هفت صبح| یک دهه از تصویب قانون برنامه ششم توسعه و توقف بهرهبرداری تجاری از جنگلهای شمال میگذرد. با تصویب این قانون، طرحهای مدیریتی جنگل با این توجیه که مبتنی بر بهرهبرداری تجاری و کسب درآمد از جنگل بود، متوقف شد. توقف طرحهای جنگلداری، تمام برنامههای قبلی را متوقف کرد و حتی بخش خصوصی که از تصمیم دولت برای تغییر یکباره سیاستگزاری متضرر شده بود، با طرح دعوا در دادگاه، موفق به پرداخت خسارت در یکی از استانهای شمالی شد. قرار بود بعد از تصویب توقف بهرهبرداری تجاری که به طرح تنفس شهرت یافت، برنامههای جایگزین طراحی شود اما متاسفانه دولت بودجه کافی در اختیار نداشت که هزینههای تهیه طرحهای جدید را بپردازد. مبالغ تخصیص یافته به جنگل حتی تکافوی حقوق نیروهای حفاظتی که از ابتدا قرار بود حضورشان در جنگل تقویت شود را هم نمیداد.
تغییر در برنامه هفتم
در برنامه هفتم، تغییراتی در سیاستگزاریهای دولت اعمال شد و اندکی تغییرات در ممنوعیت مطلق از عرصههای جنگلی، برداشته شد. بر اساس ماده 36 قانون برنامه هفتم پیشرفت، برداشت درختان ریشه کن، شکسته و افتاده تجمعی ناشی از بروز عوامل طبیعی (طوفان، سیل، برف سنگین، لغزش و رانش وسیع) و آفت زده غیرقابل احیای جنگلها (خارج از مدیریت شهرداریها) و همچنین درختان خطرساز در حاشیه جادههای جنگلی و پارکهای جنگلی صرفا توسط سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با تایید رئیس این سازمان مجاز اعلام شد.
از سوی دیگر سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور مکلف شد که از طریق فراخوان و تعیین برنده با انعقاد قراردادهای دوره ای و مدتدار اقتصادی (بدون انتقال مالکیت) طرحهای زراعت چوب را در اراضی مناسب و عرصههای جنگلی فاقد پوشش و مخروبه (در مقیاس اقتصادی) و همچنین بهرهبرداری از درختکاریها و جنگلهای دست کاشت سنواتی با هدف زراعت چوب بر اساس طرح مصوب از طریق سرمایهگذاری بخش خصوصی را اجرا کند.
این سازمان هم در راستای اجرای مفاد برنامه هفتم، طرحهایی را تدوین کرده که مورد اعتراض بخشی از کنشگران محیط زیست قرار گرفته است. مهمترین اعتراض مخالفان طرحهای تدوین شده مبتنی بر ارزش زیستگاهی درختان شکسته و افتاده است. مخالفان این طرح معتقدند که سازمان منابع طبیعی با توجه به ارزشمند بودن این درختان، نباید نسبت به خروج آنها از جنگل اقدام کند.
تاکید اساتید دانشگاه بر اجرای برنامه هفتم
در میان همه کشمکشها برای بازگشت برنامه به جنگل، بیش از 100 تن از اساتید دانشگاه به رئیس جمهور نامه نوشته و خواستار بازگشت برنامهریزی به جنگل شدند. رونوشت این نامه برای غلامرضا نوری قزلجه وزیر جهاد کشاورزی هم ارسال شد.
در این نامه به تجربه مدیریت در جنگلهای ایران در طی دهه اخیر اشاره شده و بر ضرورت بازگشت فوری رویکردهای علمی و عملیاتی به عرصههای جنگلی تاکید شده است.
به اعتقاد نویسندگان نامه، اصطلاح قانونی مندرج در قانون برنامه هفتم پیشرفت به نام «جنگلداری نوین» مبتنی بر رعایت ملزومات قانونی نظیر بهکارگیری فنآوریهای نوین، عملیات پرورشی و بهداشتی در ارتباط با «درختان شکسته و افتاده تجمعی، درختکاریها و زراعت چوب»، برنامه اقدامات فنی-حفاظتی در دوره گذار سه تا پنج ساله است، تا ضمن حفظ سرمایههای ملی، با طراحی برنامههای مدوّن و مصوّب، ارزیابیهای علمی، ظرفیت اکولوژیک عرصه، رعایت اصول تنوع زیستی، پایداری اکوسیستم، مشارکت جوامع محلی و پایش مستقل، زمینههای اجرای طرح مدیریت پایدار را فراهم آورد.
