هفت صبح| سازمان خیریه «امداد پزشکی برای فلسطینیان» (MAP) اعلام کرده است که ارتش اسرائیل با ادامه حملات هوایی و صدور دستورهای گسترده برای جابهجایی اجباری ساکنان لبنان، به طور عملی، همان «سناریوی غزه» را به این کشور منتقل کرده است. این سازمان روز جمعه در بیانیهای اعلام کرد بمبارانها و فرمانهای تخلیه اجباری که همه مناطق جنوب لبنان و همچنین حومه جنوبی پایتخت، بیروت را دربرگرفته، موجی از ترس و نگرانی فراگیر در میان غیرنظامیان ایجاد کرده است.
استیو کاتس، مدیر اجرایی این سازمان مستقر در بریتانیا، در این بیانیه تأکید کرد آنچه اکنون در لبنان رخ میدهد، «گسترش آشکار همان الگوی عملیاتی ارتش اسرائیل در غزه» است. به گفته او، این الگو شامل اقداماتی چون «مجازات جمعی، آوارهسازی اجباری جمعیت و ایجاد عمدی فضای رعب و وحشت در میان غیرنظامیان» میشود. کاتس همچنین هشدار داد که این سیاستها حتی جوامع فلسطینی ساکن لبنان را که بسیاری از آنها پیشتر نیز تجربه جنگ و آوارگی را پشت سر گذاشتهاند، دوباره در معرض آسیبهای روانی و انسانی قرار داده است.
این هشدار در حالی مطرح میشود که ارتش اسرائیل روز چهارشنبه دستور تخلیه اجباری تمام مناطق جنوب لبنان را صادر کرد؛ اقدامی که دهها هزار نفر از ساکنان این مناطق را ناچار کرد خانهها و محلههای خود را ترک کنند و برای یافتن مکانهای امنتر از محل زندگیشان بگریزند. بسیاری از خانوادهها تنها با برداشتن وسایل ضروری و اندکی از داراییهای خود، در حالی که تهدید حمله در بالای سرشان قرار داشت، شهرها و روستاهایشان را ترک کردند. تنها یک روز بعد، ارتش اسرائیل دستور مشابهی برای تخلیه حومههای جنوبی بیروت صادر کرد؛ مناطقی پرجمعیت که بخش قابل توجهی از ساکنان آنها در همین محلهها زندگی و کار میکنند. این تصمیم همزمان با گسترش عملیات هوایی و زمینی اسرائیل در خاک لبنان اعلام شد و نگرانیها درباره احتمال گسترش دامنه جنگ در منطقه را افزایش داد.
شدت گرفتن درگیریها میان اسرائیل و حزبالله از روز دوشنبه بار دیگر وارد مرحله تازهای شد. این تنشها پس از آن بالا گرفت که حزبالله لبنان در واکنش به ترور آیتالله علی خامنهای، رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران، در حملات مشترک ایالات متحده و اسرائیل به ایران، چندین راکت به سوی خاک اسرائیل شلیک کرد.
این حملات موشکی موجب شد درگیریهایی که مدتی در سطحی محدود جریان داشت، بار دیگر شدت بگیرد و به تبادل آتش گستردهتری میان دو طرف منجر شود. بر اساس تازهترین آمار منتشرشده از سوی وزارت بهداشت لبنان، از روز دوشنبه تاکنون دستکم ۲۱۷ نفر در حملات اسرائیل در مناطق مختلف این کشور کشته و ۷۹۸ نفر دیگر نیز زخمی شدهاند. این آمار نگرانیهای فزایندهای را درباره وضعیت انسانی در لبنان برانگیخته است، بهویژه در شرایطی که زیرساختهای درمانی و امدادی این کشور نیز در سالهای اخیر بهشدت تحت فشار بحرانهای اقتصادی و سیاسی قرار داشتهاند.
گروههای مدافع حقوق بشر نیز نسبت به پیامدهای انسانی دستورهای تخلیه اجباری ارتش اسرائیل هشدار دادهاند. به گفته این سازمانها، بسیاری از خانوادههایی که مجبور به ترک خانههای خود شدهاند عملا هیچ مکان امنی برای پناه بردن ندارند، زیرا ظرفیت پناهگاهها و مراکز اسکان موقت در لبنان به سرعت پر شده است. گزارشگران حاضر در بیروت نیز از صحنههایی خبر دادهاند که نشاندهنده عمق بحران انسانی در این شهر است.
