شمال ایران، حاصلخیزترین پهنه جغرافیایی کشور، امروز زیر فشار سیاستهای نادرست توسعه و مسکن، به نقطهای نگرانکننده نزدیک میشود. سرزمینی که قرار بود پشتوانه امنیت غذایی ایران باشد، حالا نشانههای آشکار تخریب را در خود پنهان نمیکند. طبق برآورد کارشناسان، از اوایل دهه ۱۴۰۰ بیش از ۸۰۰ هزار نفر به استانهای شمالی مهاجرت کردهاند؛ موجی که بدون زیرساخت، منابع آب و خاک این منطقه را به شدت تحت فشار قرار داده است.
مطالعات نشان میدهد مساحت مناطق مسکونی در شمال کشور طی سالهای گذشته تا پنج برابر افزایش یافته و زمینهای کشاورزی و جنگلی، جای خود را به ویلا، برج و جاده دادهاند. همزمان، افت سطح آبهای زیرزمینی و پمپاژ بیرویه، خطر شوری خاک و آبخوانها را تشدید کرده است؛ پدیدهای که میتواند حاصلخیزی خاک را برای همیشه از بین ببرد. کارشناسان هشدار میدهند تخریب سرزمین در اراضی کشاورزی تا دو برابر و فشار بر مراتع تا سه برابر افزایش یافته است.
پیامد این روند تنها محیطزیستی نیست؛ کاهش تولید غذا، تشدید ریزگردهای محلی و افزایش تضاد منافع، مستقیماً امنیت ملی را تهدید میکند. شمال ایران هنوز قابل نجات است، اما ادامه توسعه بدون آیندهنگری، این پهنه سبز را به بحرانی بیبازگشت نزدیک میکند. زنگ هشدار به صدا درآمده؛ تصمیم امروز، سرنوشت فردا را رقم میزند.