نگارندگان به وجود برخی نارساییهای قابل اصلاح در این برنامه، اشاره میکنند اما بر این باورند که باید هرچه سریعتر جنگلبانان به عرصههای جنگلی باز گردند و این بازگشت را واقعیتی انکارناپذیر توصیف میکنند.
برنامه جدید بار مالی برای دولت ندارد
به اعتقاد امضا کنندگان نامه، برنامه تدوین شده توسط سازمان منابع طبیعی علاوه بر اینکه رویکرد حفاظتی دارد، بار مالی جدیدی بر دولت تحمیل نمیکند. ضمن آنکه با تأمین بخشی از هزینهها از محل برداشتهای ضروری و اجتنابناپذیر به سمت چرخهای مبتنی بر اقتصادی درونزا حرکت میکند.
اساتید دانشگاه با اشاره به گزارش نظارتی اخیر مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی یادآوری میکنند که پیامدهای منفی توقف مدیریت علمی و لزوم تدوین سازوکارهای شفاف، بر ضرورت اجرای چنین برنامههایی صحّه گذاشته است.
آنها بر این باورند که «برنامه بهینهسازی پایش، حفظ، بهرهبرداری و مدیریت جنگلهای کشور» مصوب سال 1392 هیئت وزیران، با تدوین «شاخصها و نشانگرهای مدیریت پایدار جنگل»، مبین هرگونه سوءتعبیر یا تفسیر ناصواب از عبارت «مدیریت پایدار جنگل» مندرج در ماده 36 قانون برنامه هفتم بوده و راه بر هرگونه قرائت صرفا ممنوعیت محور و تعطیل کننده در جنگل را مسدود میکند.
اساتید دانشگاه معتقدند که حمایت رئیس جمهور از رویکرد علمی- فنی، گامی تعیینکننده در صیانت از میراث طبیعی ایران عزیز خواهد بود.
حفاظت موثر به معنی رهاشدگی نیست
جمعی از اعضای هیئت علمی گروههای آموزشی و پژوهشی دانشگاهها و مراکز علمی کشور با استناد به اصول 45 و 50 قانون اساسی و با توجه به اهمیت راهبردی جنگلهای کشور، اعلام کردند که جنگلها، بهعنوان سرمایههای ملی و انفال الهی، باید همواره تحت مدیریتی علمی و پویا قرار داشته باشند. مدیریت جنگل، در پرتو مادۀ ۳۶ قانون برنامۀ هفتم، از نگرش کلاسیک مبتنی بر استمرار تولید چوب به رویکردی نوین تحول یافته که بر پایداری اکوسیستم و همۀ کارکردهای آن تأکید دارد.
آنها با توجه به اصل پنجاهم قانون اساسی که حفاظت از محیطزیست را وظیفهای عمومی و بستری برای «حیات اجتماعیِ رو به رشد» نسلها میداند، تأکید میکنند که حفاظت مؤثر هرگز به معنای تعطیلی مدیریت و رهاشدگی جنگل نیست؛ بلکه حفاظتی منطبق با قانون اساسی است که با اعمال ممنوعیتهای غیرعلمی، مانع تحقق چنین حیاتی نشود. متأسفانه، بر اثر غفلت از مدیریت علمی و حذف جنگلبانان از عرصههای جنگلی، خسارتهای جبرانناپذیری به این میراث ارزشمند وارد آمده است. ازاینرو بر ضرورت بازگشت سریعتر رویکردهای فنی- مدیریتی به جنگل تاکید میکنیم؛ رویکردی که ضمن صیانت از جنگل و تامین زنجیره ارزش، زمینهساز توسعه و رفاه جوامعمحلی و باشندگان این سرزمین باشد و دیگر رویشگاههای جنگل کشور (جنگلهای زاگرس، ارسباران، خلیجی- عمانی، و ایران- تورانی) را نیز در برگیرد.
