هفت صبح، رامتین لطیفی| پنج سال پیش، رایان سامسل با هجوم به یک مانع پلیس در اطراف ساختمان کنگره، جرقه نخستین شکاف امنیتی در ششم ژانویه ۲۰۲۱ را زد؛ حمله‌ای که به زخمی شدن یک افسر پلیس انجامید و به‌سرعت به یکی از بی‌سابقه‌ترین رخدادهای سیاسی تاریخ معاصر آمریکا بدل شد. این هفته، سامسل بار دیگر به همان نقطه بازگشت؛ اما نه برای محاکمه یا عذرخواهی، بلکه برای شرکت در راهپیمایی کسانی که آن روز را «پیروزی» می‌نامند، نه «فاجعه».

 

او به همراه گروهی از دیگر متهمان سابق ششم ژانویه، مسیر پنج سال پیش هواداران دونالد ترامپ را از میدان «الیپس» تا پله‌های کنگره بازسازی کرد. این تجمع، جشنی برای «عفو سراسری» بود که ترامپ پس از بازگشت به قدرت برای همه متهمان این پرونده صادر کرده است؛ عفوی که بسیاری آن را تلاش آشکار برای بازتعریف معنای آن روز می‌دانند.

 

روایت رسمی در برابر روایت بدیل


این راهپیمایی تنها یکی از نشانه‌های روزی بود که به‌طور کامل در سایه منازعه سیاسی و رسانه‌ای گذشت. کاخ سفید همزمان با پنجمین سالگرد این واقعه، وب‌سایتی تازه راه‌اندازی کرد که با تصاویر سیاه‌وسفید و فضایی تهدیدآمیز، روایتی متفاوت از حوادث ششم ژانویه ارائه می‌دهد؛ روایتی که نقش ترامپ در تحریک جمعیت را انکار می‌کند و یورش‌کنندگان به کنگره را «میهن‌پرستان آمریکایی» می‌نامد.

 

در این روایت، نانسی پلوسی، رئیس پیشین مجلس نمایندگان و اعضای کمیته تحقیق ششم ژانویه، به‌عنوان طراحان یک «توطئه سیاسی» معرفی شده‌اند؛ در حالی که هیچ اشاره‌ای به انتقادات گسترده جمهوری‌خواهان از ترامپ در روزهای پس از حمله یا رأی ۱۷ سناتور و نماینده جمهوری‌خواه به محکومیت او در روند استیضاح نشده است.

 

پلاکی که نصب نمی‌شود؛ نماد یک شکاف عمیق


در داخل کنگره، موضوع یک پلاک برنزی به نماد این کشمکش بدل شده است. این پلاک که براساس قانونی مصوب سال ۲۰۲۲ باید برای قدردانی از نیروهای پلیس مدافع کنگره نصب شود، همچنان جایی روی دیوارهای ساختمان نیافته است. مایک جانسون، رئیس جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان، مدعی است که این پلاک با مفاد قانون هم‌خوانی ندارد و «قابل اجرا نیست». دموکرات‌ها این استدلال را به‌شدت رد می‌کنند. حکیم جفریز، رهبر اقلیت دموکرات مجلس، جانسون را متهم کرد که با این اقدام، به نیروهای پلیس کنگره «بی‌احترامی» می‌کند.

 

در واکنش، بسیاری از نمایندگان دموکرات نسخه‌های کپی این پلاک را مقابل دفاتر خود نصب کرده‌اند؛ حرکتی نمادین در اعتراض به آنچه «پاک‌کردن حافظه جمعی» می‌خوانند. وزارت دادگستری آمریکا نیز در اقدامی بحث‌برانگیز، تلاش کرده شکایت دو افسر پلیس کنگره برای الزام نصب پلاک را رد کند. استدلال حقوقی دولت این است که پلاک فعلی نام افراد را ذکر نمی‌کند و تنها به نام نهادها اشاره دارد؛ در حالی که قانون، فهرست اسامی تک‌تک نیروها را الزامی کرده است.

 

   خیابان، دادگاه و سیاست؛ سه صحنه یک جدال


در بیرون از کنگره، تجمع‌کنندگان شعار «خانه کیست؟ خانه ماست!» سر دادند؛ شعاری که یادآور همان فریادهای پنج سال پیش است. میکی ویتهوفت، مادر اشلی ببیت، زنی که هنگام تلاش برای ورود به صحن مجلس نمایندگان با شلیک پلیس کشته شد، ششم ژانویه را روزی دانست که به گفته او «کنگره مردم آمریکا را ناامید کرد». در همین حال، دموکرات‌ها در اقدامی نمادین، جلسه‌ای غیررسمی و موسوم به «دادگاه سایه» برگزار کردند؛

 

جلسه‌ای با حضور شاهدان عینی خشونت‌ها، از جمله آدام کینزینگر، نماینده جمهوری‌خواه سابقی که عضو کمیته تحقیق ششم ژانویه بود. او ابراز اطمینان کرد که این پلاک بالاخره تا ژانویه آینده نصب خواهد شد و کنایه زد: «شاید بهتر باشد تا آن زمان، اندازه‌اش را دو برابر کنند.» هیچ‌یک از جمهوری‌خواهان حاضر در مجلس در این جلسه شرکت نکردند. آن‌ها در همان روز در نشستی حزبی در مرکز کندی واشنگتن حضور داشتند؛ جایی که ترامپ بار دیگر از ششم ژانویه گفت و مدعی شد رسانه‌ها هرگز تأکید او بر «راهپیمایی مسالمت‌آمیز و میهن‌پرستانه» را بازتاب نداده‌اند.

 

جدالی که پایان ندارد


با تشکیل یک کمیته جدید جمهوری‌خواه برای بررسی دوباره وقایع ششم ژانویه، به نظر می‌رسد این ماجرا دست‌کم تا پایان دوره کنونی کنگره همچنان زنده بماند. جمهوری‌خواهان این بار کمیته قبلی را «نمایش سیاسی» می‌خوانند و وعده داده‌اند «حقیقت» را دنبال کنند؛ حقیقتی که پنج سال پس از آن روز، بیش از هر زمان دیگری به میدان نزاع سیاسی بدل شده است. ششم ژانویه، حالا دیگر فقط یک تاریخ نیست؛ آ‌ینه‌ای است که هر جناح، تصویر دلخواه خود را در آن می‌بیند.