مهمترین دغدغههای رهبری
بازخوانی روایت مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف، غلامحسین محسنی اژهای و محسن رضایی از دیدارشان با رهبر انقلاب
گروه سیاسی| حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای از زمان شروع به کارشان به عنوان رهبر انقلاب اسلامی در پیامهای متعددی تلاش کردهاند راهبردی مشخص و معین به مسئولان و مردم ارائه دهند و گرچه در شرایطی بیسابقه و سخت به رهبری رسیدند اما در همین شرایط و با وجود ملاحظات امنیتی بسیار از طریق پیامهایشان ارتباط خود را با مردم قطع نکردند. افزون بر این ایشان در دیدار حضوری با مسئولان ارشد کشور نیز به طور مستقیم از آنچه در جریان است با خبر شدهاند و نیز توصیههای لازم برای چگونگی اداره کشور را به ایشان مطرح کردهاند.
مشخصا همین اخیرا در دیدار با رئیسجمهور، رئیس مجلس، رئیس قوه قضائیه و دبیر شورای عالی امنیت کشور به تفصیل درباره سیاستهایی که چه در عرصه داخلی و چه در خارجی باید در پیش گرفته شود، سخن گفتهاند که مشروح آنچه در این جلسات گذشته را مقامات مذکور روایت کردهاند؛ به نحوی که ایشان بر مجموعهای از اولویتهای راهبردی کشور در شرایط جنگی تاکید کردند؛ از رسیدگی به مسائل معیشتی مردم، حفظ تولید و تقویت تابآوری اقتصادی تا تحکیم انسجام ملی، ارتقای امنیت پایدار و پیگیری حقوق و منافع ملت ایران برای پایان جنگ و خروج از وضعیت نه جنگ، نه صلح.
خط قرمز رهبری؛ حفظ وحدت و انسجام
بیتردید مهمترین محور همه پیامهای رهبر انقلاب ضرورت حفظ وحدت داخلی بوده است. ایشان بارها و بارها به مناسبتهای مختلف اشاره کردهاند که خنثیکننده نقشههای دشمن، حفظ وحدت و انسجام داخلی است؛ به ویژه پیام ایشان به مجلس که در آن اشاره کردند همه باید از اختلافات غیرموجه و حتی موجه بپرهیزند زیرا دشمن در پی «تجزیه اجتماعی» ایران است. ایشان از تعبیری تازه استفاده کردند؛
چه آنکه پیش از این بسیاری نسبت به تجزیه ارضی ایران هشدار میدادند اما رهبری گفتند دشمن دنبال تجزیه اجتماعی ایران از طریق دامن زدن به دوقطبیها و اختلافات است. محمدباقر قالیباف نیز روایت میکند که رهبری در دیدار با او بر تقویت مؤلفههای قدرت کشور، نقش موثر نمایندگان مجلس در حفظ و تحکیم انسجام اجتماعی و وحدت ملی و استمرار حضور آگاهانه و بازدارنده ملت در تجمعات میدانی تاکید کردهاند. قالیباف روایت میکند که رهبری بر مسئله وحدت حداکثری میان مردم و مسئولان نیز تأکید کردهاند. غلامحسین محسنی اژهای نیز میگوید که رهبری گفتهاند باید با خدمت صادقانه به مردم و گرهگشایی از کار امور مردم، سرمایه اجتماعی نظام را تقویت کنیم.
ایشان در نخستین پیام پس از انتخابشان به عنوان رهبر انقلاب در اسفند 1404 وحدت ملی را نه فقط یک توصیه اخلاقی، بلکه عامل اصلی ثبات کشور در آن شرایط حساس دانستند. ایشان بصیرت و حضور مردم را عامل اصلی حفظ ثبات کشور در روزهای بدون رهبر توصیف کردند و آن را «هنر اصلی رهبر شهید» دانستند.رهبر انقلاب به صراحت اعلام کردند که تکمیل خلأ رهبری تنها با یاری خداوند و پشتیبانی مردم امکانپذیر است. مشروعیت رهبری خود را در چارچوب تداوم راه امام خمینی(ره) و رهبری شهید و اتکا به مردم توصیف کردند.
