هفت صبح| لیست حوادث رخ داده در مرکز بازپروری پارک پردیسان هر روز طولانی‌تر می‌شود و در حالی که هنوز سرنوشت توله خرس قهوه‌ای گمشده در این مرکز مشخص نیست، سازمان حفاظت محیط زیست خبر داده که سارقان قصد دزدیدن دو پرنده شکاری را داشته‌اند که به دام افتاده‌اند. در شرایطی که طی یک‌سال دو حادثه برای حیات‌وحش در مرکز بازپروری پارک پردیسان رسانه‌ای شده، فعالان محیط زیست این پرسش را مطرح می‌کنند که سازمان محیط زیست بعد از رخ دادن کدام حادثه به این نتیجه خواهد رسید که ضریب حفاظتی مرکز بازپروری پارک پردیسان را بالا ببرد؟

 

خرداد ماه امسال بود که خبر گم شدن یک توله خرس قهوه‌ای در مرکز بازپروری پارک پردیسان، توجه همه را به مشکلات این مرکز جلب کرد. این نخستین بار نیست مرکزی که نام بازپروری و حمایت از حیات‌وحش آسیب دیده را یدک می‌کشد، درگیر حوادث عجیب و غریب می‌شود. دی ماه سال 1392، شکار گوزن زرد مستقر در این پارک به همه گوشزد کرد که پارک پردیسان امنیت کافی برای نگهداری از حیوانات را ندارد. سرنوشت نامعلوم توله خرسی که خبر گم شدنش با حمله اسرائیل به ایران به فراموشی سپرده شد و مرگ و میر گربه‌سانان این مرکز به دلیل عدم واکسیناسیون، ثابت کرد که باید فکری اساسی به حال مرکز بازپروری پردیسان کرد. 

 

سرقت ناکام دو پرنده شکاری


جدیدترین رخداد کلینیک حیات وحش پردیسان، انتشار خبر دستگیری سارقان دو پرنده شکاری است. براساس اعلام روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست این دو سارق سازمان‌یافته که با برنامه قبلی و به قصد دستبرد به پرندگان شکاری مرکز بازپروری پردیسان وارد این مرکز شده بودند؛ پس از شناسایی و با پیگیری‌های مجدانه پلیس آگاهی جنت‌آباد تهران، شناسایی و بازداشت شدند.


این افراد در قالب نیروهای کارگر ساختمانی پیمانکار برای بازسازی محل نگهداری حیات‌وحش به این مرکز نفوذ کرده بودند، آنها طبق برنامه قبلی خود و پس از شناسایی محل، شبانه و در حالی که سر و روی خود را پوشانده بودند، پس از اتمام کارشان به محل کلینیک باز می‌گردند و دو پرنده را سرقت می‌کنند. در نهایت سارقان به دام می‌افتند و پرندگان سرقت‌ شده نیز پس از بررسی‌های فنی، قرائت مشخصات میکروچیپ‌ها و انجام بیومتری و حصول اطمینان از تطابق با مشخصات ثبت‌شده قبلی، به محل نگهداری منتقل می‌شوند. انتشار این خبر باز هم همان پرسش قدیمی را بر سر زبان‌ها انداخت. آیا مرکز بازپروری پردیسان محل مناسبی برای نگهداری از حیوانات به حساب می‌آید؟

 

بازپس‌گیری محموله‌های توقیفی، مهمترین دلیل سرقت


عبدالرضا باقری، فعال محیط‌زیست در گفت‌وگو با هفت‌صبح نفوذ به مرکز بازپروری پارک پردیسان را کار ساده‌ای نمی‌داند و می‌گوید این مرکز قفل و بست‌های زیادی دارد. یک در ورودی دارد که بعد از آن باید از یک در شیشه‌ای عبور کرد. پشت در شیشه‌ای معمولا یکی دو نفر حضور دارند و اصلا فرد غیرآشنا قادر نیست به این مرکز راه یابد.او با اشاره به وجود سابقه دزدی در مرکز بازپروری پارک پردیسان، بازپس‌گیری محموله‌های توقیفی را مهمترین انگیزه برای اقدام به سرقت در این مرکز توصیف می‌کند. 


این فعال محیط‌زیست وجود مرکز بازپروری پردیسان را برای مجموعه‌ای نظیر سازمان محیط زیست ضروری توصیف می‌کند و از نظر پروتکل‌های دامپزشکی هم حضور چنین مرکزی را منطبق بر استانداردها می‌داند زیرا به صورت مستقیم، مرکز بازپروری پارک پردیسان با مناطق مسکونی حدود دوکیلومتر فاصله دارد.

 

مرکز پردیسان جای مناسبی برای یوز نیست


برخی دامپزشکان مرکز پردیسان را جای مناسبی برای نگهداری حیوانات نمی‌دانند و انتقال استرس‌های ناشی از حضور روزانه چندین هزار نفر جمعیت انسانی در محیط پارک پردیسان را برای احساس امنیت حیات‌وحش مناسب نمی‌دانند و عدم باروری یوزپلنگ‌ها در این پارک را ناشی از همین حضور انسانی توصیف می‌کنند اما باقری می‌گوید: داستان یوز جداست. من از همان اول و زمان حضور ماریتا در پارک پردیسان هم گفتم که این مرکز به اتوبان پردیسان نزدیک است. ظرفیت ریه یوزپلنگ به خاطر قدرت دوندگی، خیلی بالاست و حیوان به‌طور مستقیم سرب تنفس می‌کند. یعنی علاوه بر استرس انسانی، هوای آلوده آنجا، کار را برای حیات یوزپلنگ خراب می‌کند. 


