هفت صبح| پیشنهادهای بودجهای ایالات متحده در حالی مطرح میشود که واشینگتن با افزایش هزینههای ناشی به دلیل جنگ با ایران روبهروست و همزمان در تلاش است ذخایر تسلیحاتی خود را بازسازی کند؛ روندی که از نگاه بسیاری از منتقدان، نشانهای از تشدید رویکرد نظامیگرایانه و جنگافروزانه در سیاست خارجی آمریکاست. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرده که در کنار این افزایش بودجه، قصد دارد برنامههایی را که به تعبیر او «ایدئولوژیک، سیاسیشده و هدررفتزا» هستند، کاهش داده یا حذف کند. او روز جمعه در پیشنهاد بودجه سال ۲۰۲۷ خود خواستار افزایش هزینههای دفاعی به رقم عجیب و تاریخی ۱.۵ تریلیون دلار شد.
این درخواست که تنها پنج هفته پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران مطرح میشود، در صورت تصویب، هزینههای نظامی را در یک سال بیش از ۴۰ درصد افزایش میدهد؛ جهشی که از زمان جنگ جهانی دوم بیسابقه توصیف شده است. برای جبران بخشی از این افزایش، ترامپ پیشنهاد کاهش ۱۰ درصدی در هزینههای غیرنظامی را نیز مطرح کرده است. در سند ۹۲ صفحهای این طرح آمده است که این کاهش از طریق «حذف یا محدودسازی برنامههای ایدئولوژیک، سیاسیشده و هدررفتزا و واگذاری مسئولیتهای ایالتی و محلی به دولتهای مربوطه» انجام خواهد شد. هرچند پیشنهادهای سالانه بودجه رئیسجمهور الزامآور نیستند، اما نشاندهنده اولویتهای دولت محسوب میشوند، بهویژه در زمانی که قانونگذاران تدوین قوانین بودجهای را آغاز میکنند. درنهایت، این کنگره آمریکاست که باید بودجه فدرال را تنظیم و تصویب کند.
اولویتهای دیگر ترامپ چیست؟
افزایش بودجه دفاعی شامل تأمین مالی پروژه بحثبرانگیز «گنبد طلایی» برای دفاع موشکی، انباشت مواد معدنی حیاتی برای صنایع نظامی و اختصاص ۶۵.۸ میلیارد دلار برای ساخت ۳۴کشتی جنگی و پشتیبانی جدید است. ترامپ همچنین خواستار افزایش ۱۳ درصدی بودجه وزارت دادگستری شده تا به گفته او «ظرفیت این نهاد برای برخورد با مجرمان خشن به حداکثر برسد.» در این طرح، حفظ سطح بالای هزینهها برای امنیت داخلی و اجرای قوانین مهاجرتی با رقم ۲.۲ میلیارد دلار نیز پیشبینی شده است.
دولت اعلام کرده این بودجه صرف عملیات اداره مهاجرت و گمرک آمریکا، تأمین ۴۱ هزار و ۵۰۰ سلول بازداشت و ۳۰ هزار شلول ویژه برای «واحدهای خانوادگی» خواهد شد. از دیگر پیشنهادها میتوان به افزایش ۴۸۱ میلیون دلاری برای ارتقای ایمنی هوانوردی و جذب کنترلکنندگان بیشتر ترافیک هوایی و اختصاص ۱۵۲ میلیون دلار برای اجرای ایده ترامپ جهت بازگشایی زندان مشهور «آلکاتراز» بهعنوان یک زندان فعال اشاره کرد.
کاهشهای پیشنهادی شامل چه مواردی است؟
ترامپ در فهرست کاهشهای پیشنهادی خود چندین نهاد مهم فدرال را هدف قرار داده است؛ ازجمله کاهش ۱۹درصدی بودجه وزارت کشاورزی، ۱۲.۵درصدی وزارت بهداشت و ۵۲درصدی آژانس حفاظت محیطزیست. یکی از پیشنهادهای او بیش از ۱۵میلیارد دلار از قانون زیرساختی دوحزبی دوران جو بایدن را حذف میکند؛ از جمله بودجه پروژههای انرژیهای تجدیدپذیر و برنامههایی که دولت ترامپ آنها را «عدالت محیطزیستی ایدئولوژیک» مینامد. او همچنین بهدنبال کاهش ۱۰۶ میلیون دلاری بودجه آژانس پژوهش و کیفیت خدمات درمانی است و مدعی است این نهاد «ایدئولوژیهای افراطی جنسیتی را به کودکان تحمیل کرده است.» کاخ سفید همچنین درخواست کاهش ۲۳درصدی بودجه سازمان فضایی آمریکا، ناسا را مطرح کرده که شامل حذف ۳.۶ میلیارد دلار از بخش علمی این نهاد میشود.