رهبر انقلاب در پیام خود به مناسبت رحلت امام خمینی(ره) نیز وحدت ملی را به عنوان «ابزار اصلی خنثیسازی نقشه دشمن» تعریف کردند. ایشان بدگمانی و اختلافافکنی را ابزار اصلی دشمن دانستند و تأکید کردند که دشمنان تلاش میکنند میان ملتها و دولتها و اقشار مختلف مردم شکاف ایجاد کنند. رهبری از همه خواستند تا از طریق ایستادگی و حفظ وحدت و انسجام و اعتماد متقابل، نقشه دشمن را خنثی کنند. رهبر انقلاب هرگونه اقدامی که منجر به بدبینی و سرخوردگی مردم شود را کمک به دشمن توصیف کردند. آیتالله خامنهای وحدت را نه یک تاکتیک موقت، بلکه راهبرد دائمی نظام در برابر تهدیدات خارجی دانستند.
رهبری در پیام نوروزی خود نیز در اعلام شعار سال اقتصاد مقاومتی را در سایه وحدت ملی دانستند و حتی مسئله اقتصاد را به وحدت گره زدند و شعار سال به روشنی نشان داد که اقتصاد مقاومتی را متغیری وابسته به دو پیششرط «وحدت ملی» و «امنیت ملی» میدانند. ایشان وحدت ملی را نه یک آرمان انتزاعی، بلکه زیرساخت لازم برای تأمین معیشت مردم و تولید ثروت دانستند. رهبری تأکید کردند که ضعفهای اقتصادی و مدیریتی در صورت عدم وحدت، به روزنه امید دشمن تبدیل میشود.
رهبر انقلاب در پیامشان به مناسبت روز کارگر و روز معلم در 11 اردیبهشت ۱۴۰۵ نیز وحدت میان اقشار مختلف را عامل پیشرفت کشور دانستند و کارگران و معلمان را از مؤثرترین عناصر در نبرد اقتصادی توصیف کردند و بر همبستگی میان اقشار مختلف تأکید کردند. ایشان از آحاد مردم خواست با مصرف کالاهای تولید داخل از کارگران پشتیبانی قوی کنند و این را نوعی وحدت عملی میان مصرفکننده و تولیدکننده دانستند.
رهبری در پیامی خطاب به دولت به مناسبت هفته دولت نیز وحدت را به عنوان «خط قرمز» تصمیمگیریهای اقتصادی و مدیریتی تعریف کردند. ایشان مطرح کردند که اعلام نقاط ضعف در شرایط خاص میتواند کمک بزرگی به دشمن باشد و افکار عمومی را مختل کند. ایشان از دولت هم خواستند که در چارچوب انسجام ملی عمل کند.یکی از موضوعات مهم دیگر در نگاه رهبری که در پیامشان خطاب به دولت مشاهده میشود مسئله «اعتماد متقابل میان مردم و مسئولان» است و آن را پیششرط «حل مشکلات اقتصادی» میدانند. ایشان دولت را موظف دانستند تا با شفافیت و پاسخگویی اعتماد عمومی را حفظ کند و از اقداماتی که منجر به بدبینی میشود، بپرهیزد.
رهبر انقلاب در پیامی به مناسبت سالگرد تأسیس مجلس وحدت را بهعنوان «محور اصلی فعالیتهای قانونگذاری» تعریف کردند. رهبری از نمایندگان خواستند تا قانونگذاری مؤثر را در خدمت حل مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم و تقویت وحدت ملی قرار دهند. رهبری در این پیام تأکید کردند که نمایندگان باید از اختلافافکنی و بدگمانی پرهیز کنند و اعتماد متقابل را در جامعه تقویت کنند. ایشان وحدت را نه فقط یک توصیه اخلاقی، بلکه وظیفه قانونی نمایندگان دانستند و همانطور که گفته شد ایشان در این پیام توصیه اکید کردند که همه باید از طرح اختلافات غیرموجه و حتی موجه پرهیز کنند.
مشخص است که وحدت در نگاه رهبری مهمترین راهبرد ملی و امنیتی برای عبور از مشکلات کنونی است. ایشان وحدت را ابزار اصلی خنثیسازی نقشه دشمن میدانند و اختلاف را کمک به دشمن تلقی میکنند. رهبری حتی وحدت را به عنوان پیششرط بهبود شرایط اقتصادی میدانند و مطرح میکنند اقتصاد مقاومتی میسر نمیشود مگر زیر سایه وحدت و امنیت ملی.
