امروز ۵ تیر ۱۴۰۵ روز دختر است؟!
برخلاف تصور برخی کاربران در فضای مجازی، امروز (۵ تیر) روز جهانی دختر نیست. این مناسبت هر ساله در ۱۱ اکتبر (۱۹ مهر) توسط سازمان ملل گرامی داشته میشود. اما ایران نیز روز ملی ویژهای برای دختران دارد که در تقویم قمری و با تولد حضرت فاطمه معصومه (س) همزمان است؛ مناسبتهایی که هرکدام ریشه و اهداف متفاوتی دارند.
روز جهانی دختر (International Day of the Girl Child) یک رویداد بینالمللی است که از سال ۲۰۱۲ با قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد نامگذاری شده است و هر ساله در ۱۱ اکتبر برگزار میشود . هدف این روز، افزایش آگاهی درباره چالشهای ویژهای است که دختران در سراسر جهان با آن مواجه هستند؛ از جمله دسترسی به آموزش، تغذیه، حقوق قانونی، مراقبتهای پزشکی و محافظت در برابر تبعیض، خشونت و ازدواج اجباری در کودکی .
طبق آمار سازمان ملل، دختران ۱۵ تا ۱۹ ساله دو برابر پسران در معرض ترک تحصیل، بیکاری یا عدم آموزشدیدگی قرار دارند و نزدیک به یکچهارم دختران ۱۵ تا ۱۹ ساله که رابطه عاطفی داشتهاند، خشونت شریک عاطفی را تجربه کردهاند . شعار روز جهانی دختر در سال ۲۰۲۵، «دختری که هستم، تغییری که رهبری میکنم: دختران در خط مقدم بحران» نامگذاری شده است تا بر نقش رهبری دختران در مواجهه با چالشهای جهانی تأکید کند .
در مقابل، جمهوری اسلامی ایران روز ملی مستقلی برای دختران دارد که با روز جهانی تفاوت ماهوی دارد. روز ملی دختران در ایران هر ساله در اول ذیالقعده و همزمان با سالروز ولادت حضرت فاطمه معصومه (س)، خواهر امام رضا (ع)، گرامی داشته میشود . این مناسبت از سال ۱۳۸۴ (۲۰۰۵ میلادی) در تقویم رسمی ایران ثبت شده است . هدف این روز، ترویج آرمانهای اسلامی زنان، تأکید بر نقش «دختر مسلمان ایدهآل» در خانواده و جامعه، و ارج نهادن به ارزشهای دینی و تربیتی عنوان شده است .
در این روز، برنامههای مختلفی در سراسر ایران برگزار میشود و به گفته زهرا بهروزآذر، معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده، دولت چهاردهم بررسی مسائل و مشکلات دختران را در دستور کار قرار داده و بر حل مسائلی مانند حجاب از طریق گفتوگو و کار فرهنگی به جای اجبار تأکید دارد . با این حال، کارشناسان همچنان بر چالشهایی مانند نابرابری در اشتغال، موانع آموزشی در مناطق محروم و فشارهای اجتماعی اشاره دارند .
بنابراین، آنچه امروز در فضای مجازی به عنوان «روز جهانی دختر» مطرح میشود، فاقد اعتبار بینالمللی است و روز جهانی دختر در تاریخ ۱۱ اکتبر (۱۹ مهر) ثبت شده است؛ اما ایران با تکیه بر فرهنگ و باورهای دینی خود، روز ملی دختران را در اول ذیالقعده پاس میدارد که امسال با امروز مصادف نیست.