چرا کودکان بیحوصله میشوند؟ / ۷ راهکار ساده برای سرگرمی بدون گوشی و تلویزیون
بیحوصلگی در کودکان اتفاقی طبیعی است، اما نحوه برخورد والدین با این وضعیت میتواند به تقویت خلاقیت و استقلال فرزندشان کمک کند.
به گزارش هفت صبح با چند راهکار ساده میتوان به کودک یاد داد بدون وابستگی به گوشی و تلویزیون، برای اوقات فراغتش سرگرمی پیدا کند.
چرا کودکان زود حوصلهشان سر میرود؟
احتمالاً برای شما هم پیش آمده که فرزندتان چند دقیقه بعد از تمام شدن بازی یا تماشای تلویزیون بگوید: «حوصلهام سر رفته!» در چنین شرایطی بسیاری از والدین سریع به دنبال یک سرگرمی تازه میگردند یا گوشی و تبلت را در اختیار کودک قرار میدهند.
اما واقعیت این است که بیحوصلگی بخشی طبیعی از دوران کودکی است. کودکان همیشه به برنامه و سرگرمی مشخص نیاز ندارند. گاهی همین زمانهای خالی فرصتی برای فکر کردن، خیالپردازی و کشف علاقههای جدید آنهاست.
بنابراین لازم نیست والدین برای تمام ساعتهای روز فرزندشان برنامهریزی کنند. بهتر است به کودک فرصت بدهند خودش هم برای گذراندن وقت ایدهپردازی کند.
۱. به کودک فرصت دهید خودش سرگرمی پیدا کند
اولین واکنش شما به جمله «حوصلهام سر رفته» نباید پیشنهاد فوری یک بازی یا روشن کردن تلویزیون باشد.
بهتر است از کودک بپرسید: «خودت دوست داری چه کار کنی؟» یا «فکر میکنی با وسایلی که داریم چه چیزی میتوانی بسازی؟»
این پرسشها به کودک کمک میکنند به جای انتظار برای دریافت سرگرمی از دیگران، خودش به دنبال راهحل بگردد. البته کودکان کمسنوسال ممکن است برای شروع بازی مستقل به راهنمایی بیشتری نیاز داشته باشند.
۲. یک جعبه سرگرمی برای روزهای بیحوصلگی بسازید
یکی از روشهای ساده و کاربردی، درست کردن یک جعبه مخصوص سرگرمی است.
چند تکه کاغذ بردارید و روی هرکدام یک فعالیت بنویسید. برای مثال:
-
کشیدن نقاشی با موضوع دلخواه
-
ساخت کاردستی با وسایل دورریختنی
-
درست کردن برج با لیوانهای پلاستیکی
-
خواندن چند صفحه کتاب داستان
-
حل پازل یا جدول کودکانه
-
کمک به والدین برای آماده کردن یک میانوعده
-
ساختن یک داستان خیالی
کاغذها را داخل جعبه بگذارید و از کودک بخواهید هر زمان حوصلهاش سر رفت، یکی را بهصورت تصادفی انتخاب کند.
۳. به جای گوشی، بازیهای ساده پیشنهاد دهید
گوشی و تلویزیون شاید سریعترین راه برای ساکت کردن کودک باشند، اما نباید به اولین انتخاب خانواده برای رفع بیحوصلگی تبدیل شوند.
بازیهای ساده خانگی میتوانند ساعتها کودک را سرگرم کنند. بازیهایی مثل قایمموشک، پازل، نقاشی، ساخت خانه با جعبههای مقوایی و بازی با خمیر، علاوه بر سرگرمی، به تقویت خلاقیت و مهارتهای مختلف کودک کمک میکنند.
بهتر است برای استفاده از گوشی و تلویزیون هم زمان مشخصی در نظر بگیرید و خود والدین نیز در رعایت این قانون الگوی مناسبی برای فرزندشان باشند.
۴. به جای پیشنهادهای زیاد، سه انتخاب بدهید
گاهی وقتی کودک نمیداند چه کاری انجام دهد، مطرح کردن تعداد زیادی پیشنهاد او را سردرگمتر میکند.