تأکید چندباره بر بهبود معیشت مردم
یکی دیگر از مهمترین دغدغههای رهبر انقلاب مسئله معیشت مردم است. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در روایت خود از دیدار با رهبری میگوید که ایشان بر موضوع مشکلات کشور به ویژه تأمین نیازهای معیشتی مردم در شرایط جنگی تأکید داشتهاند. پزشکیان میگوید که رهبری بر مسئله مدیری مصارف ریالی، ارزی و انرژی و نیز تعامل اقتصادی با طرفهای خارجی سخن گفتهاند و از طرفی مسائلی مانند اشتغال و مسکن را مورد توجه قرار دادهاند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس نیز در جلسه مجلس به روایت از دیدار خود با رهبری پرداخت و گفت: «یکی از موضوعات مهم مطرح شده در دیدار با رهبر انقلاب را مسائل اقتصادی عنوان و اظهار کرد یکی از نکاتی که ایشان با دقت به آن توجه داشتند، شاخصهای کلان اقتصادی بود و اینکه بیشبرآوردی و کمبرآوردی اتفاق نیفتد. موضوع مهم دیگر، ایمنسازی زنجیرههای تولید بود.
برای سومین بار است که ایشان این موضوع را پیگیری میکردند چه در زمینه مواد اولیه، چه در چرخههای تولید و چه در حوزه کالاهای اساسی که اهمیت بسیار زیادی دارد.همچنین موضوع حفظ قدرت خرید مردم و تأمین معیشت، بهویژه معیشت نیروهای مسلح و رزمندگانی که در میدان حضور دارند که بدون شک همه ملت میدانند این عزیزان باید در اولویت ما قرار داشته باشند. ایشان بر خدمترسانی به مردم، بهخصوص در حوزه تابآوری و وحدت حداکثری میان مسئولان، اتخاذ مواضع محکم و یکپارچه در موضوعات مختلف، بهویژه در میان مسئولان و به طریق اولا در سطح سران تاکید کردند».
غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه نیز میگوید که یکی از مهمترین دغدغههای رهبری موضوع معیشت مردم بوده است. او میگوید: «در صدر نصایح و دستورات رهبر معظم انقلاب، آن بود که حتی برای لحظهای نیز فرصتها را از دست ندهیم. باید فرصتهای خدمت به مردم را غنیمت بشماریم. خدمت صادقانه به مردم، گرهگشایی از امور آنها و توجه به اقشار مختلف مردم، سرمایه اجتماعی نظام را تقویت میکند؛ نباید از این اصل غفلت کنیم؛ شنیدن حرفها و دغدغههای مردم و درکنار آنها بودن، یک اصل اساسی است. همه امور مملکتی بالاخص اموری که مستقیم به مردم مربوط میشود باید در نهایت اتقان و سرعت، تمشیت شود.
از توصیههای مؤکد رهبر معظم انقلاب، مقابله قاطعانه با فساد و مظاهر فساد بود. کسانی که آگاهانه و ناآگاهانه در زمین دشمن بازی میکنند و فشار مضاعف بر مردم و زندگی مردم میآورند، چه از حیث اقتصادی و چه از جهات امنیتی؛ بدانند که مورد برخورد قاطعانه، قانونی، سریع، دقیق، عادلانه و بدون تبعیض قرار میگیرند. از دیگر توصیهها و اوامر رهبر معظم انقلاب، توجهِ درون تشکیلاتی بود. قطعا اگر کوچکترین سستی و ضعف و اهمالی در کار ما وجود داشته باشد به مردم جفا کردهایم. بر همین اساس، چنانچه ضعف و ایرادی را در دورن تشکیلات خود مشاهده کردیم، به سرعت در مقام رفع آن برآییم و اجازه ندهیم این ضعف و ایراد به فساد تبدیل شود».
