با نزدیک شدن به اجرای مرحله جدید طرح کالابرگ الکترونیکی، موضوع دهکبندی خانوارها بار دیگر به یکی از مهمترین دغدغههای مردم تبدیل شده است. همزمان با گزارشهای متعدد درباره قطع یارانه نقدی و حذف اعتبار کالابرگ برخی خانوارها، پرسشهای زیادی درباره علت این تصمیمها مطرح شده است.
بررسیها نشان میدهد تغییر در دهک اقتصادی خانوار، یکی از مهمترین دلایل حذف یارانه بوده است. در عین حال، طی روزهای اخیر اظهارنظرهایی درباره تأثیر سفرهای خارجی، بهویژه سفر به عراق، بر دهکبندی خانوارها مطرح شده که موجب ایجاد ابهام میان مشمولان شده است. آنچه از اظهارات مسئولان برمیآید، این است که تصمیمگیری درباره حذف یارانه بر پایه مجموعهای از شاخصهای اقتصادی انجام میشود و تنها به یک عامل محدود نیست.
چرا یارانه نقدی و کالابرگ برخی خانوارها حذف شده است؟
در هفتههای اخیر، همزمان با اعتراض برخی خانوارها نسبت به تغییر دهکبندی، گزارشهایی درباره قطع یارانه نقدی و حذف اعتبار کالابرگ منتشر شده است. بررسیها حاکی از آن است که در بسیاری از این موارد، پس از بهروزرسانی اطلاعات اقتصادی، خانوارها به دهکهای بالاتر منتقل شدهاند و به همین دلیل از فهرست دریافتکنندگان حمایتهای دولتی خارج شدهاند.
علیاشرف عزیزی، رئیس اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شهرستان کنگاور، اعلام کرده است که نخستین اقدام برای متقاضیان، استعلام وضعیت دهک خانوار از سامانه حمایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است. به گفته وی، در صورت اعتراض به دهک تعیینشده، امکان ثبت درخواست بازبینی وجود دارد و اگر پس از بررسی، وضعیت اقتصادی خانوار اصلاح شود، امکان بازنگری در پرداخت یارانه نقدی و کالابرگ نیز فراهم خواهد بود.
آیا سفر به عراق یا سفر خارجی باعث حذف یارانه میشود؟
اظهارات رئیس اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شهرستان کنگاور درباره تأثیر سفرهای خارجی، بهویژه سفر به عراق، در روزهای اخیر بازتاب گستردهای داشته است. وی توضیح داده که در استانهای مرزی مانند کرمانشاه، بسیاری از شهروندان به دلایل کاری، تجاری، زیارتی یا خانوادگی به عراق رفتوآمد دارند و سابقه این سفرها ممکن است در کنار سایر شاخصهای اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد.
با این حال، وی تأکید کرده است که دهکبندی خانوارها صرفاً بر اساس سفر خارجی انجام نمیشود و اطلاعاتی مانند میزان درآمد، دارایی، ارزش املاک، مالکیت خودرو، گردش حسابهای بانکی و سایر شاخصهای اقتصادی نیز بهصورت همزمان بررسی میشوند. بنابراین، سفر خارجی به تنهایی به معنای حذف یارانه یا کالابرگ نیست.
پاسخ وزارت رفاه به ابهام درباره سفرهای خارجی
در مقابل این اظهارات، معاون رفاهی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده است که سفر خارجی بهصورت مستقل معیار دهکبندی یا حذف یارانه محسوب نمیشود. بر اساس توضیحات این مقام مسئول، ملاک اصلی ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوار، اطلاعات مالی و گردش حسابها در بازه زمانی چندساله است.
همچنین عنوان شده است که در برخی موارد، واگذاری حساب بانکی به دیگران، تراکنشهای مالی سنگین، خرید و فروش املاک یا خودرو بهصورت قولنامهای و دیگر فعالیتهای اقتصادی میتواند موجب افزایش امتیاز رفاهی خانوار و انتقال آن به دهکهای بالاتر شود. بنابراین، اطلاعات مربوط به سفرهای خارجی تنها در کنار سایر دادههای اقتصادی بررسی میشود و بهتنهایی مبنای حذف یارانه نیست.
