اضافه وزن در حیوانات خانگی؛ وزن مناسب برای انواع حیوانات چقدر است؟
اضافه وزن یکی از شایع ترین مشکلات سلامتی در حیوانات خانگی، به ویژه سگ ها و گربه ها است و می تواند زمینه ساز بیماری هایی مانند دیابت، مشکلات قلبی و تنفسی، بیماری های مفصلی و مشکلات ادراری شود. اما وزن مناسب حیوانات خانگی یک عدد ثابت نیست و به عواملی مانند نژاد، جثه، سن، جنسیت، میزان فعالیت و شرایط بدنی بستگی دارد. در این مطلب با نشانه های اضافه وزن، روش تشخیص وزن ایده آل و راه های کنترل وزن حیوانات خانگی آشنا می شویم.
به گزارش هفت صبح، اضافه وزن و چاقی یکی از شایع ترین مشکلاتی است که سلامت حیوانات خانگی، به ویژه سگ ها و گربه ها را تهدید می کند. بسیاری از صاحبان حیوانات خانگی تصور می کنند اگر حیوانشان ظاهر گرد و تپل داشته باشد، نشانه سلامت و تغذیه مناسب او است، اما واقعیت این است که چاقی می تواند یک بیماری جدی باشد و خطر ابتلا به مشکلات مختلف را افزایش دهد.

بر اساس برخی بررسی ها، بخش قابل توجهی از حیوانات خانگی که برای معاینه به مراکز دامپزشکی مراجعه می کنند، با مشکل اضافه وزن مواجه هستند. نکته جالب این است که بسیاری از صاحبان این حیوانات حتی متوجه اضافه وزن آنها نمی شوند و تصور می کنند وزن حیوانشان طبیعی است.
وزن مناسب حیوان خانگی به عوامل مختلفی مانند نژاد، جثه، سن، جنسیت، میزان فعالیت و وضعیت بدنی بستگی دارد. بنابراین نمی توان یک عدد مشخص را برای تمام سگ ها یا تمام گربه ها به عنوان وزن ایده آل تعیین کرد. در ادامه بررسی می کنیم که چطور وزن مناسب حیوان خانگی خود را تشخیص دهیم و برای جلوگیری از چاقی چه کارهایی انجام دهیم.
وزن مناسب حیوانات خانگی چقدر است؟
یکی از اشتباهات رایج صاحبان حیوانات خانگی این است که تصور می کنند وزن مناسب فقط با ترازو مشخص می شود. در حالی که وزن به تنهایی معیار دقیقی برای بررسی وضعیت بدنی حیوان نیست.
وزن مناسب سگ ها
سگ ها در نژادها و اندازه های بسیار متفاوتی وجود دارند. برای مثال، وزن طبیعی یک سگ کوچک جثه با یک سگ بزرگ جثه قابل مقایسه نیست. حتی دو سگ از یک نژاد نیز ممکن است به دلیل تفاوت در سن، جنسیت، ساختار بدن و میزان عضله، وزن متفاوتی داشته باشند.
به همین دلیل، هنگام بررسی وزن سگ باید علاوه بر عدد روی ترازو، شکل بدن و میزان چربی او نیز مورد توجه قرار بگیرد. در یک سگ با وزن مناسب، دنده ها باید به راحتی با دست احساس شوند، اما نباید به شکل واضح از زیر پوست دیده شوند.

وزن مناسب گربه ها
در گربه ها نیز نمی توان یک وزن ثابت را برای همه حیوانات مناسب دانست. اندازه بدن و نژاد گربه می تواند روی وزن ایده آل تاثیر داشته باشد.
برای مثال، یک گربه درشت جثه ممکن است وزن بیشتری نسبت به یک گربه کوچک داشته باشد و همچنان در محدوده سالم قرار بگیرد. بنابراین بهتر است به جای تمرکز صرف بر عدد وزن، وضعیت کلی بدن گربه بررسی شود.
در گربه ای که وزن مناسبی دارد، دنده ها باید قابل لمس باشند و در قسمت شکم نیز نباید حجم زیادی از چربی تجمع پیدا کرده باشد.

چطور بفهمیم حیوان خانگی اضافه وزن دارد؟
تشخیص اضافه وزن در خانه همیشه آسان نیست، به خصوص اگر حیوان موهای بلند و پرپشت داشته باشد. با این حال چند نشانه وجود دارد که می تواند به صاحب حیوان کمک کند.
دنده ها را بررسی کنید
یکی از ساده ترین روش ها این است که دست خود را روی قفسه سینه حیوان بکشید. در حیوانی که وزن مناسبی دارد، باید بتوانید دنده ها را زیر یک لایه نازک چربی احساس کنید.
اگر برای پیدا کردن دنده ها مجبور باشید فشار زیادی وارد کنید، ممکن است حیوان دچار اضافه وزن باشد.
به شکل بدن نگاه کنید
هنگامی که از بالا به حیوان نگاه می کنید، در بسیاری از سگ ها و گربه های دارای وزن مناسب باید نوعی باریک شدن بدن در قسمت کمر مشاهده شود.
اگر بدن حیوان از بالا تقریبا کاملا گرد و بدون فرورفتگی باشد، احتمال وجود اضافه وزن بیشتر است.