به گفته این فعال محیط زیست، موضوع در مورد پرنده شکاری کاملا متفاوت است. آنها دو لایه قفس دارند. یک لایه فنس فلزی است و داخل این لایه هم یک قفس جداگانه برای پرندگان شکاری تعبیه شده است. نگهداری از پرندگان شکاری در این مرکز مشکلی ایجاد نمی‌کند.او پیشنهاد می‌دهد که به جای فکر کردن به تعطیلی مرکز بازپروری پردیسان باید فکری به حال افزایش ضریب امنیت آن کنیم. سازمانی که نتواند داخل خود را کنترل کند، چه توقعی می‌توان از آن داشت که مناطق حفاظت شده را کنترل کند؟ این سازمان اگر نتواند از یک جای محصور شده با دیوار‌ در نزدیکی خود حفاظت کند، نمی‌تواند حافظ مناطق حفاظت شده باشد. به گفته باقری چندین سال است که قرار بوده در مرکز بازپروری پردیسان دوربین بگذارند. هر آپارتمانی در تهران چهار تا دوربین دارد. این برای یک سازمان خوب نیست که مرکز بازپروری امکانات مناسب برای رصد ندارد، در حالی که با چند دوربین موضوع حل می‌شود.

 

  پای مافیا در میان است


علیرضا شهرداری، فعال محیط زیست نیز در گفت‌وگو با هفت صبح درباره انگیزه سارقان برای ورود به مرکز بازپروری پردیسان توضیح می‌دهد که بالابان و بحری که از خانواده شاهین سانان هستند، برای عرب‌ها خیلی اهمیت داشته و کشورهای همسایه، میلیاردها تومان صرف خرید این پرندگان می‌کنند. عرب‌ها شناخت خاصی روی خانواده شاهین سانان دارند به همین خاطر قیمت‌های گزاف روی برخی اعضای خانواده شاهین سانان می‌گذارند. قاچاق این پرندگان هم مافیا دارد و همین قیمت‌های بالا، مافیا را تحریک می‌کنند که اگر کشف و ضبطی وجود داشته باشد، افراد را برای سرقت اجیر کنند تا محموله ضبط شده را بازگردانند.


به گفته شهرداری، سازمانی که در آن خرس گم می‌شود و هیچ اثری از آن پیدا نمی‌شود، خیلی ناموفق است. مرکز بازپروری پردیسان در یک سال دو حادثه افشا شده دارد. این در حالی است که همه حوادث آنجا افشا نمی‌شوند. خیلی وقت‌ها به گم شدن پرنده‌های معمولی‌تر پرداخته نمی‌شود.او احتمال می‌دهد که در حال حاضر مرکز بازپروری پردیسان مجهز به دوربین شده باشد، به همین خاطر دزدهای پرندگان شکاری دستگیر شده‌اند اما تاکید می‌کند که مرکزی که محل نگهداری پرندگان کمیاب است، باید درجه حفاظتی بالایی داشته باشد و دزد به راحتی وارد آن نشود. چرا چنین مرکزی حفاظت درست و حسابی ندارد و تا چه زمانی قرار است این حوادث تکرار شود.


شهرداری به خاطر می‌آورد که چندین سال قبل کشفیاتی از خانواده خاردم‌ها، به مرکز بازپروری پارک پردیسان منتقل می‌شود اما چند تا از این سوسمارهای خاردار گم می‌شوند و کارگر مرکز به جای آنکه پاسخگو باشد، طلبکار هم بوده است. زیرا در مرکز بازپروری پارک پردیسان همه چیز گم می‌شود و فقط بخشی از حوادث افشا می‌شود.او تاکید می‌کند که سیستم باید پاسخگو باشد که چرا ناموفق است؟ از گذشته تا ابد حیوانات زیادی داریم که از قاچاقچی کشف و ضبط می‌شوند و باید در این مرکز حفاظت شوند.

 

به هر دلیلی توله‌هایی پیدا می‌شوند یا مادرانی که کشته شده‌اند، توله‌هایشان باقی می‌ماند و وارد این مرکز می‌شوند. مرکز بازپروری پارک پردیسان چه زمانی و بعد از کدام حادثه تصمیم می‌گیرد که یک مرکز استاندارد شود؟ ثبت چندین حادثه طی یک‌سال برای مرکز بازپروری پردیسان کارنامه درخشانی نیست و تا ابد این پرسش در ذهن دوست‌داران محیط زیست باقی خواهد ماند که توله خرس قهوه‌ای گمشده پارک پردیسان چه سرنوشتی پیدا کرده است؟ آیا وقت آن نرسیده که مدیران این سازمان فکری به حال مدیریت مرکز بازپروری پردیسان کنند؟