روایت آمریکایی از مبادله زندانیان: ببین جواد! این بخشی از توافق است
روایت آمریکایی از مبادله زندانیان: ببین جواد! این بخشی از توافق است
ماجرای مبادله زندانیها بین ایران و آمریکا ظاهرا برای رسانههای آمریکایی جذابیت بیشتری دارد. نمونهاش روزنامه نیویورک تایمز که در شماره اخیر خوب این ماجرا را با آب و تاب تعریف کردهاست و اصلا بعید نیست تا چند وقت دیگر شاهد فیلمی شبیه آرگو باشیم. با هم گزارش نیویورک تایمز را بخوانیم:
برای یک سال دولت اوباما، با ملاقاتهای پنهانی با همتایان ایرانی به دنبال ازادی امریکاییهای بود که در ایران زندانی بودند.
اما ایرانیها در اخرین جلسه در هتل ژنو با پیشنهاد جدیدی آمدند و خواهان آزادی دهها ایرانی در بند آمریکا شدند و تقاضایی را مطرح کردند که مدتها رد شده بود.
برت مکگرک، مذاکره کننده ارشد گفت: اما ما درباره این موضوع صحبت کرده بودیم. اما طرف ایرانی به گفته مقامات مطلع آمریکایی از این مذاکرات، مصر بودند. احتمالا موضوعی در داخل ایران تغییر کرده بود، بخشی از جنگهای داخلی ایران درباره چگونگی مواجه با آمریکا.
بنابر این آقای مکگرک و تیم او کاغذ خود را برداشتند و بیرون رفتند و به ملاقات پایان دادند. هم صحبتهای آقای مکگرک از دستگاههای امنیتی ایران بودند، گروهی که خیلی کم با طرفهای آمریکایی ملاقات دارند و به اندازه دو ایرانی ارشد مذاکره کننده هستهای سفر نکردهاند و به خوبی انگلیسی صحبت نمیکنند.
سرانجام، توافق از سوی جان کری و ظریف جمع شد. پنج آمریکایی در ازای هفت ایرانی ازاد شدند.
فقط ایرانیها با تردید مواجه نبودند، دولت آمریکا هم با منازعات متعددی درباره تبادل اسرا مواجه بود و حتی دادستان کل آمریکا به هر توافقی که معادل ازاد سازی امریکایها در برابر دستاوردهای سیاسی ایران باشد مخالفت میکرد.
یکی از مقامات آمریکایی میگوید حتی در اخرین لحظات رفتن به فرودگاه هم بحث و منازعه در جریان بود. وی افزود: مانند یکی از صحنههای فیلم آرگو.
در طرف برای نخستین بار در نوامبر ۲۰۱۴ در ژنو با هم ملاقات کردند.
این دو تیم، هر ماه یا هر شش هفته ملاقات میکردند و تا زمانی که توافق نهائی شد درباره حصول توافق رایزنی میکردند. پس از نهائی شدن برجام، توافقاتی حاصل شد و طرف آمریکایی توانست رفتار بهتر با زندانیان را تضمین کند.
ایرانیها خواهان ازادی ۴۰ نفر از ایرانیهایی بودند که نه تنها در آمریکا بلکه در سایر کشورها نیز زندانیاند اما طرف آمریکایی این موضوع را نپذیرفت. اوباما به این نتیجه رسید که میتواند برخی ایرانیهای ناقض تحریمها را ازاد کند و در نهایت ایران ۱۹ نفر را پیشنهاد کرد.
زمانی که کری با ظریف در ۲۹ اکتبر در حاشیه مذاکرات سوریه دیدار کردف به نظر همه چیز خوب میآمد اما چند هفته بعد دوباره تیم مکگرک با طرف ایرانی خود دیدار کرد و چالشهایی شکل گرفت که احتمال میرفت تمامی تلاشها بیثمر بماند. از این رو کری بار دیگر ظریف را در یکی دیگر از مذاکرات سوریه کنار کشید و دو طرف توانستند به توافق برسند.
مقامات آمریکایی میگویند که زمانبدی تبادل زندانیان تعمدی نبوده است بلکه ماحصل بهبود روابط است.
طرفین تصمیم گرفتند که تبادل اسرا را با اجرای توافق اعلام کند، اما باز هم اختلافهایی در آخرین ساعات رخ داد. یکی از اختلافها درباره اسناد مربوط به توافق هستهای بود. ساعت ۹ صبح شنبه به وقت وین، کری با ظریف و همتایان اروپایی دیدار کرد و با وزیر خارجه فرانسه تماس گرفت. کری تلفن را طوری دستش گرفت که همه صدای او را بشنوند، سرانجام ساعت ۹:۳۰ همه موافقت کردند.
پس از اعلام توافق هم کری شنید که باز مشکلی در آزادی سه آمریکایی باقی مانده رخ دادهف به او گفتند که ایران نمیگذارد همسر رضائیان و مادرش سوار هواپیما شوند.
کری با ظریف تماس گرفت و گفت: ببین جواد، این بخشی از توافق ماست. و ظریف مشکل را حل کرد.