معیارهای جدید حذف یارانه نقدی
بر اساس ضوابط اعلامشده، دولت برای شناسایی خانوارهای پردرآمد از اطلاعات اقتصادی ثبتشده در سازمان امور مالیاتی، دادههای بانکی، داراییهای ملکی و خودروها استفاده میکند.
مطابق این معیارها:
- خانوارهای یکنفره با درآمد ماهانه بیش از ۳۰ میلیون تومان مشمول بررسی برای حذف یارانه هستند.
- خانوارهای دونفره با درآمد بیش از ۳۶ میلیون تومان نیز در گروه مشمولان حذف قرار میگیرند.
- مالکیت املاک با ارزش بیش از ۵۰ میلیارد تومان از شاخصهای حذف یارانه است.
- مالکیت خودروهایی با ارزش بیش از ۵ میلیارد تومان نیز از دیگر معیارهای تعیینشده محسوب میشود.
در عین حال، برخی کارشناسان معتقدند که تعیین این سقفها بدون در نظر گرفتن آثار تورم و افزایش ارزش داراییها ممکن است موجب شود بخشی از خانوارهای متوسط نیز در فهرست افراد پردرآمد قرار بگیرند.
روشهای استعلام دهک اقتصادی خانوار
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی چهار مسیر را برای استعلام وضعیت دهک اقتصادی معرفی کرده است.
۱. سامانه حمایت
متقاضیان میتوانند با مراجعه به سامانه حمایت، از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند وارد حساب کاربری خود شوند و در بخش «وضعیت اقتصادی خانوار»، دهک اقتصادی خود را مشاهده کنند.
۲. کد دستوری USSD
افرادی که دسترسی به اینترنت ندارند، میتوانند با شمارهگیری کد دستوری اعلامشده، وضعیت یارانه خود را استعلام کنند و نتیجه را از طریق پیامک دریافت کنند.
۳. تلفن گویای وزارت رفاه
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی شمارههای ۰۲۱-۶۳۶۹ و ۰۲۱-۶۳۶۹۰۹۲۰ را برای پاسخگویی به سؤالات شهروندان درباره دهکبندی و یارانه فعال کرده است.
۴. مراجعه به دفاتر پلیس +۱۰
افرادی که امکان استفاده از روشهای غیرحضوری را ندارند، میتوانند با مراجعه به دفاتر پلیس +۱۰ و ارائه کارت ملی، از وضعیت دهک اقتصادی خانوار خود مطلع شوند.
نحوه ثبت اعتراض به دهکبندی
دولت برای خانوارهایی که نسبت به دهک اقتصادی خود اعتراض دارند، امکان ثبت درخواست بررسی مجدد را فراهم کرده است.
مراحل ثبت اعتراض شامل موارد زیر است:
- ورود به سامانه حمایت
- انتخاب بخش «وضعیت اقتصادی خانوار»
- انتخاب گزینه «درخواست بررسی»
- تکمیل فرم اعتراض و بارگذاری مدارک مورد نیاز
پس از ثبت درخواست، نتیجه بررسی از طریق سامانه یا پیامک به متقاضی اطلاعرسانی خواهد شد.
مدارک مورد نیاز برای اعتراض
افرادی که قصد ثبت اعتراض دارند، باید مدارک زیر را ارائه کنند:
- کارت ملی سرپرست خانوار
- مدارک شغلی و درآمدی از جمله فیش حقوقی، گواهی اشتغال یا سایر اسناد مرتبط
- شماره حساب بانکی مربوط به دریافت یارانه
نحوه پیگیری درخواست اعتراض
متقاضیان میتوانند وضعیت درخواست خود را از دو طریق پیگیری کنند:
- مراجعه به سامانه حمایت و استفاده از بخش «پیگیری درخواست»
- تماس با شماره ۰۲۱-۶۳۶۹ و دریافت آخرین وضعیت از طریق اپراتور
