علت سفید شدن زودرس موها چیست؟

به گزارش هفت صبح، سفید شدن موها بخشی طبیعی از روند افزایش سن است؛ اما بعضی افراد از دوران جوانی یا حتی در دهه دوم زندگی با تارهای سفید مو مواجه می شوند. ژنتیک یکی از مهم ترین عوامل این اتفاق است، اما کمبود برخی ویتامین ها، اختلالات تیروئید، بیماری های خودایمنی و عوامل محیطی نیز ممکن است در سفید شدن زودرس موها نقش داشته باشند. شناخت علت این تغییر می تواند به تشخیص مشکلات احتمالی و مراقبت بهتر از سلامت مو کمک کند.

چرا موها سفید می شوند؟

رنگ طبیعی مو به رنگدانه ای به نام ملانین وابسته است که توسط سلول هایی به نام ملانوسیت در فولیکول مو تولید می شود.

با افزایش سن، فعالیت این سلول ها به تدریج کاهش پیدا می کند و مقدار رنگدانه تولید شده کمتر می شود. در نتیجه، موها ابتدا خاکستری و سپس سفید به نظر می رسند.

اگر این روند در سنین پایین تر از حد معمول اتفاق بیفتد، از اصطلاح سفید شدن زودرس مو استفاده می شود. تعریف دقیق این وضعیت با توجه به پیشینه ژنتیکی و جمعیت افراد متفاوت است؛ اما سفید شدن مو پیش از ۲۰ سالگی در افراد با تبار اروپایی، پیش از ۲۵ سالگی در برخی جمعیت های آسیایی و پیش از ۳۰ سالگی در افراد با تبار آفریقایی معمولا زودرس در نظر گرفته می شود.

۸ علت احتمالی سفید شدن زودرس موها

۱. ژنتیک و سابقه خانوادگی

یکی از مهم ترین دلایل سفید شدن زودرس موها، عوامل ارثی است. اگر پدر، مادر یا سایر اعضای خانواده در سنین جوانی موهایشان سفید شده باشد، احتمال بروز این اتفاق در فرزندان نیز بیشتر است.

در چنین شرایطی ممکن است فرد از نظر سلامتی مشکلی نداشته باشد و سفید شدن موها صرفا به ویژگی های ژنتیکی او مربوط باشد.

۲. کمبود ویتامین B12

ویتامین B12 برای تولید گلبول های قرمز و عملکرد طبیعی سیستم عصبی ضروری است. برخی پژوهش ها میان کمبود این ویتامین و سفید شدن زودرس موها ارتباط مشاهده کرده اند.

افرادی که رژیم غذایی محدود دارند، محصولات حیوانی مصرف نمی کنند یا با مشکلات جذب مواد مغذی روبه رو هستند، ممکن است بیشتر در معرض کمبود B12 قرار بگیرند.

البته سفید شدن مو به تنهایی نشانه کمبود این ویتامین نیست و برای تشخیص، بررسی پزشکی و آزمایش خون لازم است.

۳. اختلالات تیروئید

غده تیروئید در تنظیم بسیاری از فعالیت های بدن نقش دارد. اختلال در عملکرد این غده، به ویژه کم کاری تیروئید، ممکن است بر سلامت پوست و مو تاثیر بگذارد.

برخی افراد مبتلا به مشکلات تیروئیدی ممکن است علاوه بر تغییرات رنگ مو، با ریزش مو، خشکی پوست، خستگی و تغییرات وزن نیز مواجه شوند.

اگر سفید شدن موها همراه با چنین علائمی باشد، بررسی عملکرد تیروئید می تواند مفید باشد.

۴. کمبود آهن و برخی مواد مغذی

آهن برای انتقال اکسیژن در بدن و عملکرد طبیعی سلول ها ضروری است. کمبود آهن می تواند باعث ریزش مو و ضعف عمومی شود.

همچنین در برخی مطالعات، ارتباط احتمالی میان سفید شدن زودرس مو و کمبود مواد مغذی مانند مس، فولات و برخی ویتامین ها بررسی شده است.

با این حال، شواهد درباره نقش مستقیم همه این کمبودها در سفید شدن مو یکسان و قطعی نیست. بنابراین مصرف مکمل بدون تشخیص کمبود توصیه نمی شود.

۵. استرس طولانی مدت

استرس مزمن می تواند بر عملکرد بخش های مختلف بدن، از جمله چرخه رشد مو، تاثیر بگذارد.

برخی پژوهش ها نشان داده اند که فشارهای شدید روانی ممکن است در کاهش ذخیره سلول های رنگدانه ساز فولیکول مو نقش داشته باشند. با این حال، ارتباط میان استرس و سفید شدن مو پیچیده است و هنوز تمام جنبه های آن مشخص نشده است.

بنابراین نمی توان هر تار موی سفیدی را نتیجه اضطراب یا نگرانی دانست.

۶. مصرف دخانیات

مطالعات مشاهده ای، میان سیگار کشیدن و افزایش احتمال سفید شدن زودرس موها ارتباطی را نشان داده اند.

یکی از توضیحات احتمالی این ارتباط، افزایش استرس اکسیداتیو و آسیب ناشی از مواد شیمیایی موجود در دود سیگار است. این مواد ممکن است به سلول های فولیکول مو آسیب برسانند.