رهبر انقلاب پیش از این نیز بر موضوع اقتصاد تأکید کرده بودند؛ از جمله در پیام نوروزی خود به مناسبت سال جدید که ضعفهای اقتصادی و مدیریتی را روزنه امید دشمن دانستند و تأکید کردند که رهبر شهید نیز در سالهای مختلف شعار سال را به اقتصاد معطوف کرده بودند. رهبر انقلاب راه حل را تأمین معیشت مردم، ارتقاء زیرساختهای زیستی و رفاهی و تولید ثروت برای عموم مردم معرفی کردند. ایشان حتی یادآور شدند که برای تدوین نسخهای کارساز و کارشناسیشده شخصا با هیئتی ناشناس در تاکسیهای تهران با مردم همسفر شده و به انتقادات اقتصادی آنان گوش داده است. رهبری شعار سال را نیز «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» معرفی کردند.
ایشان در دو پیام به روز کارگر و روز معلم نیز از ضرورت پرهیز از تعدیل نیرو سخن گفتند و صراحتا از صاحبان کسبوکارهای آسیبدیده خواستند تا حد ممکن از تعدیل نیرو اجتناب کنند و دولت را موظف به حمایت از صاحبان کسبوکار در زمینه تعدیل نکردن نیروها دانستند. از آحاد مردم نیز خواستند با «مصرف کالاهای تولید داخل» از کارگران «پشتیبانی قوی» کنند. ایشان کارگران را «از مؤثرترین عناصر در نبرد اقتصادی» توصیف کردند و «سختکوشی» و «تعهد» در کار را عامل پیشرفت کشور دانستند.رهبر انقلاب در پیامشان خطاب به نمایندگان در خرداد سال جاری نیز اولویتهای اقتصادی را در چارچوب وظایف قانونگذاری تعریف کردند. ایشان از نمایندگان خواستند تا «قانونگذاری مؤثر» را در خدمت «حل مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم، تقویت تولید و اشتغال و مقابله با فساد و تورم» قرار دهند.
رهبر انقلاب در پیامی به مناسبت هفته دولت در شهریورماه سال جاری خطاب به هیئت دولت فهرست مشخصی از اولویتهای اقتصادی و هشدارهای مدیریتی ارائه دادند؛ از جمله رسیدگی به تورم، بیکاری، مدیریت قیمتها و فعالسازی بازار کالا و خدمات. ایشان باز هم بر موضوع افزایش اعتماد به تولید داخلی تأکید کردند و این موضوع را کلید اصلی حل چالشهای اقتصادی دانستند البته با یک قید و آنکه در صورت کافی نبودن تولید داخلی، واردات «صحیح و حکیمانه» مجاز است. رهبری بر موضوع کاهش نقش محوری دلار در سیاستهای اقتصادی و هدایت سرمایهگذاری به سمت بخشهای مورد نیاز تأکید کردند.
سیاست خارجی؛ تعامل با همسایگان؛ مرزبندی با دشمنان
یکی دیگر از دغدغههای رهبر انقلاب، بر موضوع چگونگی سیاست ایران در حوزه سیاست خارجی بوده است؛ چنانکه در ایشان در دیدار با محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی بر تقویت انسجام و وحدت ملی و اعتماد متقابل مردم و مسئولان، استفاده از ظرفیت قانون اساسی خصوصا اصل ۱۷۶ برای کمک به رئیسجمهور و دستگاههای اجرایی جهت تسهیل و تسریع در حل مشکلات کشور، حفاظت از امنیت ملی و منطقهای با اِعمال مدیریت بر تنگه هرمز و تحکیم روابط دوجانبه با کشورهای همسایه بر پایه منافع پایدار و متقابل از جمله دیگر محورهای مطرحشده در این دیدار بود».
ایشان در پیام خود به مناسبت روز ملی خلیج فارس، در دهم اردیبهشت ۱۴۰۵ نیز بر مسئله آینده منطقه بدون آمریکا تصریح کردند و اشاره کردند که «فصل جدیدی» برای خلیج فارس در حال شکلگیری است و آینده منطقه «بدون آمریکا» خواهد بود و حضور آمریکا را عامل «ناامنی» و «مزاحمت» برای کشورهای منطقه توصیف کردند. ایشان در همان پیام، آمریکا و اسرائیل را دشمن خواندند و هرگونه عادیسازی روابط با آنها را رد کردند. رهبری ضمنا اشاره کردند که ایران آماده «روابط دوستانه و صادقانه» با همه همسایگان است اما این امر مشروط به «برچیدن پایگاههای نظامی آمریکا» در منطقه است.
