هفت صبح| به مسابقه فینال جامجهانی 2026 نزدیک میشویم. در میان فشارهای کاری، تحصیلی و تعهدات روزانه، مسابقات جامجهانی به زمانی تبدیل میشود که میلیونها هوادار نهتنها برای تماشای مسابقات، بلکه برای استراحت موقت از فکر کردن به مشکلات و مسئولیتها و به اشتراک گذاشتن لحظات پرشور و شادی با خانواده و دوستان منتظر آن هستند.
همین سر کار خودمان؛ افشین سردبیر عزیز برایمان هر روز مسابقاتی که شب قبل دیده را تحلیل میکند. خب حتما میدانید که او فوتبالش خیلی خوب است اما پیشبینیهایش افتضاح. یعنی هرچی پیشبینی میکند دقیقا عکسش اتفاق میافتد اما موضوع بحثمان فوتبال افشین نیست بلکه ماجرا به سلامت روان فوتبالدوستان تعصبی در این شبهای فوتبالی برمیگردد. مطالعات نشان میدهد که تماشای ورزش ممکن است با بهبود سلامت روانی و فعال شدن بخشهایی از مغز مرتبط با پاداش و لذت، علاوه بر افزایش تعامل اجتماعی و احساس تعلق مرتبط باشد.
اما این مزایا به نحوه تماشای شما بستگی دارد و زمانی که هوادار به شدت با تیم خود همذاتپنداری کند یا با شکست خود را به عنوان یک باخت شخصی تلقی کند، مسابقه ممکن است به منبع تنش تبدیل شود. از افشین مثال بزنم؛ در حالی که این مطلب را مینوشتم هیجان و اضطراب را در چهره و کلامش میدیدم؛ البته بیشتر نگران سلامت روانش هستم. افشین که طرفدار متعصب لیونل مسی است، چند شب پیش در بازی اسپانیا -فرانسه، طرفدار اسپانیا بود اما حالا میگوید طرفدار واقعی برزیل است.
گیج شدم؛ سردبیر به گمانم روح و روانش به هم ریخته. شادی همسرش باید مثل هر شب کنترل را از دست افشین بگیرد و باز هم سراغ تماشای سریال اشرف تک بروند. اما چه زمانی تماشای جامجهانی راهی سالم برای بهبود خلق و خوی شما خواهد شد؟ چگونه میتوانیم از آن بهرهمند شویم بدون اینکه در دام احساسات مفرط بیفتیم؟
محمد کمال، محقق و مشاور روانشناسی و اجتماعی در این باره به دوست خوبم مصطفی حسن گفت تماشای مسابقات زمانی به روشی مثبت برای بهبود خلق و خو و کاهش استرس تبدیل میشود که هدف اصلی، لذت بردن از زیبایی بازی و عملکرد، فارغ از تعصب و دلبستگی بیش از حد به نتیجه یک تیم خاص باشد. دستیابی به درجهای از بیطرفی به آنها اجازه میدهد تا به جای محدود کردن تجربه خود به برد و باخت، برزیبایی فوتبال تمرکز کنند. خلاصه این میشود که بدون تعصب فوتبال را ببینید.
هویت ورزشی
آنچه به عنوان «هویت ورزشی» شناخته میشود، باعث میشود یک هوادار احساس کند که تیم او بخشی از هویت اوست، بنابراین آنها با پیروزی به عنوان یک سود شخصی و با باخت به عنوان یک ضرر شخصی رفتار میکنند. برای کاهش واکنشهای احساسی بیش از حد، هواداران سعی کنند هویت شخصی خود را از وابستگی ورزشی خود جدا کنند و از خود بپرسند: اگر تیم برنده شود، واقعا چه چیزی به دست خواهم آورد؟ و اگر ببازد چه چیزی از دست خواهم داد؟