درک ممنوعیتهای ناکارآمد توسط قانونگذار
اعضای هیئت علمی دانشگاه توضیح میدهند که ماده 36 قانون برنامه هفتم پیشرفت، نقطه عطفی در مدیریت جنگلهای کشور محسوب میشود. قانونگذار با درک ناکارآمدی صرف ممنوعیتها، بهدرستی رویکرد «مدیریت پایدار جنگل و جنگلداری نوین» را برای حفظ، احیاء و توسعه جنگلها ترسیم کرده است.
جنگلداری نوین که بهعنوان فاز نخست برنامه اقدامات فنی-حفاظتی در دوره گذار برای استقرار مدیریت پایدار جنگل تعبیر میشود، مدلی ارتقایافته است؛ در این مدل، مدیریت جامع و یکپارچه در سطح حوضه آبخیز و سیمای سرزمین با هدف حفظ و ارتقای شاخصهای اکولوژیک، اجتماعی و اقتصادی اجرا میشود تا با تغییر از رویکرد سنتی، ایستا، تک بعدی و شرح خدمات سنتی مربوطه، از طریق هوشمندسازی اجرای پروژهها و با بهرهگیری از فناوریهای نوین سنجش از دور، سامانه دادههای مکانی، یادگیری ماشین، یادگیری عمیق، رهگیری دیجیتال، و هوش مصنوعی، چارچوب علمی نوینی برای اقدامات اجتنابناپذیر و ضروری فراهم آورد. همچنین ضروری است تا عواید حاصله به حسابی مجزا برای احیای جنگلها اختصاص یابد.
ایجاد خلا مدیریتی در جنگل
امضا کنندگان نامه معتقدند که توقف اقدامات فنی-حفاظتی در جنگلهای طبیعی، که در عمل به «خلا مدیریتی» در این اکوسیستمها انجامیده است، نهتنها حفاظت مؤثر را در پی نداشته، بلکه در برخی عرصهها و پارهای موارد زمینهساز تشدید برخی عوامل تخریب، کاهش ظرفیت مدیریت و پایش و تضعیف بنیانهای پایداری و تابآوری جنگلها شده است. گزارشهای معتبر نهادهای نظارتی و بازرسی از افزایش تخریبهایی مانند گسترش قاچاق چوب، تغییر کاربری، گردشگری مخرب، تخریب زیرساختهای ارزشمند (جادهها، تأسیسات و ساختمانها و...)، فرسایش سرمایه اجتماعی و کاهش انگیزههای حفاظتی در جوامع محلی حکایت دارد. این پیامدها ضرورت رویکردی جدید را نمایان میسازد که ضمن فراهم کردن حضور پررنگ جنگلبانان در عرصهها جهت کنترل عوامل تخریب، با طراحی برنامههای مدون، زمینههای اشتغال پایدار و معیشت جایگزین را فراهم آورد و بدینترتیب به حفاظت واقعی و پایدار جنگلها یاری رساند.
آنها ضمن حمایت از رویکرد قانونی مندرج در ماده 36 و تاکید بر ضرورت بازگشت مدیریت علمی و عملی جنگلداری به عرصههای جنگلی، بر اجرای برنامه فنی-حفاظتی جنگلداری نوین بهعنوان فاز نخست استقرار مدیریت پایدار جنگل تأکید میکنند. با این حال، این حمایت را به معنای نفی ضرورت نگاه پویا و اصلاحگرانه ندانسته بلکه دفاع از تداوم مدیریت علمی معرفی میکنند و انتظار دارند محورهای مورد نظرشان مورد توجه قرار گیرد.
تاکید بر استقرار ساز و کار شفاف اجرایی
محورهای مورد نظر امضا کنندگان نامه به شرح زیر است:
۱. نظارت بر استقرار سازوکارهای شفاف اجرایی: بر تشکیل هرچه سریعتر کارگروههای تخصصی با حضور استادان و صاحبنظران برای نظارت بر اجرا و ارائه بازخورد اصلاحی تأکید میشود. همچنین، طراحی نظام پایش مستمر و گزارشدهی دورهای مبتنی بر «شاخصها و نشانگرهای مدیریت پایدار جنگل» ضروری است؛ شاخصهایی که پیش از این در «برنامه بهینهسازی پایش، حفظ، بهرهبرداری و مدیریت جنگلهای کشور» بهعنوان مبیّن هرگونه سوءتعبیر از مدیریت پایدار جنگل به تصویب هیئت محترم وزیران رسیده است.
