هفت صبح| ویرانی گسترده در غزه بر اثر حملات رژیم جنایتکار اسرائیل از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و از بین رفتن تمامی زیرساختهای شهری و محلههای مسکونی، آوارگان فلسطینی را ناچار به برپا کردن چادرهای اسکان موقت در نزدیکی پسماندهای جامد شهری کرده که با پیامدهای ناگواری ازجمله بیماریهای عفونی و پوستی همراه است. به گزارش فارس، به نقل از شبکه پرس تیوی، ساکنان غزه در میان زبالهها به سر میبرند. آوارگان خسته از جنگ و پناهجویان روزافزون در این باریکه، از جایی به عنوان خانه برخوردار نیستند.
آنها زیر آسمان رها شدهاند و زبالههای خیس تنها زیراندازشان است». در این گزارش آمده است: «بیش از ۵۰۰ هزار تُن پسماند جامد در سراسر نوار غزه انباشته شده که محل خطرناکی برای شیوع بیماریهای واگیردار ایجاد کرده است». در این میان، از بین رفتن بیش از ۱۸ درصد از وسایل گرمایشی و وسایل نقلیهای از جمله کامیونهای حمل زباله و بولدوزرها نیز بر تمامی این مشکلات افزوده و مانع از این شده که نهادهای شهری باقیمانده بتوانند این بحران را مدیریت کنند. پرس تیوی در این گزارش میافزاید: «ابتلای افراد، بهویژه کودکان به بیماریهای پوستی و هپاتیت از موارد شایع در میان آوارگان است».
تداوم آتشبس و شکنندگی توافق
از زمان امضای توافق آتشبس در ۱۰ اکتبر سال گذشته که بخشی از طرح صلح آمریکا بود اسرائیل همچنان به نقض آن ادامه داده است. به گزارش مهر، تخریب منازل در محدوده خط زرد، هدف قرار دادن شهروندانی که قصد بازدید از املاک باقیمانده خود را دارند و محدود کردن ورود کمکهای انسانی، نشاندهنده ادامه سیاست فشار و تجاوز اسرائیل است. بیش از ۲۲۰۰ منزل در این مدت تخریب شده و حدود ۴۰۰ نفر جان خود را از دست دادهاند.
با شروع سال ۲۰۲۶، انتظار تغییر بنیادین در رفتار اسرائیل کم است. افزایش فعالیت نظامی و تحکیم مواضع در شرق غزه، حرکت مرزهای خط زرد به سمت غرب و تلاش برای محدود کردن فضای عملیاتی مقاومت، همگی نشاندهنده اراده اسرائیل برای حفظ وضعیت موجود است. تنها عامل مؤثر بر تغییر رفتار اسرائیل، فشار جدی و عملی آمریکا یا تحولات منطقهای است که بتواند مانع استمرار سیاست تجاوز شود. تحلیل کارشناسان نشان میدهد که شکنندگی توافق آتشبس، بیش از هر چیز ناشی از تضاد منافع و نگاه راهبردی طرفین است و بدون تضمینهای معتبر، ثبات پایدار نخواهد بود.
سلاح مقاومت؛ خط قرمز و نقطه حساس توافق
بحث خلع سلاح مقاومت، حساسترین و دشوارترین بخش توافق است و میتواند کل سازوکار آتشبس را به خطر بیندازد. برای گروههای مقاومت تحویل سلاح به معنای اعلام شکست و تسلیم در برابر اسرائیل است و هرگونه مصالحه در این زمینه بدون تضمینهای واقعی و متوازن، قابل قبول نیست. تحلیلها نشان میدهد که امکان توافق بر وضع موجود سلاح یا محدودیت تولید موشکهای دوربرد میتواند راهحل موقت و قابل قبول برای دو طرف باشد. چنین راهکارهایی، ضمن حفظ قدرت بازدارندگی مقاومت به طرف مقابل نیز اطمینان میدهد که تهدیدات مستقیم کاهش مییابد. در واقع توانایی یافتن راهکار میانه، میتواند نقطه عطفی در ثبات آتشبس باشد اما نیازمند اراده واقعی بازیگران خارجی و منطقهای برای تضمین اجرا است.
تشکیل دولت تکنوکراتها؛ چالش سیاسی داخلی
تلاشها برای تشکیل یک دولت تکنوکرات موقت در غزه تاکنون با شکست مواجه شده است. موانع اصلی نهتنها از سوی اسرائیل بلکه از داخل به ویژه از سوی تشکیلات خودگردان فلسطین و شخص محمود عباس ایجاد شدهاند. نگاه انتقامی و سیاستهای کنترل قدرت، مانع پیشرفت این پرونده شده و روند حل بحران را کند کرده است. با این حال، تحلیل روندهای منطقهای نشان میدهد که در سال ۲۰۲۶ احتمال توافق نسبی و تشکیل دولت تکنوکرات برای مدیریت موقت امور غزه وجود دارد. فشار کشورهای مصر، قطر و ترکیه همراه با نگاه آمریکایی به تثبیت ثبات در غزه میتواند زمینه توافق را فراهم کند. چنین دولت موقت، علاوه بر مدیریت بحرانهای انسانی، میتواند در هماهنگی با پروژه بازسازی، نقش تسهیلکننده داشته باشد و اعتماد ساکنان غزه را به فرآیند سیاسی افزایش دهد.
بازسازی غزه؛ اولویت حیاتی و چالش اقتصادی
پس از تخریب گسترده در سالهای گذشته، بیش از ۸۰ درصد زیرساختهای غزه نابود شده و بخش باقیمانده نیز آسیبهای جدی دیده است. مدارس، بیمارستانها، مراکز امدادی و زیرساختهای شهری و انرژی به شدت آسیب دیدهاند. بازسازی این زیرساختها برای ساکنان غزه، مسئلهای حیاتی و تعیینکننده برای بقای زندگی روزمره است. چالش بازسازی به شدت با مسائل سیاسی، اقتصادی و امنیتی پیوند خورده است. تا زمانی که توافق برسَر دولت تکنوکراتها و تضمین سلاح مقاومت حل نشود، امکان جذب کمکهای بینالمللی و بازسازی زیرساختها محدود خواهد بود. هزینههای بازسازی بالغ بر ۸۰ میلیارد دلار برآورد شده و نیازمند بازگشایی معابر، تأمین کمکهای مالی و هماهنگی بینالمللی است. حتی آغاز فرآیند برداشتن آوار و بازسازی بخشهای اصلی شهرها، با توجه به حجم تخریب، خود یک پروژه بزرگ و چند ساله خواهد بود.
آمار کشتهها و مجروحین
وزارت بهداشت فلسطین در نوار غزه با صدور بیانیهای جدیدترین آمار شهدا و زخمیهای حملات ارتش رژیم صهیونیستی به نوار غزه از هفتم اکتبر سال ۲۰۲۳ میلادی تاکنون را اعلام کرد. به نوشته خبرگزاری شهاب، این وزارتخانه گفت در حملات بیش از دو سال اخیر رژیم صهیونیستی، بیش از ۷۱ هزار فلسطینی شهید و بیش از ۱۷۱ هزار نفر مجروح شدند. در این بیانیه آمده که طی روز اخیر یک نوزاد هفت روزه و یک کودک چهار ساله بر اثر سرمای شدید جان باختند که شمار کودکان جان باخته بر اثر سرما به ۶ نفر افزایش یابد.
