شیدا؛ سریال بحران‌های تمام‌نشدنی
از مسدود شدن دامنه بین‌المللی و تعویق پخش سریال‌ها تا بلاتکلیفی مشترکان و حواشی دنباله‌دار «بامداد خمار»
هفت صبح| شبکه نمایش خانگی ایران دیگر به حاشیه عادت کرده است؛ اما انگار پلتفرم «شیدا» عزمش را جزم کرده تا استانداردهای تازه‌ای از بی‌نظمی را به نام خود ثبت کند. در روزهایی که مخاطب ایرانی برای فرار از خستگی‌های روزمره به تماشای یک سریال پناه می‌برد و از جیبش هزینه اشتراک می‌پردازد، ناگهان با درهای بسته روبه‌رو می‌شود. از دسترس خارج شدن دامنه بین‌المللی پلتفرم شیدا در چند روز گذشته و به تعویق افتادن پخش قسمت ششم سریال «تاکسی»، جدیدترین حلقه از زنجیره بحران‌های پلتفرمی است که روزی با ادعای حرفه‌ای‌گری و تغییر زمین بازی وارد میدان VODها شده بود. اما واقعا در پشت پرده شیدا چه می‌گذرد و چرا همیشه این مخاطب است که باید تاوان سوءمدیریت‌ها را بدهد؟
«تاکسی» هم در ترافیک دامنه پنچر می‌شود
ماجرا از جایی کلید خورد که کاربران برای تماشای قسمت ششم سریال «تاکسی» وارد سایت شدند، اما به جای پخش سریال، با پیغام خطای دسترسی مواجه شدند. اختلال در دامنه دات‌کام این پلتفرم دسترسی کاربران را مختل کرد و جدول پخش محتوا را هم به هم ریخت تا زمان انتشار قسمت جدید «تاکسی» در هاله‌ای از ابهام فرو برود.
البته از کار افتادن دامنه شیدا، بخشی از یک دومینوی بزرگ‌تر در روزهای اخیر است. از شنبه ۱۶ آبان، موج تازه‌ای از مسدودسازی دامنه‌های بین‌المللی وب‌سایت‌های شناخته‌شده ایرانی آغاز شد؛ موجی که از «ورزش‌سه» و «تترلند» شروع شد، به «ویرگول»، «هوشا» و «هاست دی‌ال» رسید و حالا دامن پلتفرم «شیدا» را هم گرفته است. شواهد نشان می‌دهد شرکت آمریکایی GoDaddy و اعمال محدودیت‌های تحریمی یا گزارش‌های هدفمند پشت این ماجراست. اتفاقی که پیش‌تر هم از سال ۱۳۹۸ برای رسانه‌هایی چون فارس، روزنامه ایران، پرس‌تی‌وی، و در سال‌های بعد برای آروان‌کلاد و تسنیم افتاده بود.
اما نکته دقیقا همین‌جاست: وقتی بحران دامنه دات‌کام دست‌کم هفت سال است که بیخ گوش کسب‌وکارهای ایرانی زنگ می‌زند، چرا پلتفرمی که ادعای حرفه‌ای بودن و میزبانی از میلیون‌ها مخاطب را دارد، نباید برای چنین روزی سناریوی جایگزین و پیش‌بینی فنی داشته باشد؟ وقتی «ورزش‌سه» در همان ساعات اولیه ترافیک خود را به آدرس جایگزین هدایت می‌کند، چرا یک پلتفرم نمایش خانگی باید تا این حد غافلگیر شود که حتی پخش سریال هفتگی‌اش هم به گل بنشیند؟ پلتفرمی که کل دارایی‌اش بر بستر دیجیتال است، نمی‌تواند پشت بهانه «غافلگیری فنی» پنهان شود؛ نداشتن پلن B در چنین شرایطی، نامش بدشانسی نیست، ضعف در مدیریت زیرساخت است.