رهبری در پیام به مناسبت هفته دولت نیز بر ضرورت دیپلماسی فعال بر «دیپلماسی فعال و هوشمند» برای «تأمین منافع ملی» تأکید کردند و خواستار «تحکیم روابط دوجانبه با کشورهای همسایه بر اساس منافع پایدار و متقابل» شدند. ایشان در آن پیام مطرح کردند که در روابط با آمریکا «هیچ اعتمادی» وجود ندارد و مذاکره با این کشور تنها در چارچوب «شرایط تعیینشده توسط مقامات کشور» مجاز است.رهبری در پیامشان به مناسبت سالگرد رحلت امام خمینی(ره) بیان کردند که «سازش با دشمن» هیچگاه راهحل نیست و تنها راه حفظ منافع ملی، مقاومت است.
ایشان در پیام نوروزی خود نیز تصریح کردند که سیاست خارجی دشمن بر پایه جنگ اقتصادی است و از اینرو خواهان مقاومت اقتصادی و تکیه بر توان داخلی و عدم اتکا به خارج و استفاده از ظرفیتهای داخلی تأکید کردند. در مجموع میتوان گفت که از دید رهبر انقلاب در حوزه سیاست خارجی باید درهای دیپلماسی باز باشد اما پیششرط آن دوری جستن همسایگان از حضور آمریکا در منطقه است. ایشان مرزبندی صریحی هم کردهاند و گفتهاند ما آمریکا و اسرائیل را دشمن خود میدانیم. ایشان آینده منطقه را نیز آیندهای بدون آمریکا میدانند.
تنگه هرمز؛ ابزاری استراتژیک برای شکست آمریکا
رهبر انقلاب در دیدار اخیرشان با محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، بر ضرورت حفاظت از امنیت ملی و منطقهای با اِعمال مدیریت بر تنگه هرمز سخن گفتهاند. ایشان پیش از این نیز بارها در موضوع تسلط ایران بر تنگه هرمز هم راهبردهای مشخصی ارائه دادهاند. رهبری در نخستین پیام خود در اسفند 1404 در شرایطی که کشور در وضعیت جنگی با آمریکا و اسرائیل قرار داشت تنگه هرمز را به عنوان اهرم راهبردی فشار بر دشمن معرفی کرد. رهبری صراحتا بر لزوم ادامه انسداد تنگه هرمز به عنوان ابزار فشار بر دشمن تأکید کردند و آن را به مثابه نمایش شکست دشمنان در برابر جهان دانستند و بستهماندن تنگه هرمز یکی از محورهای اصلی پیام ایشان بود. در همان پیام، تنگه هرمز در چارچوب ادامه دفاع مؤثر و مقابله با دشمن معرفی شد.
رهبری در پیام نوروزیشان نیز حفاظت از تنگه هرمز را در چارچوب اقتصاد مقاومتی و امنیت ملی تعریف کردند و آوردند که تنگه هرمز یکی از مؤلفههای امنیت ملی است که در چارچوب اقتصاد مقاومتی باید مدیریت شود. همچنین در این پیام تنگه هرمز به عنوان اهرم فشار در برابر جنگ اقتصادی دشمن معرفی شد. ایشان تأکید کردند که مدیریت تنگه هرمز باید در چارچوب عدم اتکا به خارج و استفاده از ظرفیتهای داخلی باشد.
رهبر انقلاب در پیامی به مناسبت روز ملی خلیج فارس در دهم اردیبهشت ۱۴۰۵ مطرح کردند که تنگه هرمز باید در چارچوب آینده منطقه بدون آمریکا تعریف شود. ایشان صراحتا اعلام کردند که فصل جدیدی برای خلیجفارس در حال شکلگیری است و آینده منطقه بدون آمریکا خواهد بود. رهبر انقلاب در پیام خود به مناسبت هفته دولت نیز رسیدگی به تورم، بیکاری، مدیریت قیمتها و فعالسازی بازار کالا و خدمات را از وظایف دولت برشمردند که تنگه هرمز در این چارچوب به عنوان یکی از مؤلفههای امنیت اقتصادی تعریف میشود. رهبری بر کاهش نقش محوری دلار در سیاستهای اقتصادی تأکید کردند و در این موضوع نیز تنگه هرمز را به عنوان ابزار فشار اقتصادی معرفی کردند.