واکنشها چه بوده است؟
موجی از انتقادها در میان دموکراتها و حتی برخی جریانهای مستقل در آمریکا نسبت به این بودجه نظامی بیسابقه شکل گرفته است. سناتور جف مرکلی این طرح را «درخواستی دور از واقعیت برای پول بیشتر جهت سلاح و بمب و جنگافروزی» توصیف کرد. در همین راستا، چهرههایی چون سناتور چاک شومر و سناتور پنی مورای نیز این بودجه را «از نظر اخلاقی ورشکسته» دانسته و وعده دادهاند در کنگره با آن مقابله کنند.
منتقدان میگویند این پیشنهاد، همزمان با جنگ بیمورد، بیهدف، اشتباه و البته پرهزینه علیه ایران، به معنای انتقال منابع از زندگی روزمره شهروندان آمریکایی به ماشین جنگی است که ترامپ و افراد جنگطلبی مانند پیت هگست، مارکو روبیو و ژنرال دن کین به راه انداختند؛ موضوعی که بهویژه با کاهش بودجه بهداشت، آموزش، محیطزیست و تحقیقات علمی، نگرانیهای جدی اجتماعی ایجاد کرده است. در سطحی فراتر از رقابتهای حزبی، برخی کارشناسان بودجه و اقتصاد نیز این طرح را غیرواقعبینانه ارزیابی کردهاند. تحلیلگران مستقل هشدار دادهاند که این افزایش نجومی هزینههای نظامی، در کنار کاهش درآمدها و افزایش بدهی، میتواند شکاف مالی دولت آمریکا را عمیقتر کند و حتی به افزایش چند تریلیون دلاری بدهی ملی در دهه آینده منجر شود.
از سوی دیگر، همزمانی این پیشنهاد با تشدید جنگ علیه ایران و زمزمه افروختن آتش جنگی جدید علیه کوبا، موجی از مخالفتهای ضدجنگ را نیز در فضای سیاسی و رسانهای آمریکا برانگیخته است. بخشی از نمایندگان کنگره، حتی در میان جمهوریخواهان، پیشتر نسبت به ورود آمریکا به این جنگ ابراز تردید کرده بودند. چهرههایی مانند توماس مسی و مارجری تیلور گرین از جمله منتقدانی هستند که اساس این مداخله نظامی را زیر سوال بردهاند و آن را خارج از اولویتهای واقعی مردم آمریکا و در راستای اهداف شوم رژیم اسرائیل دانستهاند.
در همین چارچوب، برخی سناتورها نیز تأکید کردهاند که شواهد قطعی درباره «تهدید فوری» از سوی ایران وجود نداشته و ورود به جنگ، بیش از آنکه یک ضرورت دفاعی باشد، نتیجه تصمیمات سیاسی، فشارهای خارجی و احتمالا باجگیری موساد از شخص ترامپ بوده است؛ موضوعی که به تردیدها درباره مشروعیت این درگیری دامن زده است. در فضای عمومی و رسانهای نیز، منتقدان جنگ معتقدند افزایش بیسابقه بودجه نظامی در حالی رخ میدهد که حتی در میدان نبرد، نشانههایی از آسیبپذیری ارتش آمریکا دیده میشود؛ از جمله سرنگونی جنگندهها و چالشهای عملیاتی در برابر توان دفاعی ایران.
حمایت حامیان ترامپ
حامیان جمهوریخواه ترامپ همچنان از این افزایش بودجه دفاعی دفاع میکنند و آن را برای حفظ برتری نظامی آمریکا ضروری میدانند. راجر ویکر و مایک راجرز اعلام کردهاند این طرح «پیامی روشن به متحدان» برای افزایش توان نظامی و همراستایی با آمریکا ارسال میکند. این افراد میخواهند با افزایش این بودجه، سایر اعضای پیمان نظامی ناتو را برای افزایش بودجه نظامی و در پی آن افزایش بودجه ناتو تحت فشار قرار دهند.
با این حال، شکاف عمیق میان حامیان نظامیگری و منتقدان جنگ، بهویژه در سایه جنگ با ایران که به شکستی بزرگ در کارنامه ماجراجوییهای نظامی آمریکا بدل شده، نشان میدهد که این بودجه نهتنها یک سند مالی، بلکه به میدان جدیدی از منازعه سیاسی و اخلاقی در داخل آمریکا تبدیل شده است؛ منازعهای که بهطور مستقیم با آینده جنگ، وضعیت اقتصادی و حتی مشروعیت سیاست خارجی واشنگتن گره خورده است.
