مسعود ادریسی: نباید تفاهمنامه اسلامآباد را کنار بگذاریم
آمریکا میداند حمله به زیرساختها پیامدهای سختی دارد
گروه سیاسی| وضعیت میان ایران و آمریکا مبهم است؛ از یک سو ترامپ بار دیگر از حمله به زیرساختهای ایران منصرف شد و از سوی دیگر زمزمههای باز شدن دوباره باب دیپلماسی و مذاکره به گوش میرسد اما برخی نیز باور دارند ممکن است شرایط کنونی زمینهساز حملهای وسیع از سوی آمریکا به ایران باشد؛ به ویژه آنکه اسرائیل نیز فشارهای زیادی به دونالد ترامپ میآورد تا پای او را بازهم به جنگ با ایران باز کند.
سایه جنگ همچنان وجود دارد
مسعود ادریسی، سفیر پیشین ایران در لبنان، در تحلیل شرایط کنونی به «هفت صبح» گفت: «واقعیت این است که همه حالتها را باید در نظر بگیریم. از یک سو، میتوان گفت آمریکاییها به این نتیجه رسیدهاند که حمله به ایران میتواند پیامدهای گستردهای برای منطقه، اسرائیل و همچنین پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه به همراه داشته باشد. همین ملاحظات موجب شد تهدیدهای دونالد ترامپ به حمله، در نهایت عملی نشود.
همچنین این تحلیل که کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز برای جلوگیری از وقوع حمله بر آمریکا فشار وارد کردهاند، تحلیل درستی است؛ زیرا آنها بهخوبی میدانند اگر آمریکا بخواهد به زیرساختهای ایران حمله کند، همه کشورهای منطقه در معرض تبعات و مخاطرات آن قرار خواهند گرفت. این یک سوی ماجراست، اما از سوی دیگر باید توجه داشته باشیم که آمریکا ممکن است بهصورت غافلگیرکننده عمل کند. بنابراین، نباید تصور کنیم که سایه جنگ بهطور کامل از بین رفته است؛ بلکه همچنان باید احتمال وقوع درگیری نظامی را نیز در محاسبات خود لحاظ کنیم».
آمریکا میداند حمله به زیرساختها پیامدهای سختی دارد
او ادامه داد: «تحلیل من این است که آمریکا، دستکم در شرایط فعلی و با توجه به مواضع جمهوری اسلامی ایران، به این جمعبندی رسیده است که حمله به زیرساختهای ایران تبعات سنگینی خواهد داشت. یکی از مهمترین این تبعات، احتمال بسته شدن تنگه هرمز است که برای ترامپ هزینههای بسیار زیادی به همراه دارد. بسیاری از تحلیلگران آمریکایی نیز معتقدند تا زمانی که تنگه هرمز باز بود، شرایط قابل مدیریت بود، اما حمله به ایران میتوانست به بسته شدن این تنگه منجر شود.
بسته شدن تنگه هرمز تنها به ایران یا منطقه محدود نمیشود، بلکه اقتصاد جهانی را با خسارتهای گسترده مواجه خواهد کرد. اروپا از نظر تأمین انرژی با مشکلات جدی روبهرو میشود و اگر ذخایر راهبردی آمریکا نیز کاهش یابد یا به پایان برسد، شرایط برای اروپا بسیار بحرانی خواهد شد. در چنین وضعیتی، آمریکا دیگر توان کنترل قیمت جهانی نفت را نخواهد داشت. افزایش قیمت نفت، افزایش قیمت بنزین و تشدید تورم در آمریکا، اگر ادامه پیدا کند، میتواند آسیب جدی به حزب جمهوریخواه وارد کند؛ بهویژه اکنون که این کشور در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره قرار دارد».
نباید میز مذاکره را ترک کنیم
این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی همچنین مطرح کرد: «با وجود همه این ملاحظات، جمهوری اسلامی ایران در کنار دفاع مقتدرانه از خود، نباید میز مذاکره را ترک کند. در نهایت، برای رسیدن به یک راهحل پایدار، ناگزیر باید از مسیر مذاکره مسئله را حلوفصل کرد. البته اگر وارد مذاکره میشویم، باید همواره هوشیار باشیم؛ زیرا هر لحظه این احتمال وجود دارد که حمله نظامی نیز انجام شود.
بنیامین نتانیاهو و رژیم اشغالگر قدس همچنان تلاش میکنند آمریکا را وارد جنگ مستقیم با ایران کنند. آنها همه فشارهای سیاسی و امنیتی خود را به کار گرفتهاند تا ترامپ را به انجام عملیات نظامی علیه ایران ترغیب کنند. بنابراین، باید مذاکره را همواره در کنار احتمال وقوع جنگ مورد توجه قرار دهیم و هیچیک از این دو سناریو را از نظر دور نداشته باشیم. ایران باید مبنای اقدامات خود را بر تفاهمنامه اسلامآباد قرار دهد. بسیاری از کارشناسان معتقدند حدود ۸۰ درصد مفاد این تفاهمنامه به نفع ایران است؛ بنابراین، نباید این تفاهمنامه را کنار بگذاریم».