بر اساس این پیامها و مواضع رهبری میتوان دریافت که رویکرد ایشان درباره تنگه هرمز دارای 6 ویژگی قابل تشخیص است: نخست، تنگه هرمز به عنوان اهرم راهبردی است و آن یکی از اهرمهای اصلی فشار بر دشمن و نمایش شکست دشمنان در برابر جهان است. دوم، تنگه هرمز به عنوان مؤلفه امنیت ملی محسوب میشود که باید در چارچوب مدیریت راهبردی شورای عالی امنیت ملی اداره شود. سوم، تنگه هرمز به عنوان ابزار اقتصاد مقاومتی است و چارچوب اقتصاد مقاومتی و عدم اتکا به خارج تعریف میشود. چهارم، تنگه هرمز به عنوان نماد مقابله با آمریکاست و این آبراه، نماد مقابله با حضور نظامی آمریکا در منطقه و آینده بدون آمریکاست. پنجم، حفظ تنگه هرمز نیازمند انسجام ملی است. ششم، رهبری اشاره دارند که در صورت ادامه جنگ، جبهههایی فعال خواهند شد که دشمن در آنها تجربهای ندارد و تنگه هرمز یکی از این جبههها است.
مردم در نقطه کانونی شیوه حکمرانی رهبری
رهبری در دیدار با محسن رضایی از چهارراه تدبیر سخن گفتهاند که این موضوع را میتوان در چارچوب شیوه حکمرانی تفسیر کرد. ایشان شورای عالی امنیت ملی را چهارراه تدبیر امور کشور دانستهاند و آن را نقطه تلاقی چهار حوزه کلیدی معرفی کردهاند و بر تعامل همزمان چهار حوزه فرهنگ، سیاست، اقتصاد و امنیت تأکید کرداند و هر یک را مؤلفهای جداگانه در تصمیمگیری دانستهاند. رهبری خواستار پیوستهای متناسب با تصمیمگیری در هر حوزه شدند و تأکید کردند که هر تصمیم باید در چارچوب حوزه مربوطه و با پیوست تخصصی خود اتخاذ شود. ایشان بر نقشه راه مبتنی بر تصویر کامل هر اقدام از نقطه شروع تا نقطه پایان به عنوان پیششرط تصمیمگیری استوار تأکید کردند. رهبری گفتهاند که چهار حوزه فرهنگ، سیاست، اقتصاد و امنیت نباید جدا از هم دیده شوند و تصمیمگیری در هر حوزه باید با توجه به اثرات متقابل آن بر سایر حوزهها صورت گیرد.
رهبری در نخستین پیام خود نیز مبانی حکمرانی خود را در چارچوب تداوم راه امام خمینی و آیتالله خامنهای تعریف کردند و مشروعیت رهبری خود را در چارچوب تداوم راه امام(ره)، رهبری شهید و مردم دانستند. مردم در نگاه رهبری جایگاه بسیار ویژهای دارد و این موضوع را در پیامهای متعدد ایشان میتوان دریافت. ایشان توجه به نقش مردم را هنر اصلی رهبر شهید دانستند و اشاره کردند که در روزهای بدون رهبر، بصیرت و حضور مردم ثبات کشور را تضمین کرده است.رهبری در پیام خود به مناسبت سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) بدگمانی و اختلافافکنی را ابزار اصلی دشمن دانست و تأکید کرد که دشمنان تلاش میکنند میان ملتها و دولتها و اقشار مختلف مردم شکاف ایجاد کنند و از همه خواستند تا از طریق ایستادگی و حفظ وحدت و انسجام و اعتماد متقابل، نقشه دشمن را خنثی کنند.
