تصویر جعلی از ایران در فیلم زندگی اوریانافالاچی

زندگی اوریانا فالاچی، یکی از مشهورترین روزنامه‌نگاران قرن بیستم که مصاحبه‌هایش با محمدرضا شاه پهلوی و امام خمینی (به ترتیب در سال‌های ۱۳۵۱ و ۱۳۵۸) او را در ایران مشهور کرده بود، در قالب فیلمی ۲۰۰ دقیقه‌ای به نام "اوریانا" تصویر شده است.
ین فیلم، به کارگردانی مارکو تورکو که حدود شش ماه پیش در دو قسمت از تلویزیون دولتی ایتالیا به نمایش درآمد، به تازگی در یک نسخه سینمایی ۱۰۶ دقیقه‌ای در فرانسه اکران عمومی شده است.
داستان این فیلم که هم مصاحبه‌های تاریخی فالاچی را بازسازی می‌کند و هم به زندگی خصوصی او می‌پردازد، در سال ۲۰۰۰ و در ییلاق‌های اطراف فلورانس آغاز می‌شود.
یک دانشجوی دورۀ دکترا به نام لیزا به سراغ فالاچی بازنشسته و بیمار (با بازی ویتوریا پوچینی) می‌رود تا به او در آرشیو کردن نوشته‌ها و مصاحبه‌هایش کمک کند. بعد از این ملاقات، در فلاش‌بک‌های متعدد، فالاچی گذشته‌اش را برای لیزا بازگو می‌کند.فیلم تقریباً از سفر فالاچی به هند برای نوشتن دربارۀ وضعیت زنان آن کشور در سال ۱۹۶۱ جان می‌گیرد و بعد از آن سفر‌های او به پاکستان و ویتنام را تصویر می‌کند.
بخش دراماتیک فیلم با سفر قهرمان به یونان برای مصاحبه با الکساندروس پاناگولیس شکل می‌گیرد که در طی آن فالاچی با این چریک چپ رابطۀ عاشقانۀ نافرجامی را آغاز می‌کند.
این ترکیب تاریخ، زندگینامه و رومانس که منتقد "هالیوود ریپورتر" آن را کاری ضعیف و نه چندان در خور شهرت فالاچی خوانده، به ریشه‌های فکری و فرهنگی این نویسنده و روزنامه‌نگار بی‌پروا که مصاحبه‌هایش بیش‌تر شبیه بازجویی بودند اشاره نمی‌کند.
یکی از مصاحبه‌های مشهور فالاچی که در فیلم بازآفرینی شده، گفتگوی او با امام خمینی در قم است.فیلم با دقت بسیار کمی این بخش را بازسازی کرده و ایرادهای تاریخی یا فنی متعددی به آن راه پیدا کرده است. البته می‌شود حدس زد که بخشی از این ایرادها هم به خاطر عدم اجازۀ فیلم‌برداری در ایران و هم به خاطر تمایل برای سینمایی‌تر کردن داستان‌ هستند.
مثلاً این‌که پاسداران ایرانی، چفیه‌هایشان را مثل کردها دور سرشان پیچیده‌اند و یا این که تقریباً تمام زنان محلی در خیابان‌‌ها با روبنده راه می‌روند نسبتی با واقعیت ندارد. ایران مثل کشوری عربی تصویر شده که در آن قم درختان نخل فراوان دارد. در ادامه، نه فقط موسیقی این بخش از فیلم عربی است، بلکه مساجد فیلم و معماری آن‌ها هم متعلق به دنیای دیگری است.
علاوه بر این‌ها، مثل بیش‌تر فیلم‌های ساخته شده در این سال‌ها، معدود جاهایی که شخصیت‌ها فارسی حرف می‌زنند، به سختی می‌شود فارسی حرف زدنشان را فهمید، حتی با این که بازیگر نقش مترجم فالاچی یک ایرانی متولد رم به نام حسین طاهری است.
اما این سکانس چند ایراد اساسی‌تر هم دارد. مثلاً فالاچی را مجبور می‌کنند با مترجمش عقد موقت بکند که در هیچ جای دیگری به آن اشاره نشده و به احتمال خیلی زیاد از اساس غلط است.