برنارد اسمیت، خبرنگار شبکه الجزیره که از پایتخت لبنان گزارش میداد، گفت بسیاری از آوارگان شبها را در خیابانها، کنار ساحل «کورنیچ» بیروت یا در مدارس و ساختمانهایی که به مراکز موقت پذیرش آوارگان تبدیل شدهاند، سپری میکنند. او افزود: «افراد زیادی را میبینیم که در خیابانها میخوابند؛ برخی در کنار ساحل کورنیچ، برخی دیگر در مدارس یا ساختمانهایی که به مراکز اسکان اضطراری تبدیل شدهاند. مردم تنها یک سؤال دارند: این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت و چه زمانی میتوانند به خانههایشان بازگردند؟ اما مقامهای لبنانی هنوز پاسخ روشنی برای این پرسش ندارند.»
ارتش اسرائیل در جریان جنگ طولانی خود علیه غزه نیز بارها از همین شیوه استفاده کرده بود؛ یعنی صدور دستورهای تخلیه گسترده که صدها هزار نفر از فلسطینیان را مجبور میکرد بارها و بارها محل زندگی خود را تغییر دهند. در طول بیش از دو سال بمباران مداوم نوار غزه، بسیاری از ساکنان این منطقه ناچار شدند چندین بار از شهری به شهر دیگر و از محلهای به محله دیگر کوچ کنند.
در سپتامبر سال گذشته نیز ارتش اسرائیل دستور تخلیه اجباری کل شهر غزه را صادر کرد؛ تصمیمی که در آن زمان با موجی از محکومیتهای بینالمللی روبهرو شد. سازمان دیدهبان حقوق بشر در واکنش به آن تصمیم اعلام کرده بود این دستور «بیرحمانه و غیرقانونی» است و شرایط زندگیای را که پیشتر نیز برای فلسطینیان غزه به شدت دشوار شده بود، بیش از پیش به وضعیتی فاجعهبار و غیرانسانی تبدیل میکند. در همین حال برخی مقامهای اسرائیلی نیز در اظهارنظرهای اخیر خود، آشکارا عملیات نظامی در لبنان را با جنگ غزه مقایسه کردهاند. روز پنجشنبه، ساعاتی پس از صدور دستور تخلیه حومههای جنوبی بیروت، بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی راستگرای افراطی اسرائیل، اعلام کرد اسرائیل قصد دارد منطقه «ضاحیه» در جنوب بیروت را «به خانیونس تبدیل کند».
خانیونس، شهری در جنوب نوار غزه، یکی از مناطقی است که در جریان جنگ غزه بهشدت ویران شد. بخشهای وسیعی از این شهر، مانند بسیاری از مناطق دیگر غزه، در نتیجه حملات هوایی و زمینی اسرائیل تقریبا به طور کامل تخریب شدهاند. این اظهارات و تحولات اخیر باعث شده بسیاری از ناظران و سازمانهای امدادی هشدار دهند که در صورت ادامه این روند، لبنان ممکن است با بحرانی انسانی مشابه آنچه در غزه رخ داد روبهرو شود؛ بحرانی که پیامدهای آن نهتنها برای این کشور، بلکه برای کل منطقه میتواند بسیار گسترده و طولانیمدت باشد.
به نقل از شبکه المیادین، کمیته هماهنگی مقاومت عراق اعلام کرد که سالهای گذشته نشان داده است کل منطقه در چارچوب یک معادله واحد قرار دارد؛ معادلهای که بر اساس آن «یا امنیت برای همه برقرار است یا هیچکس امنیتی نخواهد داشت. این کمیته تأکید کرد امنیت و ثبات در ضاحیه جنوبی بیروت و ساکنان آن، بخشی جداییناپذیر از معادله امنیت منطقهای است و پیامدهای هرگونه تعرض به آن، منافع حیاتی آمریکا در خاورمیانه را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
این گروه همچنین هشدار داد هرگونه تعرض به امنیت ضاحیه که محل اسکان جمع زیادی از غیرنظامیان است، به طور قطع با تهدید امنیت سفارتخانههای کشورهای متجاوز، چه در عراق، بحرین، کویت یا لبنان، روبه رو خواهد شد. کمیته هماهنگی مقاومت عراق در پایان بار دیگر تهدید کرد که خدشهدار کردن امنیت ضاحیه جنوبی بیروت همچنین به طور مستقیم بر امنیت شرکتهای بزرگ نفتی آمریکایی فعال در شبهجزیره عربستان تأثیر خواهد گذاشت؛ و ما هشدارهای لازم را دادهایم.
