فرصت دارد ادعای خود را در سامانه ثبت کند و پس از آن نیز دو سال دیگر مهلت خواهد داشت تا اقدامات قانونی لازم را انجام دهد.»

مثال عملی؛ خریدار قولنامه‌ای چه کند؟

سخنگوی سازمان ثبت با یک مثال ساده، فرآیند اقدام برای مالکان قولنامه‌ای را توضیح داده است.

عین نقل قول از اعظم قویدل:
«به طور مثال اگر شخصی ملکی دارای سند مالکیت حدنگار زردرنگ را که در تاریخ ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ صادر شده، با قولنامه عادی خریداری کرده باشد، اما فروشنده از انتقال رسمی ملک خودداری کند، خریدار باید ابتدا ادعای خود را در سامانه ثبت ادعا درج کرده و سپس با دریافت گواهی از سامانه، دعوای الزام به تنظیم سند رسمی را در دادگاه مطرح کند.»

تأکید؛ راه‌اندازی مرحله‌ای به معنای محدودیت ثبت ادعا نیست

عین نقل قول از اعظم قویدل:
«راه‌اندازی رسمی سامانه نسبت به اسناد حدنگاری صادره پس از سال ۱۳۹۶ به این معنا نیست که سایر افراد امکان ثبت ادعا ندارند؛ بلکه صرفاً مهلت قانونی دو ساله از اول خرداد ۱۴۰۵ برای این دسته از املاک محاسبه می‌شود و سایر افراد نیز می‌توانند ادعا‌های خود را در سامانه ثبت کنند.»

نحوه ثبت ادعا در سامانه؛ گام به گام

عین نقل قول از اعظم قویدل:
«ثبت ادعا در سامانه بسیار ساده طراحی شده و راهنمای لازم نیز در سامانه پیش‌بینی شده است. متقاضی ابتدا باید دارای خط تلفن همراه به نام خود بوده و در سامانه ثنا ثبت‌نام کرده باشد. سپس با مراجعه به درگاه "کاتب" به نشانی kateb.ir و ورود به بخش قانون الزام، وارد سامانه ثبت ادعا می‌شود.»

نقشه و مختصات جغرافیایی؛ پیش‌نیاز ثبت ادعا

عین نقل قول از اعظم قویدل:
«این سامانه مکان‌محور است و برای ثبت ادعا ابتدا باید نقشه UTM یا نقشه دارای مختصات جغرافیایی ملک تهیه شود. به همین دلیل در ابتدای فرآیند ثبت ادعا، کد رهگیری نقشه دریافت می‌شود. اگر متقاضی این کد را نداشته باشد، سامانه به صورت خودکار نقشه‌بردار دارای صلاحیت را از میان مراجع پیش‌بینی‌شده در آیین‌نامه اجرایی انتخاب و معرفی می‌کند و پس از انجام عملیات نقشه‌برداری، کدرهگیری برای متقاضی ارسال می‌شود.»

مدارک قابل بارگذاری در سامانه

عین نقل قول از اعظم قویدل:
«مدارک مرتبط با اثبات مالکیت اعم از قولنامه عادی، صلح‌نامه، هبه‌نامه، آرای محاکم، نسق‌های زراعی، استشهادیه، گواهی حصر وراثت و سایر مستندات در سامانه بارگذاری می‌شود و در پایان، کدرهگیری ثبت ادعا برای شخص مدعی پیامک خواهد شد.»

چرا راه‌اندازی رسمی سامانه تأخیر خورد؟

عین نقل قول از اعظم قویدل:
«در قانون الزام، ۱۴ آیین‌نامه اجرایی پیش‌بینی شده که هر یک بخشی از فرآیند اجرای قانون را مشخص می‌کند. تاکنون ۱۰ آیین‌نامه از مجموع ۱۴ آیین‌نامه به تصویب رسیده و سامانه نیز بر اساس قانون و همین آیین‌نامه‌ها طراحی و اجرایی شده است.»

عین نقل قول از اعظم قویدل:
«شرایط خاص کشور در یک سال گذشته و همچنین برخی ابهامات اجرایی از جمله دلایل تأخیر در راه‌اندازی رسمی سامانه بود. برای نمونه هنوز آیین‌نامه اجرایی تبصره ۶ ماده ۱۰ قانون الزام که مربوط به نحوه اقدام درباره آپارتمان‌های فاقد پایان‌کار است، تصویب نشده و در صورت ثبت ادعا نسبت به این املاک، نحوه اقدام شهرداری‌ها با ابهام مواجه خواهد بود.»

سابقه آزمایشی سامانه از آذر ماه گذشته

سخنگوی سازمان ثبت تأکید کرده که سامانه ثبت ادعا از ۱۲ آذرماه سال گذشته به صورت آزمایشی راه‌اندازی شده بود و این یکی از افتخارات سازمان ثبت اسناد و قوه قضاییه محسوب می‌شود؛ اما برای جلوگیری از تضییع حقوق مردم، راه‌اندازی رسمی سامانه به صورت مرحله‌ای و در چند گام انجام شده است.

جمع‌بندی؛ راهنمای سریع برای مالکان قولنامه‌ای