در چنین شرایطی سه گزینه مشخص پیش رویش بگذارید. مثلاً بپرسید: «دوست داری نقاشی بکشی، پازل درست کنی یا با هم یک بازی انجام بدهیم؟»
این روش به کودک کمک میکند راحتتر تصمیم بگیرد و احساس کند در انتخاب سرگرمی خودش نقش دارد.
۵. از وسایل ساده خانه برای بازی استفاده کنید
برای سرگرم کردن کودکان همیشه نیازی به خرید اسباببازیهای گرانقیمت نیست. بسیاری از وسایل معمولی خانه میتوانند به ابزارهای جذاب بازی تبدیل شوند.
برای مثال:
-
جعبه مقوایی را به خانه عروسکی یا ماشین تبدیل کنید.
-
با کاغذهای رنگی کاردستی بسازید.
-
با چند لیوان پلاستیکی برج درست کنید.
-
با بالشها یک قلعه کوچک بسازید.
-
با مداد و کاغذ یک داستان تصویری طراحی کنید.
اجازه دهید کودک خودش هم در ساخت بازی ایده بدهد. گاهی همین وسایل ساده بیشتر از اسباببازیهای آماده ذهن او را درگیر میکنند.
۶. قبل از سرگرم کردن کودک، دلیل بیحوصلگیاش را پیدا کنید
همیشه بیحوصلگی به معنای نداشتن سرگرمی نیست. گاهی کودک خسته، گرسنه یا ناراحت است و حتی ممکن است در مدرسه اتفاقی برایش افتاده باشد که هنوز درباره آن صحبت نکرده است.
به همین دلیل بهتر است قبل از پیشنهاد بازی، کمی با او گفتوگو کنید. سؤالهایی مانند «امروز مدرسه چطور بود؟»، «چیزی ناراحتت کرده؟» یا «دوست داری کمی با هم وقت بگذرانیم؟» میتوانند به شناخت بهتر احساسات کودک کمک کنند.
اگر بیحوصلگی برای مدت طولانی ادامه پیدا کرد و با تغییرات محسوس در خواب، رفتار، درس یا علاقه کودک به فعالیتهای روزمره همراه بود، بهتر است موضوع را جدی بگیرید و از متخصص کمک بگیرید.
۷. همیشه نقش سرگرمکننده کودک را بر عهده نگیرید
والدین قرار نیست در تمام لحظات روز فرزندشان را سرگرم کنند. همراهی و توجه آنها ضروری است، اما کودک باید فرصت داشته باشد بخشی از زمانش را مستقل بگذراند.
برای مثال میتوانید در کنار کودک بنشینید، چند مداد رنگی و کاغذ در اختیارش بگذارید و اجازه دهید خودش نقاشی کند؛ در حالی که شما هم به کارهای خودتان مشغول هستید.
همچنین مشارکت دادن کودک در کارهای ساده خانه، مانند مرتب کردن وسایل شخصی یا چیدن سفره، میتواند راه خوبی برای پر کردن بخشی از زمان آزاد او باشد.
بیحوصلگی همیشه اتفاق بدی نیست!
قرار نیست کودکان هیچوقت احساس بیحوصلگی نکنند. اتفاقاً گاهی همین لحظات بدون برنامه به آنها کمک میکند خلاقیت بیشتری به خرج دهند، علایق تازهای کشف کنند و یاد بگیرند چگونه خودشان را سرگرم کنند.
بنابراین دفعه بعد که فرزندتان گفت «حوصلهام سر رفته»، لازم نیست فوراً گوشی یا اسباببازی تازهای در اختیارش بگذارید. کمی به او فرصت دهید، چند پیشنهاد ساده مطرح کنید و اجازه دهید خودش راهی برای گذراندن وقت پیدا کند.
مهمترین وظیفه والدین این نیست که همیشه کودک را سرگرم کنند؛ بلکه باید به او یاد بدهند چگونه خودش از زمان آزادش لذت ببرد.