به گزارش هفت صبح پرونده یارانه نقدی تیرماه ۱۴۰۵ در حالی به روزهای پایانی واریز نزدیک میشود که برای بسیاری از خانوارها، مهمترین سوال فقط زمان پرداخت نیست، بلکه این است که آیا همچنان در فهرست یارانهبگیران باقی ماندهاند یا نه. همزمان با واریز یارانه دهکهای مختلف، روند بازبینی اطلاعات اقتصادی خانوارها در «پایگاه رفاه ایرانیان» با دقت بیشتری دنبال میشود و همین موضوع، احتمال حذف برخی خانوارها از فهرست دریافتکنندگان یارانه را افزایش داده است.
زمان واریز یارانه تیر ۱۴۰۵
بر اساس زمانبندی اعلامشده، یارانه نقدی دهکهای اول تا سوم در تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۴۰۵ به حساب سرپرستان خانوار واریز میشود و مبلغ آن برای هر نفر ۴۰۰ هزار تومان است. همچنین یارانه نقدی دهکهای چهارم تا نهم در ۳۱ تیرماه واریز خواهد شد و مبلغ پرداختی این گروه به ازای هر نفر ۳۰۰ هزار تومان است. در این میان، دهک دهم از چرخه دریافت یارانه نقدی خارج است و سیاستهای جدید نیز نشان میدهد سختگیری برای حذف دهکهای بالاتر، بهویژه دهکهای هشتم و نهم، بیش از گذشته در دستور کار قرار گرفته است.
حذف یارانه تیر ۱۴۰۵ برای کدام دهکها جدیتر شد؟
بررسیها نشان میدهد دولت در تیرماه ۱۴۰۵ تمرکز بیشتری بر پالایش فهرست یارانهبگیران گذاشته و هدف اصلی، شناسایی خانوارهایی است که براساس شاخصهای مالی و دارایی، در گروههای پردرآمد قرار میگیرند. در این فرآیند، دهکهای هشتم، نهم و دهم بیش از سایر گروهها در معرض حذف یا جابهجایی قرار دارند.
مبنای این بازبینی، دادههای ثبتشده در پایگاه رفاه ایرانیان است؛ سامانهای که اطلاعات اقتصادی خانوارها را از منابع مختلف تجمیع میکند و با هر تغییر مهم در وضعیت مالی، ممکن است دهک خانوار را تغییر دهد. به همین دلیل، حتی اگر یک خانوار در ماههای گذشته یارانه دریافت کرده باشد، این موضوع لزوماً به معنای تداوم پرداخت در تیرماه نیست.
۵ شاخص اصلی برای شناسایی خانوارهای پردرآمد
اطلاعات موجود نشان میدهد مهمترین معیارهای شناسایی خانوارهای مشمول حذف، به پنج بخش اصلی مربوط میشود. نخست، گردش بانکی غیرعادی است؛ به این معنا که فقط میزان پول ورودی به حساب ملاک نیست، بلکه تعداد تراکنشها و تداوم گردش حساب نیز میتواند بهعنوان نشانهای از فعالیت اقتصادی یا توان مالی بالاتر تلقی شود.
شاخص دوم، داراییهای ملکی خانوار است. سامانههای مربوط، املاک ثبتشده به نام اعضای خانوار را تجمیع میکنند و داشتن چند ملک یا املاک با ارزش بالا میتواند دهکبندی را تغییر دهد. سومین عامل، وضعیت خودرو است؛ تعداد و ارزش خودروهای در اختیار خانوار یکی از سریعترین نشانههای خروج از دهکهای پایینتر محسوب میشود.
چهارمین معیار، درآمدهای رسمی و اطلاعات مالیاتی است. با اتصال دادههای پایگاه رفاه به سامانههای مالیاتی، تصویر دقیقتری از درآمد سالانه خانوارها در اختیار دولت قرار میگیرد. در نهایت، سایر داراییهای سرمایهای مانند سهام، خرید ارز یا سرمایهگذاریهای ثبتشده نیز در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها اثرگذار است.
