سیگار در ایران؛ کالای ضدسلامت، بازار پرسود

سیگار کالای خوبی نیست؛ سلامت را می‌سوزاند و خرج روی دست خانواده می‌گذارد. اما بازارش در ایران، بازاری زنده و پرگردش است؛ بازاری که نه گرانی خاموشش کرده، نه مالیات سنگین کوچکَش کرده. به گزارش روزنامه هفت‌صبح، پشت ویترین دکه‌ها، پاکت‌هایی با قیمت ۲۶۰، ۳۰۰ و حتی ۳۷۰ هزار تومان چیده شده‌اند؛ در حالی که همان پاکت‌ها در عمده‌فروشی گاهی بین ۹۰ تا ۱۵۰ هزار تومان معامله می‌شوند. فاصله‌ای که در برخی برندها به بیش از صددرصد می‌رسد.

این اختلاف از انبار تا ویترین، فقط سود مغازه‌دار نیست. زنجیره توزیع چندپله‌ای است؛ از تولیدکننده و واردکننده تا بنکدار و پخش منطقه‌ای. مالیات‌های افزایشی، هزینه حمل، ریسک نوسان ارز و عرضه قطره‌چکانی هم به قیمت نهایی اضافه می‌شود. سیاست رسمی، گران‌سازی برای کاهش مصرف بوده؛ اما مصرف‌کننده وفادار، بیشتر برند عوض می‌کند تا عادت.

در این میان، قاچاق هم سهم خود را دارد؛ از مسیرهای خاکی مرزی تا شبکه‌های پنهان توزیع. سیگاری که مالیات نداده، گاهی حتی گران‌تر فروخته می‌شود، چون کمیاب است.

تناقض همین‌جاست؛ کالایی که باید مصرفش کم شود، به منبع درآمد مالیاتی و سود روزانه خرده‌فروش تبدیل شده است. دودش در هوا گم می‌شود، اما پولش روی زمین می‌ماند و دست‌به‌دست می‌چرخد.