اسرائیل میخواهد لبنان را تبدیل به زمین سوخته کند
سفیر پیشین ایران در لبنان در پاسخ به این پرسش که وضعیت کشورهای محور مقاومت را چه طور ارزیابی میکنید، بیان کرد: «وضعیت لبنان همچنان مناسب نیست. اسرائیل بخشهایی از جنوب لبنان را در اشغال خود دارد و حدود ۱۸ هزار خانه را در آن مناطق ویران کرده است. این رژیم عملا سیاست زمین سوخته را دنبال میکند تا اگر روزی ناچار به خروج شد، امکان بازگشت ساکنان آن مناطق وجود نداشته باشد. با وجود اینکه دولت لبنان و اسرائیل چندین دور مذاکره انجام دادهاند، در عمل مشاهده کردیم که اسرائیل هیچ اقدامی برای تخلیه جنوب لبنان انجام نداد.
تنها در مورد یکی دو نقطه، صحبت از تحویل آزمایشی آنها به ارتش لبنان مطرح شد که همان نیز با اما و اگرهای فراوان همراه بود. در مجموع، اسرائیل قصد خروج از جنوب لبنان را ندارد، مگر آنکه مقاومت، این رژیم را وادار به عقبنشینی کند. اسرائیل در سال ۲۰۰۰ نیز تنها به دلیل قدرت حزبالله از جنوب لبنان خارج شد و اگر آن مقاومت وجود نداشت، هرگز عقبنشینی نمیکرد. اکنون نیز اگر مقاومت نباشد، اسرائیل جنوب لبنان را ترک نخواهد کرد. تنها نیروی مقاومت است که میتواند این رژیم را به خروج از مناطق اشغالی وادار کند.
وضعیت حزبالله مناسب است. اگر حزبالله در مقطع کنونی اقدام نظامی خاصی انجام نمیدهد، به این دلیل است که به دولت لبنان فرصت داده است تا در عمل دریابد اسرائیل به تعهدات و مذاکرات خود پایبند نیست و قصد پایان دادن به اشغال را ندارد. در عین حال، وضعیت نیروهای مقاومت نسبت به چند ماه گذشته بهتر شده است. یمن، حشدالشعبی عراق و حزبالله در موقعیت مناسبی قرار دارند. بنابراین، نباید این تصور را ایجاد کنیم که مقاومت یا حزبالله بر اثر ضرباتی که در سوریه و لبنان متحمل شدهاند، از بین رفتهاند. چنین برداشتی نادرست است و حزبالله نیز هر زمان که شرایط اقتضا کند، قادر خواهد بود اقدامات موثری انجام دهد».
توافق میان حماس و اسرائیل ناممکن است
او درباره توافق میان حماس و اسرائیل نیز توضیح داد: «توافق میان حماس و اسرائیل، با شرایط فعلی، دستیافتنی نیست؛ زیرا اسرائیل پیششرطهای حماس را نمیپذیرد. از نگاه حماس، اسرائیل باید از غزه خارج شود، کمکهای انسانی به این منطقه ارسال شود و پس از تحقق این شرایط، اداره امور به کمیته ملی واگذار شود، نه اینکه سلاح مقاومت از بین برود. اسرائیل حاضر به پذیرش این شروط نیست».
ترامپ دنبال خروج از جنگ با ایران است
ادریسی در پایان در پاسخ به این پرسش که پیشبینیتان از ادامه جنگ چگونه است، گفت: «ترامپ و بخشی از تیم او که به مذاکره اعتقاد دارند، از جمله جیدی ونس، به دنبال پایان دادن به این جنگ هستند. ترامپ نیز تمایل دارد از این بحران خارج شود. او خود گفته است که تاکنون هفت رئیسجمهور آمریکا قصد حمله به ایران را داشتهاند، اما در نهایت با محاسبه هزینهها و پیامدهای آن، از این اقدام صرفنظر کردهاند. ترامپ نیز با تحریک اسرائیل وارد این درگیری شد، اما در ادامه دریافت که دستیابی به پیروزی در برابر ایران امکانپذیر نیست.
در حال حاضر نیز حدود ۷۰ درصد مردم آمریکا مخالف ادامه جنگ هستند. از سوی دیگر، ترامپ میخواهد زمانی که ریاستجمهوری خود را به پایان میرساند، میراث نامطلوبی از خود بر جای نگذارد. او میداند ادامه جنگ، جهان را با مشکلات بیشتری روبهرو خواهد کرد. با وجود همه این مسائل، ترامپ به دنبال خروجی آبرومندانه از این بحران است تا بتواند مدعی شود ایران را از دستیابی به سلاح هستهای دور کرده است. البته جمهوری اسلامی ایران همواره تأکید کرده که اساساً به دنبال ساخت سلاح هستهای نبوده و نیست».
