روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور| پس از درگذشت ابراهیم گلستان، یک بار دیگر تصاویر قصری که سالها او به تنهایی و گاه با همدمش در آن زندگی میکرد در فضای مجازی فراگیر شد و این سوال زنده شد که گلستان چگونه این عمارت را خرید؟ هوشنگ گلمکانی، سردبیر ماهنامه فیلم امروز و کارگردان، ویدئویی منتشر کرد و توضیحاتی به نقل از کاوه پسر ابراهیم گلستان درباره چگونگی خرید این خانه و اینکه پول آن از کجا تامین شده بود داد.
از طرفی یاسر نوروزی، نویسنده و روزنامه نگار هم در اینستاگرام خود با انتشار یک استوری این سوال را مطرح کرد که: «هیچ کس نبود درست و دقیق جواب بده که ابراهیم گلستان این قصر رو تو انگلستان با چه پولی خرید؟» طرح دوباره این پرسش منجر به پاسخهای متفاوتی مبنی بر مصاحبههای گلستان در گذشته شد. در این گزارش نگاهی به تاریخ این خانه و ادعاهایی که درباره چگونگی خرید آن شده میاندازیم.
285 هزار پوند برای یک قصر تاریخی
قصر وایکهرست یک عمارت قرون وسطایی گوتیک در بولنی، غرب ساسکس، در انگلستان است، که در سال 1871 به سبک شاتو (کاخهای محل اقامت اشراف و نجیب زادگان) فرانسوی ساخته شد. 152 سال پیش ادوارد میدلتون بری، همان معماری که خانه پارلمان لندن یا کاخ وست مینیستر را طراحی کرده بود، این کاخ را به سفارش یک سرمایهدار آلمانی به نام هنری هوت ساخت.
در آن سالها چیزی حدود 35هزار پوند برای ساخت این خانه در ملکی به وسعت 144 هکتار هزینه شد. میدلتون بری از بهروزترین تکنیکها برای ساخت این قصر سه طبقه استفاده کرد. زمینهای این خانه از آهن و سیمان نسوز ساخته شدهاند و هر 83 اتاق آن به سیستم گرمایشی، حمام اختصاصی، بالکن اختصاصی و اتاق نقاشی مجهز هستند.
در سال 1930 این عمارت تبدیل به هتل شد و در خلال جنگ جهانی دوم توسط سربازان کانادایی داخل و محوطه بیرونی بنا مصادره شد. 26 سال بعد از اتمام جنگ، این عمارت با شکوه به تدریج تبدیل به مخروبهای شد که حیواناتی مانند گاو و گوسفند در آن زندگی میکردند. اینجا بود که مردی به نام جیمز دویل اقدام به خرید این خانه کرد و تصمیم گرفت آن را بازسازی کند. دویل در سال 1971 به داد این مخروبه رسید و با پرداخت 250 هزار پوند عمارت و 180 هکتار از محیط جنگلی اطراف آن را خرید.
روزنامه آرگوس در سال 2004 گزارشی درباره اینکه چگونه این قصر از تخریب نجات پیدا کرد نوشت و نقبی به مصاحبه این روزنامه با دویل در سال 1981 زد. دویل که صاحب یک روزنامه محلی نژادپرستانه و گردآورنده عتیقه بود به این روزنامه گفته بود که برای بازسازی این قصر 200 هزار پوند هزینه کرده است.
این روزنامه همچنین اطلاعاتی درباره قیمتی که دویل برای فروش این خانه در نظر گرفته بود منتشر کرده و نوشته است: «در سال 1975 دویل این خانه را به قیمت 285 هزار پوند برای فروش گذاشت و گفت وقتش رسیده که به خانهای کوچکتر نقل مکان کنم.» در ادامه این گزارش به اسم خریداران جدید اشاره نشده اما آمده:
«در سال 1984، همان سالی که صاحبان جدید این قصر در آن ساکن شدند (که ما میدانیم همان سال ابراهیم گلستان این خانه را خرید) دویل اعلام ورشکستگی کرد.» اگر ادعای این روزنامه درست باشد احتمالا گلستان این خانه را به قیمت 285 هزار پوند از دویل خریداری کرده است. با توجه به این گزارش این ملک به تدریج تقسیم شد و در حال حاضر 30 هکتار از محیط جنگلی اطراف این خانه به نام گلستان است.
این خانه بین سالهای 1960 تا 1970 یکی از لوکیشنهای محبوب سینماگران بود و فیلمهایی مانند Oh What a Lovely War و Legend of Hell House و The Black Windmill و… در این خانه فیلمبرداری شدهاند. علاوه بر فیلم، از این قصر برای ساخت ویدئوهای موسیقی، تیزرهای تبلیغاتی هم در طول سالها استفاده شده است. بین سالهای 1987 تا 1991 شرکت معماری LCE برای تبدیل طبقه دوم خانه به هتل با ابراهیم گلستان وارد مذاکره شد و فاز اول مطالعات امکان سنجی آغاز شد. در حال حاضر طبقه دوم این عمارت با حداقل الحاقات تبدیل به هتل شده است.