بر اساس این مواضع رهبری رویکرد حکمرانی ایشان دارای چند ویژگی مشخص است؛ ایشان چهارراه تدبیر به عنوان چارچوب کلان مطرح میکنند و شورای عالی امنیت ملی را نقطه تلاقی چهار حوزه فرهنگ، سیاست، اقتصاد و امنیت میدانند و تصمیمگیری را در چارچوب تعامل متقابل این چهار حوزه تعریف میکنند. رهبری تصمیمگیری استوار را مشروط به تصویر کامل از نقطه شروع تا نقطه پایان هر اقدام میدانند و بر پیوست تخصصی هر تصمیم تأکید میکند. رهبر انقلاب انسجام اجتماعی را خط قرمز تصمیمگیریهای اقتصادی و مدیریتی معرفی میکنند و هر اقدامی که منجر به بدبینی شود را رد میکند. رهبری حکمرانی را در چارچوب مسئولیت متقابل دولت، مردم و اقشار مختلف تعریف میکنند و بر تعهد دوطرفه تأکید دارند. همچنین دولت را موظف به شفافیت و پاسخگویی برای حفظ اعتماد عمومی میدانند و از اقداماتی که منجر به بدبینی میشود، پرهیز میدهند. رهبر انقلاب مشروعیت حاکم را نیز به اتکا مردم میدانند.
انتقام از دشمن
نگاه رهبری به مسئله انتقام از خون رهبر شهید انقلاب را میتوان به عنوان یک گفتمان منسجم و چندلایه روایت کرد که در پیامهای مختلف ایشان در طول ماههای پس از شهادت پدرشان شکل گرفته و تکامل یافته است. این نگاه از یک سو ریشه در باورهای دینی و فرهنگ شهادت دارد و از سوی دیگر در چارچوب یک راهبرد سیاسی-امنیتی مشخص تعریف میشود. ایشان در نخستین پیام پس از انتخابشان به عنوان رهبر انقلاب، در اسفند ۱۴۰۴ انتقام را به عنوان یک تعهد قطعی و غیرقابل تردید معرفی صراحتا اعلام کردند که ایران در انتقامگیری از جنایات دشمن درنگ نخواهد کرد.
این موضع در پیام تشییع و تدفین رهبری شهید به اوج خود رسید؛ جایی که با لحنی عاطفی اما در عین حال قاطع اعلام کردند که عهد میبندند انتقام خون پاک رهبر شهید و همه شهدای دو جنگ را از قاتلان جنایتکار و بیآبرو بگیرند و افزودند که این جنایتکاران آرزوی مرگی آرام و در بستر را با خود به گور خواهند برد. این عبارت نشان میدهد که انتقام در نگاه ایشان نه یک انتقام شخصی و احساسی، بلکه یک وظیفه دینی و ملی است که در چارچوب گفتمان حسینی و فرهنگ شهادت تعریف میشود.
اما آنچه نگاه ایشان را از یک موضع صرفا انتقامجویانه متمایز میکند، ارتباطی است که میان انتقام و وحدت ملی برقرار میکنند. در پیام سالگرد ارتحال امام(ره)، ایشان انتقام را نه یک تاکتیک موقت، بلکه راهبرد دائمی نظام در برابر تهدیدات خارجی دانستند و تأکید کردند که این راهبرد بدون وحدت ملی ممکن نیست. از نظر ایشان، دشمن با ابزار بدگمانی و اختلافافکنی تلاش میکند میان ملت و دولت شکاف ایجاد کند و در چنین شرایطی، انتقام تنها با انسجام و اعتماد متقابل میان اقشار مختلف مردم و مسئولان قابل تحقق است.
بُعد دیگر نگاه ایشان، عدم وابستگی انتقام به شخص ایشان است. در نخستین پیام و همچنین در پیامهای بعدی، تأکید کردند که انتقام به وجود شخص ایشان وابسته نیست و این مأموریت توسط افراد آزاده در سراسر جهان انجام خواهد شد. این تأکید نشان میدهد که ایشان انتقام را یک اراده جمعی و فراتر از فرد میدانند؛ ارادهای که در چارچوب مقاومت ملی و با اتکا به مردم تعریف میشود. در پیام روز ملی خلیج فارس نیز این نگاه منظر منطقهای نیز پیدا میکند؛ جایی که انتقام را نماد مقابله با حضور نظامی آمریکا در منطقه و بخشی از فصل جدیدی دانستند که در آن آینده خلیج فارس بدون آمریکا رقم خواهد خورد. از این منظر، انتقام از خون رهبر شهید نه فقط یک مسئله ایرانی، بلکه بخشی از مبارزه ملتهای منطقه با حضور آمریکا و رژیم صهیونیستی است.