۲. تأمین مالی پایدار و هدفمند: پیشبینی اعتبارات کافی و مستقل در بودجههای سنواتی و مازاد بر درآمدهای حاصل از برداشت درختکاریها و درختان شکسته و افتاده تجمعی برای تهیه، اجرا و پایش طرحها ضروری است تا سازمان مجری با تنگنای مالی مواجه نشود.
۳. مشارکت مؤثر جوامع محلی و اقناع افکار عمومی: سازوکارهای مشارکت واقعی جوامع محلی و بهرهگیری از دانش بومی و توان اجرایی آنان در حوزههایی چون حفاظت، پایش، پیشگیری از حریق، احیاء و ایجاد معیشتهای پایدار و جایگزین، باید در چارچوب قوانین و ظرفیت اکولوژیک مدیریت جامع حوزه آبخیز و جنگلداری اجتماعی ساماندهی و عملیاتی شود. همچنین ضروری است ابعاد حفاظتی و غیرتجاری طرح طی جلسات مشترک برای رسانهها، سازمانهای مردمنهاد، جوامع محلی تبیین شود تا هرگونه شائبه «بازگشت بهرهبرداری صرفاً تجاری از جنگل» زدوده شود.
۴. مدیریت هدفمند زیرساختها: مرمت و نگهداری جادهها، ابنیه و سایر زیرساختهای موجود باید تنها در موارد ضروریِ حفاظت، اطفای حریق، امداد و پایش و با رعایت ملاحظات اکولوژیک و پرهیز از توسعه غیرضروری شبکه دسترسی انجام شود.
نجات جنگلها با تکیه بر دانش
امضا کنندگان نامه معتقدند که نجات و صیانت از جنگلهای هیرکانی، جز با تکیه بر دانش روز، مشورت با متخصصان متعهد و دلسوز، دریافت بازخوردهای اصلاحی از سوی مجامع علمی، انجمنهای علمی و سازمانهای مردمنهاد و اتخاذ رویکردهای علمی و مشارکتی ممکن نخواهد بود.
آنها خطاب به پزشکان اعلام میکنند: حال که یک فرصت تاریخی برای آشتی علم، قانون، طبیعت و انسان فراهم آمده است، ما بهعنوان متولیان علمی این حوزه، ضمن اعلام آمادگی برای همکاری داوطلبانه در تمامی مراحل اجرا و پایش برنامة مذکور، از محضر جنابعالی تقاضا داریم با ابلاغ و حمایت از این ضوابط، مسیر حرکت از شعار ممنوعیت منفعل به حفاظت فعال، علمی و پایدار را هموار کنید.
متن این
- رونوشت، جناب آقای دکتر غلامرضا نوری قزلجه، وزیر محترم جهاد کشاورزی، جهت استحضار.
باسمه تعالی
امضای اعضای هیئت علمی گروههای آموزشی و پژوهشی علوم و مهندسی جنگل دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی کشور
1. استاد پیشکسوت، دکتر محمد امینی، استاد علوم جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران
2. استاد پیشکسوت دکتر امیراسلام بنیاد استاد گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه گیلان
3. استاد پیشکسوت دکتر خسرو ثاقب طالبی، استاد جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
4. استاد پیشکسوت، دکتر داوود درگاهی، استاد جنگلشناسی و پرورش جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
5. استاد پیشکسوت، دکتر تیمور رستمی شاهراجی، استاد گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه گیلان
6. استاد پیشکسوت دکتر هوشنگ سبحانی، استاد مهندسی جنگل، دانشگاه تهران
7. استاد پیشکسوت دکتر ارسطو سعید، استاد اقتصاد جنگل، دانشگاه تهران
8. استاد پیشکسوت، مهندس سلطانعلی سلطانی نژاد، مربی جنگلشناسی و پرورش جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
9. استاد پیشکسوت، مهندس محمود طالبی، مربی جنگلکاری و زراعت چوب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری
10. دکتر اکرم احمدی، استادیار جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان
11. دکتر رضا اخوان، دانشیار زیستسنجی و مدلسازی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
12. دکتر راهله استادهاشمی، استادیار علوم جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی
13. دکتر حامد اسدی، استادیار جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
14. دکتر سعیده اسکندری، دانشیار مدیریت جنگل، سامانه اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
15. دکتر امید اسماعیلزاده، دانشیار جامعه شناسی گیاهی و اکولوژی بذور گونههای جنگلی، دانشگاه تربیت مدرس
16. دکتر جواد اسحاقی راد، استاد علوم زیستی جنگل، دانشگاه ارومیه
17. دکتر حسن اکبری، دانشیار مهندسی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
18. دکتر سهراب الوانینژاد، دانشیار جنگلشناسی و جنگلکاری، دانشگاه یاسوج
19. دکتر یعقوب ایرانمنش، دانشیار مهندسی جنگلداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان
20. دکتر احمد بازگیر، استادیار مسائل اجتماعی و اقتصادی جنگل، دانشگاه رازی کرمانشاه
