گذر زمان | نگاهی به محله پیروزی تهران ۶۰ سال پیش
در این مطلب از مجموعه «گذر زمان» به سراغ محله پیروزی تهران در حدود ۶۰ سال پیش رفته ایم؛ محله ای که گذشته آن با نام فرح آباد و جاده دسترسی به کاخ دوشان تپه و شکارگاه شاهان قاجار گره خورده است. در ادامه نگاهی به پیشینه خیابان پیروزی، اداره تسلیحات و حال و هوای این محدوده در سال های گذشته داریم.
به گزارش هفت صبح، خیابان پیروزی امروزی یکی از محدوده های شناخته شده شرق تهران است، اما گذشته این محله با آنچه امروز می بینیم تفاوت زیادی داشت. این محدوده در گذشته با نام فرح آباد شناخته می شد و شکل گیری آن به مسیر دسترسی به کاخ دوشان تپه و شکارگاه شاهان قاجار ارتباط داشت.
از جاده شکار تا یکی از خیابان های مهم تهران
در دوره قاجار، برای دسترسی راحت تر به کاخ دوشان تپه و شکارگاه، جاده ای در این محدوده ایجاد شد. همان مسیر در گذر زمان توسعه پیدا کرد و به خیابانی تبدیل شد که امروزه بخش مهمی از شرق تهران را تشکیل می دهد.

پیروزی ۶۰ سال پیش چه شکلی داشت؟
در دهه های گذشته، محدوده پیروزی هنوز مانند امروز با انبوه آپارتمان ها و ساختمان های شهری پوشیده نشده بود. بخش هایی از این منطقه با خانه های قدیمی، باغ ها و مجموعه های نظامی شناخته می شد و چهره محله با وضعیت امروزی تفاوت زیادی داشت.
گسترش شهر تهران و افزایش ساخت و ساز به تدریج ظاهر این محدوده را تغییر داد و خانه های قدیمی جای خود را به ساختمان های جدیدتر دادند.
تصاویری از جوانان محله پیروزی تهران شصت سال پیش




ردپای صنایع نظامی در خیابان پیروزی
یکی از بخش های مهم تاریخ این محدوده، حضور مراکز نظامی و تسلیحاتی در خیابان پیروزی است. اداره تسلیحات و کارخانه مهمات سازی در محدوده این خیابان قرار داشت و سابقه شکل گیری آن به دهه ۲۰ باز می گردد.
از باغ قدیمی تا کارخانه مهمات سازی
بر اساس روایت ساکنان قدیمی، محلی که بعدها به کارخانه مهمات سازی تبدیل شد، در گذشته باغ بزرگی بوده است. در سال ۱۳۲۰ اداره تسلیحات در این محدوده تاسیس شد و چند سال بعد نیز کارخانه مسلسل سازی در خیابان پیروزی به عنوان اداره مرکزی تسلیحات فعالیت خود را آغاز کرد.

سربازان هخامنشی در ورودی کارخانه
یکی از تصاویر جالبی که در روایت های مربوط به گذشته خیابان پیروزی دیده می شود، حضور دو مجسمه بزرگ سرباز هخامنشی در مقابل اسلحه خانه بود.
مجسمه هایی سه متری با نیزه های بزرگ
این دو مجسمه که به دستور پهلوی دوم ساخته و نصب شده بودند، حدود سه متر ارتفاع داشتند و نیزه های بزرگی در دست داشتند. طبق روایت ساکنان قدیمی، ساخت این مجسمه ها به «حسن ارژنگ نژاد» نسبت داده شده است.
این سربازان هخامنشی سال ها در ورودی کارخانه مهمات سازی قرار داشتند و بعدها با انتقال اسلحه خانه به پارچین، از محدوده پیروزی نیز منتقل شدند.

محله ای که در طول زمان تغییر کرد
پیروزی امروز ترکیبی از ساختمان های قدیمی و آپارتمان های نوساز است. خیابان های پررفت و آمد، ایستگاه های مترو و دسترسی به بزرگراه های مختلف، این محدوده را به یکی از بخش های مهم شرق تهران تبدیل کرده اند.
اما تصاویر و روایت های مربوط به گذشته نشان می دهند که این محله در چند دهه گذشته مسیر متفاوتی را طی کرده است؛ از جاده ای در حاشیه تهران قدیم و محدوده شکارگاه قاجار گرفته تا خیابانی شلوغ و پررفت و آمد در تهران امروز.
حالا با تماشای تصویر محله پیروزی در حدود ۶۰ سال پیش، می توان گوشه ای از چهره قدیمی این بخش از تهران را با امروز مقایسه کرد؛ محله ای که هر گوشه آن بخشی از تاریخ پایتخت را در خود جای داده است.