میزان فعالیت حیوان را بررسی کنید
کاهش علاقه به بازی، زود خسته شدن، نفس نفس زدن پس از فعالیت کوتاه و تمایل کمتر به حرکت نیز می تواند با اضافه وزن مرتبط باشد.
البته این علائم ممکن است دلایل دیگری نیز داشته باشند و در صورت مشاهده آنها، بهتر است حیوان توسط دامپزشک معاینه شود.
آیا وزن ایده آل برای همه حیوانات یکسان است؟
خیر. وزن ایده آل برای هر حیوان می تواند متفاوت باشد. نژاد، اندازه بدن، سن، جنسیت، میزان فعالیت و حتی وضعیت عضلانی حیوان در تعیین وزن مناسب نقش دارند.
به همین دلیل اگر درباره وزن مناسب حیوان خانگی خود مطمئن نیستید، بهتر است به جای مقایسه او با حیوانات دیگر، وضعیت بدنش را با کمک دامپزشک بررسی کنید.

چه عواملی باعث اضافه وزن حیوانات خانگی می شوند؟
چاقی معمولا نتیجه یک عامل واحد نیست و عوامل مختلفی می توانند در افزایش وزن حیوان نقش داشته باشند.
تغذیه بیش از نیاز
یکی از مهم ترین دلایل اضافه وزن، دریافت کالری بیشتر از نیاز روزانه است. پر کردن بیش از حد ظرف غذا یا دادن وعده های اضافی می تواند به مرور باعث افزایش وزن شود.
گاهی صاحب حیوان تصور می کند مقدار کمی غذای اضافه مشکلی ایجاد نمی کند، اما همین مقدار اضافی اگر هر روز تکرار شود، می تواند در طول زمان تاثیر قابل توجهی داشته باشد.

مصرف زیاد تشویقی
تشویقی ها بخش مهمی از آموزش و تعامل با حیوانات هستند، اما مصرف بیش از حد آنها می تواند کالری دریافتی روزانه را افزایش دهد.
بهتر است تشویقی ها بخش کوچکی از کالری روزانه حیوان را تشکیل دهند و مقدار آنها در برنامه غذایی روزانه محاسبه شود.
کم تحرکی
زندگی آپارتمانی و کاهش فعالیت بدنی یکی دیگر از عوامل مهم اضافه وزن در حیوانات خانگی است. سگ ها به پیاده روی و فعالیت منظم نیاز دارند و گربه ها نیز باید فرصت کافی برای بازی و حرکت داشته باشند.
کمبود فعالیت باعث می شود انرژی کمتری مصرف شود و اگر مقدار غذای حیوان همچنان بالا باشد، احتمال افزایش وزن بیشتر می شود.

عوامل ژنتیکی و نژادی
برخی نژادهای سگ و گربه استعداد بیشتری برای اضافه وزن دارند. این موضوع به معنی چاق شدن قطعی حیوان نیست، اما نشان می دهد صاحبان این حیوانات باید توجه بیشتری به مقدار غذا، فعالیت بدنی و وزن آنها داشته باشند.
عقیم سازی
عقیم سازی نیز می تواند روی نیازهای انرژی و وزن حیوان تاثیر بگذارد. به همین دلیل پس از عقیم سازی ممکن است لازم باشد میزان غذا و فعالیت حیوان با شرایط جدید او هماهنگ شود.

چاقی چه مشکلاتی برای حیوانات خانگی ایجاد می کند؟
اضافه وزن فقط ظاهر حیوان را تغییر نمی دهد، بلکه می تواند روی بخش های مختلف بدن تاثیر بگذارد.
مشکلات مفصلی و حرکتی
یکی از مهم ترین پیامدهای اضافه وزن، افزایش فشار روی مفاصل است. وزن اضافی می تواند حرکت را برای حیوان دشوارتر کند و خطر بروز مشکلاتی مانند آرتروز و دردهای مفصلی را افزایش دهد.
در سگ های بزرگ جثه، این مسئله اهمیت بیشتری دارد، زیرا مفاصل آنها از ابتدا نیز وزن بیشتری را تحمل می کنند.

دیابت و مقاومت به انسولین
چاقی می تواند خطر ابتلا به مشکلات مربوط به قند خون و مقاومت به انسولین را افزایش دهد. این موضوع در گربه ها اهمیت ویژه ای دارد و اضافه وزن می تواند احتمال ابتلا به دیابت را بیشتر کند.
افزایش تشنگی، افزایش ادرار، کاهش وزن غیرعادی و تغییرات دیگر می توانند از نشانه های مشکلات قندی باشند و در صورت مشاهده آنها باید حیوان توسط دامپزشک بررسی شود.
مشکلات قلبی و تنفسی
چربی اضافی بدن می تواند فشار بیشتری به قلب و دستگاه تنفسی وارد کند. حیوانات دارای اضافه وزن ممکن است هنگام فعالیت زودتر خسته شوند یا بیشتر نفس نفس بزنند.
اگر حیوانی حتی پس از فعالیت سبک دچار تنفس غیر طبیعی یا شدید می شود، نباید این موضوع را صرفا به چاقی نسبت داد و بهتر است علت آن توسط دامپزشک بررسی شود.

