«شبشروه» در خارگ؛ وقتی نغمههای جنوب حافظه یک سرزمین را زنده کردند
آیین «شبشروه» در سینما صدف جزیره خارگ، با اجرای شروهخوانان جنوب و همراهی نینوازان برگزار شد؛ شبی که در آن صدای دوبیتیهای فایز و دیگر شاعران جنوب، روایتهای دلتنگی، فراق و عشق مردم این خطه را بازخوانی کرد و با اجرای «دومندویی» به اوج رسید.
آیین «شبشروه» در سینما صدف جزیره خارگ برگزار شد؛ رویدادی که در آن شروهخوانان جنوب با بازخوانی دوبیتیهای شاعران نامآشنای این خطه، بخشی از حافظه شفاهی و موسیقایی جنوب را پیش چشم مخاطبان زنده کردند.
در این برنامه ناخدا علی ستوده، عبدالرسول حسینی و محسن سناسیری از شروهخوانان جنوب به اجرای شروه پرداختند و سید عبدالحمید هاشمی نیز با نوازندگی نی، آنها را همراهی کرد.
در آغاز برنامه و پس از مثنویخوانی از اشعار مولانا، شاهین بهرامنژاد، مجری و کارشناس فرهنگ عامه، درباره پیشینه شروه و پیوند آن با اقلیم جنوب سخن گفت و این آوای کهن را روایتی از دلتنگی، فراق، عشق و زیست مردم جنوب توصیف کرد.
از فایز تا مفتون؛ شعر در حنجره شروهخوانان
شروه تنها یک شیوه آوازخوانی نیست، بلکه با شعر و دوبیتیهای شاعران جنوب پیوندی عمیق دارد. شاعرانی همچون فایز، مفتون، نادم، باکی و کوهی، با دوبیتیهای خود بخش مهمی از گنجینه شعری شروهخوانی را شکل دادهاند و آثارشان طی سالها در حافظه شفاهی مردم جنوب باقی مانده است.
در بخش ابتدایی برنامه، هر یک از شروهخوانان حدود ۱۰ دقیقه با سبک و شیوه خاص خود به اجرای شروه پرداختند.
«گرده»؛ روایتهای متنوع یک آواز جنوبی
بخش دیگری از این آیین به معرفی «گرده»های مختلف شروهخوانی اختصاص داشت؛ شیوههایی که در مناطق مختلف جنوب با تفاوتهای آوایی و اجرایی خوانده میشوند.
بهرامنژاد توضیح داد که برخی گردهها با نام مکانهایی مانند دشتیاتی، دشتستانی، شبانکارهای، شُنبهای و چاهکوتاهی شناخته میشوند و برخی دیگر نام قوم یا صاحب سبک را بر خود دارند.
در ادامه، ناخدا علی ستوده «گرده بخشی» را با یاد جهانبخش کردیزاده اجرا کرد؛ اجرایی که یاد این شروهخوان و نوحهخوان فقید بوشهری را در سالن سینما صدف زنده کرد.
پس از آن، محسن سناسیری با اشاره به پولاد اسماعیلی، شروهخوان پیشکسوت دیار دشتی، «گرده پولاد» را اجرا کرد.
عبدالرسول حسینی، شروهخوان اهل شهر کاکی نیز پس از یادکردی از زندهیاد محمدحسین قایدی و خوانش یک دوبیتی با گویش دشتیاتی، شروهای دشتیاتی به سبک «عامسین» اجرا کرد.
دو کتاب درباره میراث شروه
در بخش دیگری از برنامه، دو کتاب «آینه شروهسرایی» اثر زندهیاد دکتر حمیدی و «شروهسرایی در جنوب ایران» اثر زندهیاد علی باباچاهی معرفی شد و بر ضرورت ثبت، مطالعه و شناخت این میراث ادبی و موسیقایی تأکید شد.
«دومندویی»؛ جایی که شروه به اوج میرسد
در ادامه برنامه، «دومندویی» بهعنوان یکی از بخشهای اوج شروهخوانی معرفی شد؛ شیوهای که در آن شروهخوانان با خواندن دوبیتی و سپردن نوبت به یکدیگر، نوعی بدهبستان و هماوردی موسیقایی شکل میدهند.
آیین «شبشروه» در نهایت با اجرای دومندویی شروهخوانان به پایان رسید؛ اجرایی که فضای سینما صدف را به صحنهای برای بازخوانی شعر، موسیقی و خاطره جنوب تبدیل کرد.
این برنامه با استقبال مردم و تماشاگران جزیره خارگ همراه شد و در شرایط حساس پس از آغاز جنگ تحمیلی سوم، به یکی از رویدادهای فرهنگی و هنری این جزیره تبدیل شد؛ شبی که شروه، بخشی از حافظه ادبی و موسیقایی جنوب را دوباره در خارگ طنینانداز کرد.
