در روزهایی که دسترسی به اینترنت بینالمللی با محدودیت همراه است، برخی فیلمهای شاخص مرتبط با پیامبر عظیمشأن اسلام و در دسترس، انتخابهای مناسبی برای مخاطبان ایرانی به شمار میآیند.
۱. فیلم ماندگار «محمد رسولالله» ساخته مصطفی عقاد، یکی از مهمترین آثار تاریخ سینما دربارهی آغاز اسلام است. این فیلم با روایتی حماسی و در عین حال محترمانه، بدون نمایش چهرهی پیامبر(ص)، به وقایع دوران بعثت و شکلگیری نخستین جامعهی مسلمانان میپردازد و سالهاست بهعنوان اثری شاخص در رسانههای داخلی پخش میشود.
۲. فیلم «محمد(ص)» به کارگردانی مجید مجیدی نیز از دیگر گزینههای مناسب این ایام است. این اثر سینمایی با تمرکز بر دوران کودکی پیامبر اسلام، تلاش کرده است با زبانی شاعرانه و تصویری، فضای معنوی و انسانی آن دوران را به تصویر بکشد. کیفیت بالای تولید و روایت آرام فیلم، آن را به گزینهای خانوادگی برای ایام عید مبعث تبدیل کرده است.
۳. فیلم «عمر مختار (شیر صحرا)» ساختهی مصطفی عقاد، هرچند مستقیماً به زندگی پیامبر اسلام(ص) نمیپردازد، اما بهدلیل پرداخت عمیق به مفاهیمی چون ایمان، عدالت، مقاومت و اخلاق اسلامی، اثری همراستا با پیام بعثت محسوب میشود. این فیلم روایتگر مبارزهی یک رهبر مسلمان لیبیایی علیه استعمار است و بارها از تلویزیون ایران پخش شده و نسخههای دوبله آن در دسترس عموم قرار دارد.
۴. «بلال،مؤذنالرسول»: این فیلم در سال۱۹۵۳ میلادی و به کارگردانی أحمد الطوخی در کشور مصر ساخته شده است. فیلم سینمایی «بلال، مؤذنالرسول» در واقع به بیان زندگی بلال حبشی، اولین مؤذن اسلام، میپردازد که در نخستین سالهای زندگی، پدر و مادرش را از دست داده و به بردگی گرفته میشود. بلال، پس از سالها خدمت در رکاب اربابانش، در نهایت و پس از ظهور دین اسلام به خدای یگانه ایمان آورده و از پرستش بتها دست برمیدارد. این ماجرا باعث شکنجه و آزار و اذیت او توسط اربابش میشود تا اینکه پیامبر اسلام(ص)، او را از بردگی آزاد کرده و به عنوان یکی از اصحابش میپذیرد. پس از آنکه ظلم کفار مکه بر مسلمانان افزایش پیدا کرد پیامبر به بلال دستور داد تا به یثرب مهاجرت کند و خودشان هم در آنجا به او و سایر مسلمانان ملحق شدند. سالها بعد و پس از فتح مکه، بلال بر بام خانه کعبه اذان گفت و از آن زمان به «مؤذن الرسول» شهرت یافت.
این فیلم به نمایش گوشههایی از زندگی بلال حبشی نیز میپردازد که در تمام فتوحات و لحظات غمبار زندگی پیامبر(ص) در کنار ایشان حضور داشته است. همچنین بلال پس از فتح مکه با دختری به نام «هند» ازدواج میکند که در این فیلم به آن بخش از زندگی او هم پرداخته شده است. بلال پس رحلت حضرت محمد(ص) به شام سفر کرد و سالهای پایانی عمرش را در آنجا گذراند و سر انجام در همان شهر از دنیا رفت.
«بلال، مؤذنالرسول» در واقع شرح زندگی بلال حبشی است که در خلال این داستان، گوشههایی از رأفت نبوی را هم به نمایش میگذارد.
۵. «فجرالاسلام»: این فیلم در سال ۱۹۷۱ میلادی و در کشور مصر تولید شده است. کارگردان این فیلم صلاح أبوسیف است. او در بخش اول این فیلم با نمایش دوران جاهلیت عرب و رواج خرافه و جادو در میان مردم شبه جزیره عربستان، سعی در نشان دادن شرایط زندگی پیش از ظهور اسلام دارد. در بخش دوم فیلم نیز به بعثت پیامبر اکرم(ص) پرداخته شده است. این فیلم در واقع نمایش تفاوت فرهنگ مردم عربستان، پیش و پس از ظهور اسلام و همچنین تأثیرگذاری پیامبر(ص) بر سبک زندگی مردم عربستان است.
أبوسیف همچنین در این فیلم با نگاهی متفاوت به نمایش درگیریهای میان کفار و مسلمین در صدر اسلام پرداخته و تلاش کرده است تا این نزاعها را به عنوان یک نماد اجتماعی در راستای نبرد همیشگی خیر و شر به نمایش بگذارد. استفاده از این نگاه در روایت داستان، توانسته است «فجرالاسلام» را به اثری متمایز در میان فیلمهایی که به نمایش نزاعهای صدر اسلام پرداختهاند، تبدیل کند.
۶. «الشیماء، اُخت الرسول»؛ این فیلم در سال ۱۹۷۲ میلادی و یکسال پس از تولید فیلم سینمایی «فجرالاسلام»، در کشور مصر و به کارگردانی حسینالدین مصطفی تولید شده است که یکی از مهمترین فیلمهای تاریخی و دینی کشور مصر به شمار میآید.
«شیماء» دختر حلیمه -دایه پیامبر(ص)- و خواهر ناتنی حضرت محمد(ص) است که دوران کودکی خود را در کنار ایشان گذرانده است. حسینالدین مصطفی در این فیلم تلاش کرده با نمایش ارادت و احترامی که خانواده حلیمه به پیامبر اسلام داشتند، به روابط خوب میان این دو تن اشاره کند. این فیلم در ادامه با بیان سرگذشت و زندگی «شیماء» به رأفت پیامبر(ص) میپردازد.
داستان فیلم از این قرار است که پس از آنکه حضرت محمد(ص) به پیامبری برگزیده میشود، همسر «شیماء» به دلیل حسادت و دشمنی که به پیامبر(ص) داشت به گروهی از کفار ملحق شده و در برابر ایشان میایستد. در همین زمان «شیماء» نزد پیامبر(ص) رفته و از ایشان میخواهد تا همسرش را عفو کنند و سرانجام حضرت محمد(ص) نیز در خواست خواهرشان را اجابت کرده و از همسر او میگذرند.