مشکلات کبد و دستگاه ادراری
اضافه وزن می تواند با افزایش خطر برخی مشکلات کبدی و ادراری نیز ارتباط داشته باشد. در گربه ها، چاقی یکی از عوامل مهمی است که می تواند زمینه ساز مشکلات مختلف سلامتی شود.
کاهش کیفیت زندگی و طول عمر
حیوانی که اضافه وزن دارد ممکن است کمتر بازی کند، تحرک کمتری داشته باشد و زودتر خسته شود. مجموعه این مشکلات می تواند کیفیت زندگی حیوان را کاهش دهد و در مواردی با کاهش طول عمر نیز همراه باشد.
چگونه از اضافه وزن حیوان خانگی جلوگیری کنیم؟
پیشگیری از چاقی معمولا بسیار ساده تر از درمان آن است. بهتر است از همان سال های ابتدایی زندگی، وزن حیوان به طور منظم کنترل شود.
مقدار غذا را اندازه گیری کنید
غذا را با چشم و به صورت تقریبی داخل ظرف نریزید. استفاده از پیمانه مناسب می تواند کمک کند مقدار غذای روزانه حیوان دقیق تر کنترل شود.
میزان غذای مورد نیاز هر حیوان به سن، اندازه، سطح فعالیت و شرایط جسمانی او بستگی دارد. بنابراین بهتر است مقدار غذا بر اساس نیاز واقعی حیوان تنظیم شود.
تشویقی ها را کنترل کنید
تشویقی نباید به صورت نامحدود در اختیار حیوان قرار بگیرد. اگر در طول روز چندین بار به حیوان خوراکی می دهید، این مقدار باید در مجموع کالری روزانه او در نظر گرفته شود.

فعالیت روزانه را افزایش دهید
سگ ها می توانند با پیاده روی، بازی با توپ و فعالیت های حرکتی انرژی مصرف کنند. برای گربه ها نیز بازی های تعاملی، اسباب بازی های حرکتی و ایجاد فرصت برای بالا رفتن و جست و جو می تواند مفید باشد.
فعالیت بدنی باید متناسب با سن، وضعیت سلامتی و توانایی حیوان باشد.
اگر حیوان خانگی چاق شد چه کار کنیم؟
اگر متوجه شدید حیوان خانگی شما اضافه وزن دارد، نباید بدون برنامه غذایی را به شدت کاهش دهید. کاهش وزن باید به شکل تدریجی و کنترل شده انجام شود.
مراجعه به دامپزشک
اولین قدم، بررسی وضعیت حیوان توسط دامپزشک است. دامپزشک می تواند وزن، BCS و وضعیت عمومی بدن حیوان را بررسی کند و در صورت نیاز آزمایش های لازم را برای بررسی بیماری های زمینه ای انجام دهد.

تنظیم برنامه غذایی
ممکن است برای حیوان چاق، برنامه غذایی مخصوص کاهش وزن در نظر گرفته شود. هدف این است که حیوان کالری کمتری دریافت کند اما همچنان مواد مغذی مورد نیاز بدنش را دریافت کند.
کنترل روند کاهش وزن
کاهش وزن حیوان باید به صورت منظم پیگیری شود. وزن کشی دوره ای کمک می کند مشخص شود برنامه کاهش وزن موثر بوده یا نیاز به تغییر دارد.
در طول این دوره، صاحبان حیوان باید از دادن غذای اضافی و خوراکی های خارج از برنامه خودداری کنند.

وزن مناسب حیوانات خانگی یک عدد ثابت نیست و نمی توان گفت همه سگ ها یا گربه ها باید وزن مشخصی داشته باشند. وضعیت بدنی حیوان، نژاد، اندازه بدن، سن، جنسیت و میزان فعالیت از عواملی هستند که در تعیین وزن مناسب نقش دارند.
چاقی می تواند خطر مشکلات مفصلی، دیابت، بیماری های قلبی و تنفسی و برخی مشکلات دیگر را افزایش دهد. به همین دلیل کنترل وزن باید از سنین پایین آغاز شود و در طول زندگی حیوان ادامه پیدا کند.
اندازه گیری دقیق غذا، کنترل تشویقی ها، فعالیت بدنی منظم و معاینه دوره ای دامپزشکی از مهم ترین راه های پیشگیری از اضافه وزن هستند. اگر احساس می کنید حیوان خانگی شما چاق شده است، بهتر است پیش از تغییر شدید رژیم غذایی، وضعیت او را با دامپزشک بررسی کنید تا برنامه کاهش وزن متناسب با نیازهایش تنظیم شود.