هفت صبح، رامتین لطیفی| تیراندازی و قتل با سلاح گرم اتفاقی است که روزانه در مرزهای قدرتمندترین کشور جهان رخ میدهد. در آمریکا خرید و فروش و حمل سلاح گرم آزاد و قانونی است و این قانون سبب شده است تا اسلحه به عضوی جدانشدنی از درگیریها و نزاعهای خیابانی بدل شود. بهطور معمول، در این درگیریها معمولا یک یا چند نفر مجروح یا کشته میشوند. در ادبیات رسانهای به درگیریهایی که در جریان آن بیش از ۳ نفر کشته شوند، کشتار جمعی گفته میشود. آمریکا سالهای متمادی است که بالاترین نرخ کشتار جمعی در جهان را داراست و متهم اصلی این اتفاق ناگوار «قانون آزادی حمل سلاح گرم» است. در سال ۲۰۱۳، ۳۵۶ مورد کشتار جمعی در آمریکا رخ داد، چیزی در حدود روزانه یک اتفاق که بالاترین نرخ برای کشتار جمعی در یک سال بود.
از سال ۲۰۱۳ تا کنون بیش از ۳۶۰۰ مورد کشتار جمعی توسط پلیس به رسانهها گزارش شده است. به عبارت دیگر، در ۱۲ سال اخیر نیز به طور میانگین در هر سال ۳۰۰ واقعه کشتار جمعی در آمریکا رخ داده است. برخی از این وقایع در مدارس و به ویژه دبیرستانها رخ میدهد و منجر به کشته شدن دانشآموزان یا اعضای کادر مدرسه میشود. در اکثر تیراندازیها و کشتارهای جمعی در مدارس، یکی از دانشآموزان اسلحه یکی از اعضای بزرگسال خانواده خود را میرباید و با خود به مدرسه میبرد و با گشودن آتش به روی هممدرسهایها و معلمان خود، فاجعهای غمانگیز را رقم میزند. گفتنی است از منظر کشتار جمعی در مدارس نیز آمریکا رتبه اول در جهان را داراست.
این اتفاقات ناگوار به طور متعدد در جایجای آمریکا رخ میدهد و در حد فاصل سالهای ۲۰۱۳ تاکنون بیش از ۱۲ هزار کشته، زخمی و مجروحی که در مدارس به جای گذاشته گواهی بر این ادعاست. آمار و بررسیها نشان میدهند که تبعات این فجایع به همینجا ختم نمیشود و مشکلات و آسیبهای روحی آن تا سالهای آزگار همراه دانشآموزان، معلمان و کارکنان مدارس است و چه بسا کابوس این اتفاق شوم مسیر زندگی این افراد را دستخوش تغییرات تلخی کند و آنها را از مسیر اصلی زندگیشان دور کند. منتقدان و مخالفان قانون آزادی حمل سلاح میگویند چند اتفاق تلخ دیگر باید در این کشور رخ دهد تا در این قانون غیرمتمدنانه تجدید نظر کرد؟
از سال ۱۸۴۰ و قتل یک معلم در ویرجینیا توسط دانشآموز خود تا اتفاقی که دیروز در دبیرستان آکسفورد رخ داد میراث همین قانون است. گفتنی است هرچه زمان میگذرد تعداد این اتفاقات نیز بیشتر میشود. از سال ۱۹۷۰ تاکنون در ۱۳۶۹ مدرسه، کشتار جمعی رخ داده است. بر اساس گزارشهای ثبت شده توسط پلیس، بیشترین تعداد قتل و کشتار جمعی در مدارس مربوط به ایالتهای کالیفرنیا، تگزاس، فلوریدا، میشیگان و ایلینوی است.
از این رو سال گذشته، دادگاه تجدیدنظر فدرال آمریکا با صدور حکمی، راه را برای قانونی هموار کرد که از آغاز سال ۲۰۲۴، حمل سلاح در بیشتر اماکن عمومی کالیفرنیا را ممنوع میکند. به گزارش ایندیپندنت، شعبه ۹ دادگاه تجدیدنظر آمریکا حکم یک قاضی را به حالت تعلیق درآورد که این قانون را ناقض متمم دوم قانون اساسی مبنی بر حق شهروندی نگهداری و حمل سلاح عنوان کرده بود. این هیئت که متشکل از سه قاضی بود، حکم قاضی را بهصورت موقت متوقف کرد تا هیئت دیگری در شعبه ۹ دادگاه تجدیدنظر بتواند اجرای حکم قاضی دادگاه بدوی را مدتی طولانیتر به حالت تعلیق درآورد تا رسیدگی به این پرونده به اتمام برسد.