لاتاری، بورس یا تابلوی عتیقه؟
بعد از انتشار دوباره تصاویری از خانه ابراهیم گلستان، هوشنگ گلمکانی یک پیام ویدئویی منتشر کرد و گفت: «خیلیها کنجکاو هستند که ابراهیم گلستان کِی و چجوری این عمارت با شکوه را خریدند. با توجه به اینکه خیلی نادر است که یک هنرمند ایرانی صاحب چنین قصری در خارج از کشور باشد، خیلیها کنجکاوند که چجوری صاحب این خانه شده. کامنتهای در این باره را که میخواندم، یاد یک خاطرهای افتادم که شاید مقداری به کنجکاویهایتان پاسخ بدهد.
این خاطره مربوط به 35 سال پیش هست که من رفته بودم لندن برای شرکت در جشنواره فیلم لندن. آنجا در یک هتل اقامت داشتم و بعد که با کاوه پسر ابراهیم گلستان تماس گرفتم گفت کجایی؟ گفتم در فلان هتل. گفت بیا پیش من چند روزی اینجا باش. یک آپارتمان خیلی شیک و دلپذیری بود در محله Eaton place که یکی از محلههای اعیان نشین لندن هست. کاوه را من قبل از انقلاب میشناختم و باهم همکار بودیم و… رابطه خوبی باهم داشتیم.
من قبلش شنیده بودم که ابراهیم گلستان در یک ساختمان مجلل زندگی میکند. از کاوه پرسیدم این آپارتمان برای خودت اشت؟ گفت نه این آپارتمانی است که اول پدرم از ایران آمد به لندن خرید. گفتم پس آن خانه مجلل چی است؟ گفت داستان دارد . وقتی پدرم اینجا را خرید مدتی بعد در انبار اینجا یک تابلوی قدیمی پیدا کرد. وقتی تحقیق کرد معلوم شد یک تابلوی خیلی گران قیمت است. این تابلو را فروخت و با پول آن این عمارت را توانست بخرد.» این ماجرایی بود که گلمکانی از زبان کاوه گلستان تعریف کرد.
خود گلستان در هیچ مصاحبهای به وضوح توضیح نداده که چگونه این عمارت را خریده اما در مستند «ابراهیم گلستان؛ نقطه، سر سطر» توضیح میدهد که بعد از آنکه از لندن رفت در بورس فعالیت داشته است. او میگوید: «به من میگویند در قصر خودش نشسته، پول هم دارد. خب این پول رو من از کجا آوردم؟ من از تهرون هیچی نیاوردم اینجا. من فقط یک خونه داشتم در لندن. وقتی اومدم اینجا(وایکهرست) وضع خراب اقتصادی بود و تو بورس کار کردم. از روزنامه بورسهای انگلیس و فرانسه و مخصوصا هلند را نگاه میکردم و میخوندم. با توجه به اینها بورس میخریدم و تو بانک میگذاشتم.»
در جواب استوری یاسر نوروزی یکی از کاربران گفته است که خود گلستان گفته این پولها را از بورس به دست آورده است. اما نوروزی مخالف است و نوشته: «پس چطور شده به پسرشون چیز دیگه گفتن؟ ضمن اینکه گمان نکنم سخت باشه اسم ایشون رو در اون بورس درآورد.» کاربر دیگری میگوید که گلستان 80 هزار پوند در لاتاری برنده شده بود.
این در حالی است که گلستان سالها بعد از خرید این خانه در لاتاری برنده شد. او در مصاحبههای خود گفته در سال 2003، 82 هزار پوند در لاتاری برنده شده است. به همه این ها اضافه کنید که بههرحال گلستان در هنگام حضور درتهران به خاطر پروژههای متعددی که با شرکت نفت بر می داشت درآمد بسیار بالایی داشت و چند خانه ویلایی در دروس ساخته بود که در یکی خودش زندگی می کرد و در دیگری فروغ. تمول مالی او همیشه زبانزد خاص و عام بوده .
با این حال خرید خانه دویست و پنجاههزار پوندی در سال 1984 کمی غیرقابل هضم است. رسانههای اصولگرا بلافاصله فرضیه پول های مشکوک از سازمان های غربی را وسط کشیده اند اما هرچه هست معمای این کاخ مرموز و دل انگیز که در حال حاضر رقم بسیار بالایی ارزش دارد (ده ها میلیون دلار)هنوز گشوده نشده است.