چرا ممکن است دهک خانوار ناگهان تغییر کند؟
یکی از نکات مهم در دهکبندی خانوارها این است که دادههای اقتصادی ایستا نیستند. به بیان ساده، ممکن است یک خانوار تا ماه قبل در دهک پنجم قرار داشته باشد، اما بهدلیل یک تراکنش بانکی سنگین، خرید خودرو، خرید یا فروش ملک یا تغییر در اطلاعات درآمدی، در بازبینی جدید به دهک بالاتر منتقل شود.
همین موضوع باعث شده که در تیرماه ۱۴۰۵ احتمال جابهجایی بین دهکها بیش از قبل مورد توجه قرار گیرد. بنابراین خانوارهایی که در ماههای اخیر تغییر مالی محسوسی داشتهاند، بیشتر از دیگران باید وضعیت خود را بررسی کنند.
یارانه تیر ۱۴۰۵ قطع شده یا نه؟ از این سامانه استعلام بگیرید
بهترین مسیر برای اطلاع از وضعیت یارانه، مراجعه به سامانه حمایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است. سرپرستان خانوار میتوانند با ورود به سایت hemayat.mcls.gov.ir جزئیات مربوط به دهکبندی، علت قطع یارانه یا تغییر در وضعیت پرداخت را مشاهده کنند.
این سامانه مرجع اصلی بررسی وضعیت یارانه معیشتی و نقدی است و اطلاعات مربوط به تغییر دهک یا حذف احتمالی در آن درج میشود. به همین دلیل، پیش از هرگونه پیگیری دیگر، بررسی اطلاعات ثبتشده در این درگاه ضروری است.
نحوه اعتراض به قطع یارانه با کد ملی
اگر یارانه خانواری قطع شده باشد و سرپرست خانوار نسبت به دهکبندی یا اطلاعات اقتصادی ثبتشده اعتراض داشته باشد، امکان ثبت درخواست بازبینی وجود دارد. برای این کار باید به سامانه hemayat.mcls.gov.ir مراجعه و اعتراض خود را ثبت کند.
در این سامانه، سرپرست خانوار میتواند با اطلاعات هویتی از جمله کد ملی، شماره تلفن و اطلاعات بانکی، وضعیت خود را پیگیری کرده و درخواست بررسی مجدد بدهد. پس از ثبت اعتراض، اطلاعات خانوار دوباره از سوی مراجع مربوط بررسی میشود و در صورت احراز خطا، دهک جدید اعلام خواهد شد.
همچنین اگر پس از حدود ۱۰ روز از ثبت اعتراض، پاسخی دریافت نشد، امکان پیگیری مجدد و ثبت اطلاعات برای بررسی دوباره وجود دارد.
جاماندگان یارانه از کجا اقدام کنند؟
گروهی از افراد نیز ممکن است اساساً در فهرست یارانهبگیران نباشند؛ چه به دلیل حذف در دورههای قبل و چه به دلیل انصراف یا ثبتنامنشدن. این دسته از افراد که بهعنوان جاماندگان یارانه شناخته میشوند، برای ثبتنام یا پیگیری اولیه باید از طریق درگاه ملی خدمات دولت به نشانی my.gov.ir اقدام کنند.
در واقع، مسیر اعتراض برای کسانی که قبلاً یارانه دریافت میکردند با مسیر ثبتنام جاماندگان متفاوت است؛ اولی از طریق سامانه حمایت و دومی از طریق درگاه ملی خدمات دولت پیگیری میشود.
یارانه نقدی تیر ۱۴۰۵ برای دهکهای اول تا سوم در ۲۵ تیر و برای دهکهای چهارم تا نهم در ۳۱ تیر واریز میشود، اما همزمان با این پرداختها، روند حذف خانوارهای پردرآمد نیز جدیتر دنبال میشود. دهکهای هشتم، نهم و دهم بیش از سایرین در معرض حذف قرار دارند و معیارهایی مانند گردش حساب، املاک، خودرو، درآمد رسمی و داراییهای سرمایهای در این تصمیمگیری نقش کلیدی دارند.
