قیمت نفت بیش از یک هفته است که روندی صعودی را تجربه میکند. ادامه تجاوز نظامی آمریکا به ایران و پاسخ کوبنده تهران، در کنار نشانههای کمبود عرضه در بازار فیزیکی، باعث شده چشمانداز قیمت نفت همچنان افزایشی ارزیابی شود؛ موضوعی که نگرانیها درباره ماندگاری قیمتهای بالا را افزایش داده است.
توقف دوباره جریان عادی صادرات نفت
پس از اجرایی شدن تفاهمنامه ایران و آمریکا در ماه ژوئن، شرایط عبور نفتکشها از تنگه هرمز به تدریج بهبود یافته بود و تحلیلگران از احتمال اشباع عرضه نفت در بازار جهانی سخن میگفتند.
اما با اقدام آمریکا در نقض این توافق، روند عبور و مرور از تنگه هرمز بار دیگر با اختلال مواجه شد. همزمان، کاهش ذخایر نفت در نقاط مختلف جهان نیز نگرانیها درباره کمبود عرضه را تشدید کرده است.
گزارش آژانس بینالمللی انرژی درباره وضعیت بازار نفت
بر اساس تازهترین گزارش ماهانه آژانس بینالمللی انرژی، عرضه جهانی نفت در ماه ژوئن تحت تأثیر تفاهمنامه ایران و آمریکا روزانه ۴.۱ میلیون بشکه افزایش یافت.
با وجود این، آژانس تأکید کرده است که تولید جهانی نفت همچنان ۹.۴ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح پیش از آغاز جنگ است.
این نهاد همچنین اعلام کرده که اگرچه ذخایر نفت تحت رصد آژانس در ژوئن ۲۱ میلیون بشکه افزایش یافته، اما روند برداشت از ذخایر همچنان ادامه دارد. همچنین ذخایر نفت خام کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) پس از افت ۷۳ میلیون بشکهای ماه قبل، در ژوئن نیز ۶۲ میلیون بشکه دیگر کاهش یافته است.
کاهش ذخایر نفت آمریکا به پایینترین سطوح
همزمان با ادامه برداشت گسترده از ذخایر نفت آمریکا از زمان آغاز تجاوز نظامی علیه ایران، سطح ذخیرهسازی نفت این کشور نیز به پایینترین محدودههای عملیاتی نزدیک شده است.
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی اعلام کرد که کاهش ذخایر در کاشینگ اوکلاهما به نقطهای رسیده که برداشت بیشتر از این مخازن میتواند عملکرد تأسیسات ذخیرهسازی را با مشکل مواجه کند.
این رسانه همچنین گزارش داد که ذخایر استراتژیک نفت آمریکا نیز در پایینترین سطح خود از سال ۱۹۸۳ قرار گرفته است.
هشدار درباره افزایش بیشتر قیمت نفت
اندی لیپو، رئیس شرکت «لیپو اویل اسوشیتس»، در گفتوگو با والاستریت ژورنال گفت: «بدترین ترسهای بازار نفت همچنان میتواند در اواخر امسال با رسیدن به حداقل سطح عملیاتی محقق شود.»
وی همچنین افزود: «تنها راه برای متعادل کردن قیمتها، افزایش قیمتها است، به طوری که تقاضا نابود شود.»
بازار سوخت همچنان تحت فشار عرضه
بررسیها نشان میدهد اختلاف میان قیمت نفت خام و قیمت سوخت از ابتدای ماه ژوئیه به ۰.۹۰ دلار در هر گالن رسیده است.
در شرایطی که چین پس از افزایش قیمت نفت، واردات گسترده خود را متوقف کرده و از ذخایر نفتی خود استفاده میکند، بازار سوخت با محدودیت بیشتری روبهرو شده است؛ زیرا برخلاف نفت خام، ذخایر قابل توجهی از فرآوردههای سوختی وجود ندارد.
از سوی دیگر، آسیب دیدن پالایشگاههای خاورمیانه در جریان جنگ و همچنین حملات پهپادی اوکراین به تأسیسات روسیه که به کاهش تولید و ممنوعیت صادرات دیزل منجر شده، شرایط بازار جهانی سوخت را پیچیدهتر کرده است.
حتی کاهش قیمت نفت هم لزوماً سوخت را ارزان نمیکند
بر اساس این گزارش، حتی اگر قیمت نفت خام از سطوح فعلی عقبنشینی کند، این موضوع الزاماً به معنای کاهش سریع قیمت سوخت نخواهد بود.
طبق دادههای آژانس بینالمللی انرژی، پالایشگاههای خاورمیانه در سهماهه دوم امسال، ۲۰ درصد کمتر از مدت مشابه سال ۲۰۲۵ نفت خام پالایش کردهاند.
در روسیه نیز حملات پهپادی موجب غیرفعال شدن حدود ۲۵ درصد از ظرفیت پالایش شده و همین مسئله به ممنوعیت صادرات دیزل انجامیده است. از آنجا که روسیه به طور میانگین ۱۱ درصد از دیزل جهان را تأمین میکند، این اتفاق میتواند بر بازارهای جهانی اثرگذار باشد.
تقاضای مقاوم، مانع کاهش قیمت انرژی
اگرچه جنگ موجب کاهش نسبی تقاضا شده است، اما مصرف سوخت و بهویژه دیزل همچنان مقاومت قابل توجهی از خود نشان میدهد.
وابستگی اقتصاد جهانی به فرآوردههای نفتی سبب شده دولتها برای جلوگیری از فشار بیشتر بر مصرفکنندگان، اقدامات حمایتی مختلفی انجام دهند؛ موضوعی که کاهش تقاضا را دشوارتر کرده و کنترل قیمتها را با چالش مواجه ساخته است.
بر اساس گزارش اویل پرایس، کاهش تقاضا همچنان مؤثرترین راهکار برای کاهش قیمت انرژی در دورههای کمبود عرضه محسوب میشود، اما وابستگی اقتصاد جهانی به نفت و فرآوردههای آن، اجرای چنین راهکاری را با ریسکهای جدی همراه کرده است.
پیشبینی گلدمن ساکس از آینده قیمت نفت
گلدمن ساکس در تازهترین ارزیابی خود از تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه هشدار داده است که اگر جنگ در منطقه ادامه پیدا کند و تنگه هرمز برای مدت طولانیتری بسته بماند، قیمت نفت خام ممکن است تا پایان سال به ۱۲۰ دلار برای هر بشکه برسد.