ترک سیگار علاوه بر فواید متعدد برای سلامت قلب و ریه، می تواند به کاهش آسیب های ناشی از دخانیات کمک کند.

۷. بیماری های خودایمنی

برخی بیماری های خودایمنی می توانند سلول های تولیدکننده رنگدانه را تحت تاثیر قرار دهند.

برای مثال، در بیماری ویتیلیگو یا پیسی، سلول های تولیدکننده رنگدانه پوست آسیب می بینند و ممکن است موهای نواحی درگیر نیز سفید شوند. برخی بیماری های خودایمنی دیگر نیز ممکن است با تغییرات رنگ مو ارتباط داشته باشند.

اگر سفید شدن مو به صورت تکه ای یا همراه با لکه های سفید روی پوست اتفاق بیفتد، بهتر است توسط متخصص پوست بررسی شود.

۸. استرس اکسیداتیو و عوامل محیطی

استرس اکسیداتیو زمانی ایجاد می شود که تعادل میان تولید رادیکال های آزاد و توان دفاع آنتی اکسیدانی بدن به هم بخورد.

پژوهشگران احتمال می دهند این فرایند در پیری سلول های رنگدانه ساز مو نقش داشته باشد. قرار گرفتن در معرض برخی آلاینده های محیطی و عوامل آسیب رسان نیز ممکن است در این روند موثر باشد.

با این حال، سهم دقیق عوامل محیطی در سفید شدن زودرس مو هنوز به طور کامل مشخص نشده است.

آیا سفید شدن زودرس مو قابل درمان است؟

در حال حاضر روش قطعی و اثبات شده ای برای بازگرداندن رنگ طبیعی تمام موهای سفید شده وجود ندارد.

اگر علت سفید شدن مو، کمبود یک ماده مغذی یا اختلال زمینه ای مانند بیماری تیروئید باشد، درمان آن مشکل برای سلامت عمومی بدن ضروری است و ممکن است در برخی افراد به بهبود تغییرات مو کمک کند؛ اما تضمینی برای بازگشت رنگ مو وجود ندارد.

در مواردی که علت اصلی ژنتیکی باشد، معمولا درمان پزشکی مشخصی برای بازگرداندن رنگ طبیعی مو در دسترس نیست.

برای پیشگیری از سفید شدن زودرس مو چه کنیم؟

اگرچه نمی توان نقش ژنتیک را تغییر داد، رعایت برخی عادت های سالم می تواند به حفظ سلامت مو کمک کند:

• رژیم غذایی متنوع و متعادل داشته باشید.

• منابع ویتامین B12 مانند تخم مرغ، ماهی، گوشت و لبنیات را در برنامه غذایی بگنجانید.

• در صورت داشتن رژیم گیاهخواری، برای تامین مواد مغذی مورد نیاز با متخصص تغذیه مشورت کنید.

• از مصرف دخانیات خودداری کنید.

• خواب کافی و منظم داشته باشید.

• استرس را با فعالیت بدنی و روش های آرام سازی مدیریت کنید.

• در صورت بروز علائم غیرعادی، برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.

آیا کندن موهای سفید باعث افزایش تعداد آنها می شود؟

خیر. این باور که کندن یک تار موی سفید باعث سفید شدن چند تار موی دیگر می شود، پایه علمی ندارد.

هر فولیکول مو به طور مستقل فعالیت می کند و کندن یک تار سفید باعث تغییر رنگ موهای اطراف آن نمی شود. با این حال، کندن مکرر مو می تواند به فولیکول آسیب بزند و در طولانی مدت باعث کاهش رشد مو در آن ناحیه شود.

چه زمانی برای سفید شدن مو به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر موها در سنین پایین به سرعت سفید می شوند، بهتر است به ویژه در صورت وجود علائم دیگر، علت آن بررسی شود.

مواردی که مراجعه به پزشک را ضروری تر می کنند عبارت اند از:

• سفید شدن ناگهانی یا گسترده موها

• سفید شدن مو همراه با ریزش شدید

• وجود لکه های سفید روی پوست

• خستگی مداوم، ضعف یا تغییرات غیرعادی وزن

• سابقه بیماری های تیروئید یا خودایمنی

پزشک ممکن است بر اساس شرایط فرد، آزمایش هایی مانند بررسی ویتامین B12، آهن یا عملکرد تیروئید را درخواست کند. انجام همه این آزمایش ها برای تمام افراد ضروری نیست.

جمع بندی

سفید شدن زودرس موها همیشه نشانه بیماری نیست و در بسیاری از افراد به عوامل ژنتیکی مربوط می شود. با این حال، کمبود ویتامین B12، اختلالات تیروئید، برخی بیماری های خودایمنی، مصرف دخانیات و عوامل محیطی نیز ممکن است در این روند نقش داشته باشند.

اگر سفید شدن موها با سرعت زیاد اتفاق می افتد یا همراه با ریزش مو و علائم جسمی دیگر است، بهتر است برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید. تشخیص درست می تواند به شناسایی مشکلات قابل درمان و حفظ سلامت عمومی بدن کمک کند.