تکلیف جیب ما چه می‌شود؟
کافی است سری به صفحات مجازی و بخش کامنت‌های کاربران در چند روز اخیر بزنید تا عمق کلافگی مشترکان شیدا را ببینید. برخلاف یک سایت خبری یا آموزشی رایگان، پلتفرم نمایش خانگی با «حق اشتراک» کار می‌کند. حالا در میان سکوت و اطلاع‌رسانی‌های قطره‌چکانی، موجی از سوالات بی‌پاسخ در میان کاربران شکل گرفته است. «یکی به ما بگه اگه دامنه سایت کلا عوض بشه، تکلیف اکانت‌های ما چی میشه؟ دوباره باید ثبت‌نام کنیم؟»
«ما اشتراک سه‌ماهه به خاطر تاکسی خریدیم؛ الان که سایت بالا نمیاد و پخش عقب افتاده، این روزهای سوخته رو کی به اشتراک ما برمی‌گردونه؟»
«اپلیکیشن روی تلویزیون هوشمند کلا از کار افتاده چون به دامنه قبلی وصله، الان باید چیکار کنیم؟»
این کامنت‌ها، صدای ساده‌ترین حقوق مصرف‌کننده است. مخاطب برای یک سرویس پایدار پول پرداخت کرده است. تغییر نشانی اینترنتی و دردسرهای فنی انتقال اطلاعات کاربران به دامنه جدید، دغدغه تیم فنی پلتفرم است، نه کاربری که می‌خواهد آخر هفته در خانه بنشیند و سریالش را ببیند. وقتی زیرساخت به درستی مدیریت نشود، اولین چیزی که دود می‌شود، اعتماد مخاطب و اعتبار باقی‌مانده شبکه نمایش خانگی است.
از صندلی مدیران تا کوچ فصل سوم؟
اختلال دامنه و توقف پخش «تاکسی» تنها نوک کوه یخ در بحران‌های شیداست. اگر این اولین بار بود که نام شیدا با توقف و اختلال گره می‌خورد، شاید می‌شد با دیده اغماض به آن نگریست؛ اما حافظه مخاطبان هنوز حواشی عجیب و غریب سریال پرمخاطب «بامداد خمار» را فراموش نکرده است.
سریالی که ویترین اصلی شیدا محسوب می‌شد و هزاران نفر به هوای تماشای آن، اشتراک این پلتفرم را خریده بودند، ناگهان اسیر اختلافات مالی شدید میان تهیه‌کننده، سرمایه‌گذار و پلتفرم شد. اختلافی که مستقیم به توقف عرضه قسمت‌های جدید انجامید و کام مخاطبان را تلخ کرد. در آن ماجرا هم همین سوال بنیادی مطرح بود: به مخاطب چه ربطی دارد که چک پلتفرم پاس نشده یا تهیه‌کننده بر سر ارقام قرارداد به مشکل خورده است؟ مخاطب که طرف حساب قراردادهای پشت‌پرده نیست؛ او بلیت تماشا را خریده و در میانه راه، سالن سینما را روی سرش خراب کرده‌اند!
این تنش مالی و حواشی پیرامون «بامداد خمار» به قدری بود که زلزله‌ای در ساختار مدیریتی شیدا به راه انداخت. تغییرات متعدد مدیریتی که پاشنه آشیل این مجموعه بوده، بار دیگر تکرار شد و کار به جایی رسید که حمیدرضا پوررجبعلی، مدیرعامل مجموعه، کناره‌گیری کرد تا محمدرضا مشکیان به عنوان سرپرست جدید سکان این کشتی توفان‌زده را به دست بگیرد.
حالا اما زمزمه‌های نگران‌کننده‌تری به گوش می‌رسد؛ شنیده‌ها حاکی از آن است که به دنبال همین بی‌ثباتی‌های مدیریتی و دعواهای ادامه‌دار مالی با تیم تولید، احتمال دارد فصل سوم سریال «بامداد خمار» در شیدا نماند و به یک پلتفرم دیگر کوچ کند! اگر این اتفاق بیفتد، باید آن را یک شکست برای شیدا دانست؛ پلتفرمی که حتی نمی‌تواند برند اصلی و سریال پرچمدار خود را حفظ کند و مخاطبش را مجبور می‌کند برای دیدن ادامه یک داستان، دست به جیب شود و در پلتفرم دیگری اشتراک بخرد.
حرفه‌ای‌گری با بیانیه به دست نمی‌آید
آنچه امروز در «شیدا» می‌بینیم، نتیجه انباشت بحران‌های مدیریتی و فنی است. از یک سو بی‌ثباتی روی صندلی مدیریت و اختلاف با تهیه‌کنندگان که امنیت پخش سریال‌هایی چون «بامداد خمار» را به خطر می‌اندازد و از سوی دیگر ضعف در پیش‌بینی بحران‌های زیرساختی که با یک اختلال دامنه، پخش سریال «تاکسی» و کل دسترسی پلتفرم را فلج می‌کند.
شبکه نمایش خانگی جای آزمون و خطا با اعصاب و جیب مردم نیست. پلتفرمی که می‌خواهد در کورس رقابت باقی بماند، پیش از خرید آثار پرستاره و تبلیغات پرزرق‌وبرق، به ثبات مدیریتی، زیرساخت فنی ضدضربه و از همه مهم‌تر، «احترام به حق مشترک» نیاز دارد؛ سه عنصری که این روزها در شیدا کمتر از هر زمان دیگری پیدا می‌شوند.
