هفت صبح، رضا رهسپار | بازار تاسیسات ساختمانی و شیرآلات در ماههای اخیر با موجی از افزایش قیمت روبهرو شده است. موجی که خود را در فاکتورهای خرید، دستمزد نصب و حتی نوع انتخاب مصرفکننده نشان میدهد. این بازار که بهطور مستقیم با ساختوساز، نوسازی واحدهای مسکونی و تعمیرات روزمره خانهها گره خورده، حالا به یکی از حساسترین بخشهای سبد هزینه خانوار تبدیل شده است.
افزایش بهای مواد اولیه، نوسان ارز و کاهش قدرت خرید، رفتار بازار را تغییر داده و الگوی مصرف را به سمت تعمیر، بازسازی و استفاده طولانیتر از تجهیزات موجود سوق داده است.
در سالهایی که ساختوساز رونق بیشتری داشت، تعویض شیرآلات، رادیاتور و تجهیزات گرمایشی بخشی از کارهای رایج هر پروژه به شمار میرفت. امروز اما شرایط متفاوت است. بسیاری از مصرفکنندگان ترجیح میدهند با حداقل هزینه، عمر مفید تجهیزات فعلی را افزایش دهند. همین تغییر نگاه باعث شده بازار تعمیرات سهم بزرگتری از فعالیت نصابان و تکنیسینها را به خود اختصاص دهد.
قیمت تاسیسات چگونه تغییر کرد؟
بررسی میدانی فروشگاههای لوازم تاسیساتی نشان میدهد قیمت شیرآلات، رادیاتور و قطعات مصرفی در یک سال اخیر رشد قابلتوجهی داشته است. شیرآلاتی که تا پیش از این در رده قیمتی متوسط قرار میگرفتند، حالا با برچسبهای چند میلیون تومانی عرضه میشوند. این افزایش قیمت فقط محدود به برندهای خاص نیست و تقریبا تمام طیف بازار را در بر میگیرد. رادیاتورها نیز از این قاعده مستثنا نیستند. مدلهای پرمصرف آلومینیومی که بر اساس تعداد پره قیمتگذاری میشوند، امروز با هزینهای عرضه میشوند که بسیاری از خانوارها را به فکر استفاده طولانیمدت از سیستمهای قدیمی انداخته است. در کنار این موضوع، تفاوت قیمت میان مدلها بر اساس ظرفیت گرمایشی، نوع طراحی و فناوری ساخت، انتخاب را پیچیدهتر کرده است.
وسواس در خرید
ابراهیم علیخانی فعال بازار تاسیسات، سالهاست در حوزه نصب و تعمیر تجهیزات گرمایشی و شیرآلات فعالیت دارد. او وضعیت امروز بازار را اینگونه توصیف میکند: بازار بهشدت گران شده و همین موضوع باعث شده خریداران با وسواس بیشتری انتخاب کنند. جنسهای باکیفیت قیمت بالایی دارند و همین اختلاف قیمت، زمینه ورود کالاهای کمکیفیت و بعضا فیک را فراهم کرده است.
به گفته او، در بخش رادیاتور هنوز محصولاتی وجود دارد که در صورت نصب اصولی، عمر طولانی دارند. رادیاتورهای آلومینیومی پرمصرف که قیمت آنها بر اساس پره محاسبه میشود، اگر درست انتخاب و نصب شوند، میتوانند چند دهه کارایی داشته باشند. همین دوام بالا باعث شده برخی مشتریان هزینه اولیه را بهعنوان سرمایهگذاری بلندمدت در نظر بگیرند.
راهی برای کاهش هزینه
یکی از نکات مهم در بازار امروز، توجه به نگهداری صحیح تجهیزات است. علیخانی توضیح میدهد در خانههایی که از پکیج استفاده میشود، شستوشوی دورهای رادیاتورها هر چند سال یکبار توصیه میشود تا راندمان سیستم حفظ شود. در سیستمهای موتورخانهای، شرایط متفاوت است و آب در گردش کیفیت پایدارتری دارد، به همین دلیل نیاز به شستوشوی مداوم احساس نمیشود. هواگیری بهموقع رادیاتورها هم نقش مهمی در حفظ گرمایش یکنواخت دارد.این توصیهها در شرایط فعلی اهمیت بیشتری پیدا کردهاند، چون هر سرویس ساده، از یک هزینه بزرگتر جلوگیری میکند. مصرفکنندهای که با نگهداری اصولی، عمر مفید تجهیزات را افزایش دهد، فشار کمتری از ناحیه افزایش قیمتها تحمل خواهد کرد.
از تعویض شیرآلات تا تعمیر
بازار شیرآلات شاید بیشترین تغییر رفتار مصرفکننده را تجربه کرده باشد. به گفته علیخانی، در گذشته بخش قابلتوجهی از کار نصابان به تعویض شیر اختصاص داشت. امروز اما شرایط به گونهای پیش رفته که تعمیر جای تعویض را گرفته است. قیمت یک دست کامل شیرآلات برای یک واحد مسکونی به رقمی رسیده که بسیاری از خانوارها ترجیح میدهند با تعویض مغزی، کارتریج یا قطعات داخلی، همان شیر قدیمی را سرپا نگه دارند. برندهای شناختهشده داخلی که زمانی با قیمت مناسب در دسترس بودند، حالا چند برابر گذشته قیمت دارند. همین اختلاف باعث شده مصرفکننده به جای توجه به ظاهر یا برند، بیشتر به کارکرد و دوام فکر کند. حتی ایرادهایی مثل لک شدن یا افت عملکرد هم همیشه به تعویض منجر نمیشود و اغلب به تعویق میافتد تا هزینهها مدیریت شود.
افزایش تعمیرات سرویسهای بهداشتی
در کنار شیرآلات، تعمیر توالت فرنگی، فلاشتانک و قطعات مرتبط سهم بیشتری از بازار کار تاسیسات را به خود اختصاص داده است. افزایش قیمت تجهیزات کامل باعث شده قطعات یدکی اهمیت بیشتری پیدا کنند. این تغییر، بازار جدیدی برای تعمیرکاران ایجاد کرده و مهارت در عیبیابی و تعمیر را به یک مزیت رقابتی تبدیل کرده است. بازار تاسیسات ساختمانی و شیرآلات در شرایطی قرار دارد که هر تصمیم خرید با محاسبه دقیق انجام میشود. افزایش قیمتها، مصرفکننده را به سمت استفاده طولانیتر از تجهیزات موجود، سرویس بهموقع و تعمیر سوق داده است. در این میان، نقش تکنیسینهای باتجربه پررنگتر شده؛ افرادی که با دانش فنی خود میتوانند هزینههای خانوار را کنترل کنند. اگرچه مسیر بازار پرنوسان است، اما انتخاب آگاهانه و نگهداری اصولی همچنان میتواند بخشی از فشار اقتصادی این حوزه را کاهش دهد.