21. دکتر سیدکاظم بردبار، دانشیار مهندسی جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس
22. دکتر رضا بصیری، دانشیار اکولوژی جنگل، دانشگاه خاتمالانبیاء بهبهان
23. دکتر محمود بیات، دانشیار زیستسنجی و مدلسازی جنگل، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
24. دکتر محمد بیرانوند، استادیار علوم جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان
25. دکتر هادی بیگی، استادیار سامانه اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور، دانشگاه ارومیه
26. دکتر مجید پاتو، استادیار علوم جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی
27. دکتر محمدکاظم پارساپور، استادیار اکولوژی جنگل، دانشگاه محقق اردبیلی
28. دکتر آیدین پارساخو، دانشیار جادهسازی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
29. دکتر پژمان پرهیزکار، دانشیار جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
30. دکتر حسن پوربابائی، استاد گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه گیلان
31. دکتر مهدی پورهاشمی، استاد جنگلشناسی جنگلهای شاخهزاد، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
32. دکتر صبا پیرو، استادیار عمران و بهره برداری جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان
33. دکتر سید یوسف ترابیان، استادیار مدیریت و اقتصاد جنگل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان
34. دکتر جواد ترکمن، دانشیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه گیلان
35. دکتر محیا تفضلی، استادیار خاکشناسی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
36. دکتر فرزام توانکار، دانشیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال
37. دکتر ابوالفضل جعفری، استادیار مدیریت جنگل، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
38. دکتر محسن جوانمیریپور، استادیار جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه
39. دکتر مقداد جورغلامی، استاد مهندسی جنگل، دانشگاه تهران
40. دکتر رقیه جهدی، دانشیار مدیریت بوم سازگان جنگل، دانشگاه محقق اردبیلی
41. دکتر ایرج حسنزاد، دانشیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه گیلان
42. دکتر جعفر حسینزاده، دانشیار علوم جنگل، دانشگاه ایلام
43. دکتر احمد حسینی، دانشیار مهندسی جنگلداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام
44. دکتر ساره حسینی، استادیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه گیلان
45. دکتر سید عطاءاله حسینی، استاد مهندسی جنگل، دانشگاه تهران
46. دکتر کوثر حمیدی، استادیار سنجش از دور و مدیریت جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
47. دکتر مریم حقیقی، استادیار هیدرولوژی جنگل، پژوهشکده محیط زیست جهاد دانشگاهی استان گیلان
48. دکتر مازیار حیدری، دانشیار مدیریت جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان
49. دکتر هادی درودی، استادیار جنگلداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سیستان و بلوچستان
50. دکتر رقیه ذوالفقاری، دانشیار ژنتیک و اکولوژی جنگل، دانشگاه یاسوج
51. دکتر یونس رستمیکیا، دانشیار علوم جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس
52. دکتر سعید رشوند، استادیار مهندسی جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین
53. دکتر فرحنار رشیدی، استادیار جنگل شناسی و اکولوژی جنگل، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
54. دکتر هومن روانبخش، دانشیار تنوع زیستی و اکولوژی جنگل، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
55. دکتر سید احسان ساداتی، دانشیار اکوفیزیولوژی جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران
56. دکتر علی سرو آزاد، استادیار مدیریت جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه
57. دکتر نسرین سیدی، دانشیار فیزیولوژی و ژنتیک جنگل، دانشگاه ارومیه
58. دکتر شعبان شتایی، استاد سنجش از دور جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
59. دکتر سعید شعبانی، استادیار مهندسی جنگلداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان
60. دکتر نقی شعبانیان، دانشیار جنگلکاری، اصلاح نژاد و اکوفیزیولوژی درختان جنگلی، دانشگاه کردستان
61. دکتر سیدموسی صادقی، دانشیار تحقیقات بخش جنگل، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
