روز جهانی دختر (International Day of the Girl Child) یک رویداد بینالمللی است که از سال ۲۰۱۲ با قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد نامگذاری شده است و هر ساله در ۱۱ اکتبر برگزار میشود . هدف این روز، افزایش آگاهی درباره چالشهای ویژهای است که دختران در سراسر جهان با آن مواجه هستند؛ از جمله دسترسی به آموزش، تغذیه، حقوق قانونی، مراقبتهای پزشکی و محافظت در برابر تبعیض، خشونت و ازدواج اجباری در کودکی .
طبق آمار سازمان ملل، دختران ۱۵ تا ۱۹ ساله دو برابر پسران در معرض ترک تحصیل، بیکاری یا عدم آموزشدیدگی قرار دارند و نزدیک به یکچهارم دختران ۱۵ تا ۱۹ ساله که رابطه عاطفی داشتهاند، خشونت شریک عاطفی را تجربه کردهاند . شعار روز جهانی دختر در سال ۲۰۲۵، «دختری که هستم، تغییری که رهبری میکنم: دختران در خط مقدم بحران» نامگذاری شده است تا بر نقش رهبری دختران در مواجهه با چالشهای جهانی تأکید کند .
در مقابل، جمهوری اسلامی ایران روز ملی مستقلی برای دختران دارد که با روز جهانی تفاوت ماهوی دارد. روز ملی دختران در ایران هر ساله در اول ذیالقعده و همزمان با سالروز ولادت حضرت فاطمه معصومه (س)، خواهر امام رضا (ع)، گرامی داشته میشود . این مناسبت از سال ۱۳۸۴ (۲۰۰۵ میلادی) در تقویم رسمی ایران ثبت شده است . هدف این روز، ترویج آرمانهای اسلامی زنان، تأکید بر نقش «دختر مسلمان ایدهآل» در خانواده و جامعه، و ارج نهادن به ارزشهای دینی و تربیتی عنوان شده است .
در این روز، برنامههای مختلفی در سراسر ایران برگزار میشود و به گفته زهرا بهروزآذر، معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده، دولت چهاردهم بررسی مسائل و مشکلات دختران را در دستور کار قرار داده و بر حل مسائلی مانند حجاب از طریق گفتوگو و کار فرهنگی به جای اجبار تأکید دارد . با این حال، کارشناسان همچنان بر چالشهایی مانند نابرابری در اشتغال، موانع آموزشی در مناطق محروم و فشارهای اجتماعی اشاره دارند .
بنابراین، آنچه امروز در فضای مجازی به عنوان «روز جهانی دختر» مطرح میشود، فاقد اعتبار بینالمللی است و روز جهانی دختر در تاریخ ۱۱ اکتبر (۱۹ مهر) ثبت شده است؛ اما ایران با تکیه بر فرهنگ و باورهای دینی خود، روز ملی دختران را در اول ذیالقعده پاس میدارد که امسال با امروز مصادف نیست.