گوین نیوسام، فرماندار دموکرات کالیفرنیا، گفت: «این حکم اجازه میدهد در خلال مدتی که در مورد حکم خطرناک دادگاه منطقهای درخواست فرجامخواهی میدهیم، قوانین صحیح و معقول سلاح پابرجا باقی بماند.» این قانون که قرار است از اول ژانویه ۲۰۲۴ اجرا شود، در سپتامبر ۲۰۲۳ تصویب شد. براساس قانون جدید، افراد اجازه ندارند در ۲۶ گروه از «اماکن حساس» سلاح مخفی حمل کنند، ازجمله در بیمارستانها، زمینهای بازی، ورزشگاهها، باغوحشها و عبادتگاهها.
این قانون همچنین همراه داشتن سلاح مخفی در موسسات تجاری خصوصی را که به روی عموم باز است، ممنوع میکند؛ مگر اینکه تابلویی در محل نصب شده باشد که به دارندگان مجوز اجازه بدهد سلاح همراه داشته باشند. متمم دوم قانون اساسی آمریکا از حمل سلاح توسط مردم حمایت میکند. نگهداری از سلاح در خانهها به یک سنت آمریکایی بدل شده و نشانی از اصالت آمریکایی خانواده است. این فرهنگ پس از جنگ استقلال در برابر بریتانیا در سال ۱۷۸۳ مرسوم شد و تا امروز ادامه دارد. این سنت امروز به یک بحران بزرگ و حل نشدنی در آمریکا بدل شده است. امروز طبق آخرین آمار رسمی ۳۹۳میلیون قبضه اسلحه در دستان مردم آمریکا وجود دارد که تنها حدود ۲۷۰ میلیون از آن دارای شناسنامه و شماره سریال است.
یعنی به ازای هر ۱۰۰ آمریکایی ۱۲۱ قبضه اسلحه در این کشور وجود دارد و جالب است بدانید ۴۶ درصد اسلحههای جهان که در دست غیرنظامیان است، به آمریکاییها مربوط میشود. از این تعداد ۷۲ میلیون قبضه مربوط به سلاحهای کمری، ۷۶میلیون قبضه مسلسل، ۶۴ میلیون قبضه شاتگان و ۵۸ میلیون قبضه سلاح اتوماتیک جنگی است. گفتنی است از ۱۲۳ میلیون قبضه اسلحه غیرقانونی موجود در خانه آمریکاییها هم اطلاعات دقیقی در دست نیست.
حامیان این قوانین دو برهان عمده را ارائه میدهند؛ اول اینکه دسترسی به سلاح موجب اطمینان و طیب خاطر دارنده آن و موجب حس امنیت در خانهها میشود و دوم اینکه نقطه اتکایی برای مردم است که در صورت لزوم مقابل دولت بایستند و از خود دفاع کنند. در رد مورد اول باید بگوییم که بر اساس مطالعات و پژوهشهای صورت گرفته، دسترسی آزادانه به سلاح سبب ازدیاد سه برابری در قتلهای خانوادگی شده و به طور قطع احساس آرامش و امنیت درون خانهها را کاهش داده است. کشتار با اسلحه سالانه دهها هزار کشته روی دست آمریکاییها میگذارد.
برای مثال درحد فاصل بین سالهای ۱۹۶۸ تا ۲۰۰۱ یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفر با اسلحه کشته شدهاند که بیش از نیمی از آن خودکشی بوده است. در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۴ هزار نفر با اسلحههای خانگی به قتل رسیدند و ۲۳ هزار نفر هم با استفاده از اسلحههای خانگی خودکشی کردند. مرگ بر اثر اصابت گلوله در آمریکا در مقایسه با کشورهای دیگر، ۲۵ برابر و ۸۲ درصد از این دست مرگ مربوط به این کشور است. ۹۰ درصد زنان، ۹۱ درصد از کودکان زیر ۱۴ سال و ۹۲درصد از جوانان بین ۱۵ تا ۲۴ سالی که در جهان با اسلحه به قتل میرسند آمریکایی هستند.
در این بین یک نگاه سادهانگارانهای وجود دارد که میگوید پول جابهجا شده در صنعت اسلحهسازی سبب میشود نتوانند جلوی این کار را بگیرند اما باید بگوییم در سال ۲۰۲۴ مجموع ارزش سلاحهایی که در اسلحهفروشیهای آمریکا برای فروش قرار داشت ۱۱ میلیارد دلار و مجموع ارزش سلاحهایی که در خانهها وجود داشت، ۲۸ میلیارد دلار بود.
