هفت صبح| ساعت نمادین «روز قیامت» بار دیگر به جلو رانده شد؛ اینبار تا بیسابقهترین نقطه خطر. بولتن دانشمندان اتمی، نهادی معتبر که بیش از هفت دهه پیش به ابتکار آلبرت اینشتین و جمعی از فیزیکدانان شکل گرفت، اعلام کرد جهان در سال ۲۰۲۶ تنها ۸۵ ثانیه تا فروپاشی بالقوه فاصله دارد؛ تیرهترین چشماندازی که از سال ۱۹۴۷ تا امروز ثبت شده است. الکساندرا بل، رئیس این بنیاد، در اعلام این تصمیم گفت: «پیام ساعت آخرالزمان روشنتر از همیشه است. خطرها فزایندهاند، همکاریها رو به زوالاند و زمان بهسرعت میگذرد. تغییر ممکن است اما تنها اگر جهان از رهبرانش اقدام فوری بخواهد.»
سقوط همکاری جهانی؛ صعود تهدیدها
در بیانیه تفصیلی این بنیاد، جهان امروز «تهاجمیتر، ملیگراتر و خصمانهتر» توصیف شده است؛ جایی که «توافقهای جهانی یکی پس از دیگری فرو میریزند» و یک بازی ژئوپلیتیک «برنده ـ بازنده» جای نظام چندجانبه را گرفته است. گزارش، مجموعهای از بحرانهای ۲۰۲۵ را نشانگر این روند میداند: از جنگ فرسایشی روسیه علیه اوکراین و درگیری مرزی تازه میان هند و پاکستان در ماه مه گرفته تا حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران در ژوئن. هر یک از این بحرانها، به باور دانشمندان، خطوط قرمز امنیتی جهان را کمرنگتر و آینده را ناپایدارتر کرده است.
اقلیم؛ از بیعملی تا ویرانگری
بولتن دانشمندان اتمی در بخش مربوط به بحران اقلیمی، از «سیاستهای ناکافی تا ویرانگر» سخن میگوید. سه نشست اخیر سازمان ملل حتی بر «حذف تدریجی سوختهای فسیلی» تأکید نکردهاند. همزمان، دونالد ترامپ در بازگشت به کاخ سفید، بهگفته این گزارش، «جنگی واقعی علیه انرژیهای پاک و سیاستهای اقلیمی» آغاز کرده و برنامههای ملی مقابله با تغییرات آبوهوا را زیرورو کرده است. با این حال، نشانههای امید نیز دیده میشود: انرژیهای بادی و خورشیدی در سال ۲۰۲۴ رکوردی تازه ثبت کردند و مجموع تولید برق هستهای و تجدیدپذیر برای نخستینبار از مرز ۴۰درصد تولید جهانی گذشت؛ گامی که از دید دانشمندان، در صورت تداوم، میتواند ترمز بخشی از بحران اقلیمی باشد.
ساعت آخرالزمان؛ روایتی از بیم و امید
ساعت آخرالزمان که نماد نزدیکی بشر به فاجعه است، از سال ۱۹۴۷ تاکنون بارها جابهجا شده است. دورترین نقطه در سال ۱۹۹۱ و پس از پایان جنگ سرد ثبت شد؛ زمانی که عقربهها ۱۷ دقیقه از نیمهشب فاصله داشتند. اما همین ساعت در ۱۹۸۴ تنها سه دقیقه با نیمهشب فاصله داشت؛ دورانی که گفتوگوهای شوروی و آمریکا متوقف شده بود. در سالهای اخیر، نبود اقدام مؤثر برای مهار تغییرات اقلیمی، این ساعت را سریعتر از تهدیدهای هستهای به جلو رانده است. اکنون، با همافزایی خطر جنگ، بیثباتی ژئوپلیتیک، بحران اقلیم و ظهور فناوریهای غیرقابلکنترل مانند هوش مصنوعی، ارزیابی تازه بدبینانهترین تصویر تاریخ را ترسیم میکند.
جهانِ تکهتکه، جهانِ آسیبپذیرتر
دانیل هولتز، استاد فیزیک و اخترفیزیک دانشگاه شیکاگو و رئیس «پنل علمی بولتن»، در مراسم رونمایی از ارزیابی جدید گفت: «بزرگترین بحرانهای ما نیازمند اعتماد و همکاری جهانیاند اما جهانی که به قطعات متخاصم تقسیم شود، همه انسانها را بیدفاعتر رها خواهد کرد.» او هشدار داد که اگر جهان از منطق «ما در برابر آنها» خارج نشود، عقربههای ساعت تنها یک مقصد خواهند داشت: نیمهشب؛ نمادی از نقطه بیبازگشت بشر.
