چرا فلش‌مموری USB با هر بار استفاده کندتر می‌شود؟ + راهکاری که شاید دوست نداشته باشید انجامش دهید!

ناتوانی در بازنویسی مستقیم داده‌ها

در هارد دیسک‌های مکانیکی یا فلاپی‌ها، امکان بازنویسی مستقیم اطلاعات روی داده‌های قدیمی وجود داشت. اما در حافظه‌های فلش، ساختار متفاوت است. اطلاعات در «بلوک‌ها» ذخیره می‌شوند و برای تغییر حتی یک بخش کوچک از این بلوک‌ها، سیستم ناچار است کل بلوک را پاک‌سازی کرده و تمامی داده‌ها را از نو بنویسد.

این فرآیند یعنی داده‌هایی که قرار نیست تغییر کنند، باید موقتاً در جای دیگری بافر (ذخیره) شوند. به همین دلیل یک فلش‌مموری نو عملکردی سریع دارد؛ زیرا فضای کافی و بلوک‌های پاک‌سازی‌شده در اختیار دارد. با پر شدن درایو و پیچیده‌تر شدن این چرخه، سرعت نوشتن به شدت افت می‌کند.

کنترلرها؛ تفاوت اساسی میان فلش‌مموری و SSD

تفاوت اصلی بین یک درایو SSD و یک فلش‌مموری USB، در کیفیت «کنترلر» آن‌هاست. کنترلر تراشه‌ای است که عملیات سخت‌افزاری را مدیریت می‌کند. SSDها از کنترلرهای پیشرفته‌ای بهره می‌برند که کارهای نگهداری و بهینه‌سازی را به صورت هوشمند انجام می‌دهند؛ در حالی که فلش‌مموری‌های معمولی، به دلیل کاهش هزینه‌ها، فاقد چنین کنترلرهای قدرتمندی هستند و توانایی مدیریت بهینه داده‌ها را ندارند.

مشکلِ «جمع‌آوری زباله» (Garbage Collection)

کنترلرهای فلش و SSD فرآیندی به نام «جمع‌آوری زباله» را برای مرتب‌سازی بلوک‌های داده و ایجاد فضای خالی انجام می‌دهند. در SSDهای مدرن، سیستم‌عامل می‌تواند با دستور TRIM به درایو بگوید کدام بلوک‌ها قابل پاک‌سازی هستند. اما فلش‌مموری‌های معمولی از چنین فناوری محروم‌اند و باید منتظر ماند تا درایو در وضعیت بیکاری قرار بگیرد تا شاید کنترلر داخلی بتواند بخشی از فضای حافظه را بازیابی کند؛ فرآیندی که در فلش‌مموری‌ها بسیار کند و ناکارآمد است.

راهکاری که شاید خوشایند نباشد: خالی کردن کامل درایو!

اگر فلش‌مموری شما به شدت کند شده، تنها راهکار عملی که وجود دارد این است:

۱. از اطلاعات خود پشتیبان (بک‌آپ) تهیه کنید.

۲. درایو را فرمت کنید (ترجیحاً با فرمت exFAT و به صورت Quick Format).

۳. فایل‌ها را دوباره روی درایو کپی کنید.

انجام این کار طی یک عملیات کپیِ واحد، به کنترلر درایو کمک می‌کند تا تکه‌تکه شدن فایل‌ها (Fragmentation) را کاهش داده و فضای خالیِ بهینه‌تری ایجاد کند.

چه زمانی باید با درایو خداحافظی کرد؟

در نهایت، حافظه‌های فلش طول عمر محدودی دارند. فرسودگیِ تراشه‌های حافظه با گذشت زمان اجتناب‌ناپذیر است. اگر پس از فرمت کردن درایو نیز سرعت به حالت مطلوب بازنگشت، این نشانه پایان عمر مفید درایو است و زمان آن رسیده که با یک فلش‌مموری جدید با فناوری‌های به‌روز و سرعت بالاتر جایگزین شود.