62. دکتر آزاده صالحی، دانشیار تحقیقات صنوبر ودرختان سریعالرشد، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
63. دکتر علی صالحی، دانشیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه گیلان
64. دکتر علیرضا صالحی، دانشیار مدیریت و برنامه ریزی منابع جنگلی، دانشگاه یاسوج
65. دکتر کامیار صالحی، استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
66. دکتر نگهدار صابر، استادیار مهندسی جنگلداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس
67. دکتر حمید طالشی، استادیار مدلسازی اکولوژی جنگل، دانشگاه خاتمالانبیاء بهبهان
68. دکتر کامبیز طاهری آبکنار، دانشیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه گیلان
69. دکتر طوبی عابدی، استادیار مدیریت جنگل، پژوهشکده محیط زیست جهاد دانشگاهی استان گیلان
70. دکتر سجاد عالی محمودی سرآب، استادیار جنگلداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان
71. دکتر مژگان عباسی، دانشیار سامانه اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور، دانشگاه شهرکرد
72. دکتر علیرضا عرب، دانشیار جنگلکاری و احیاء جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
73. دکتر ستار عزتی، استادیار بهرهبرداری و حمل و نقل چوب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
74. مهندس رضا عزیزی، مربی فنی و مهندسی جنگل، دانشگاه خاتمالانبیاء بهبهان
75. دکتر یوسف عسگری، استادیار مهندسی جنگلداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد
76. دکتر سید جلیل علوی، دانشیار جنگلداری، دانشگاه تربیت مدرس
77. دکتر امید فتحی زاده، استادیار علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه تبریز
78. دکتر اصغر فلاح، استاد بیومتری و مدیریت جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
79. دکتر امیرحسین فیروزان، استادیار مهندسی جنگل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان
80. دکتر مهرداد قدس خواه، دانشیار حفاظت و حمایت جنگل، دانشگاه گیلان
81. دکتر اسماعیل قجر استادیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه گیلان
82. دکتر سجاد قنبری، استاد اﻗﺘﺼﺎد و ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺟﻨﮕﻞ، دانشگاه تبریز
83. دکتر محسن کلاگری، دانشیار جنگلکاری و درختان سریعالرشد، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
84. دکتر فرشاد کیوان، استاد اقتصاد و مهندسی جنگل، دانشگاه محقق اردبیلی
85. دکتر محمد متینیزاده، دانشیار اکوفیزیولوژی و بیوتکنولوژی جنگل، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
86. دکتر جهانگیر محمدی، دانشیار بیومتری جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
87. دکتر حنانه محمدی کنگرانی، دانشیار سیاست جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
88. دکتر بیتاله محمودی، دانشیار برنامهریزی و مدیریت اجتماعی جنگل، دانشگاه شهرکرد
89. دکتر علیرضا مشکی، دانشیار خاکشناسی، دانشگاه سمنان
90. دکتر مریم مصلحی، دانشیار جنگلشناسی و اکولوژی جنگلهای خشکی و مانگرو، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان
91. دکتر محمدهادی معیری، استاد مدیریت اکوسیستم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
92. دکتر مریم ملاشاهی، استادیار جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشگاه سمنان
93. دکتر حمیدرضا میرداودی، دانشیار علوم جنگل، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی
94. دکتر اکبر نجفی، استاد مهندسی جنگل، دانشگاه تربیت مدرس
95. دکتر مهران نصیری، استادیار مهندسی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
96. دکتر رامین نقدی استاد گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه گیلان
97. دکتر علیاصغر واحدی، استادیار ارزشگذاری اقتصادی و مدلسازی ذخایر و ترسیب کربن، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران
98. دکتر سعید ورامش، استادیار سامانه دادههای مکانی و سنجش از دور، دانشگاه محقق اردبیلی
99. دکتر سید آرمین هاشمی، دانشیار سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان
100. دکتر وحید همتی، استادیار جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان
101. دکتر جلال هناره، استادیار جنگلداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی