بازگشت کدهای QR به دنیای کسب‌وکار؛ ۵ دلیلی که این ابزار دوباره بر سر زبان‌ها افتاده است

به گزارش هفت صبح شرکت دنسو ویو (Denso Wave) در سال ۱۹۹۴ با هدف ساده‌سازی فرایند ردیابی خودروها و قطعات آن‌ها، بارکدهای سنتی را ارتقا داد و کد QR را ابداع کرد. زمانی که بازاریابان برای نخستین‌بار تصمیم گرفتند این کدها را وارد کمپین‌های تبلیغاتی خود کنند، به‌سرعت دریافتند که این فناوری بسیار جلوتر از زمان خود بوده است. سرعت پایین اینترنت، ضریب نفوذ اندک گوشی‌های هوشمند و نیاز به نصب اپلیکیشن‌های جانبی اختصاصی برای اسکن کدها باعث شد تا این فناوری در آن مقطع بیش از آنکه کارآمد باشد، دردسرساز به نظر برسد.

اگرچه برخی کشورها تمایل بالایی به ادغام این کدها در سبک زندگی خود نشان دادند، بخش‌های دیگر جهان در پذیرش آن بسیار کندتر عمل کردند. با این حال، با توجه به اینکه ترجیحات رفتاری نسل هزاره (Millennials) و نسل Z با مزایای این فناوری هم‌راستا شده است، انتظار می‌رود حضور پررنگ‌تر این کدها در آینده بیش از پیش مشاهده شود.

نگاهی آماری به کاربران کدهای QR

بخش عمده‌ای از کاربران کدهای QR برندها در منطقه آسیا-پاسیفیک مستقر هستند؛ جایی که گوشی‌های موبایل پرطرفدارترین دستگاه به شمار می‌روند و ۱۵ درصد از جمعیت آنلاین به‌صورت ماهانه با کدهای QR تعامل دارند.

در مقابل، این کدها در آمریکای شمالی محبوبیت کمتری دارند؛ جایی که بیش از نیمی از کاربران اینترنت از کامپیوترهای شخصی، لپ‌تاپ یا تبلت استفاده می‌کنند و تنها ۸ درصد افراد به‌طور ماهانه کدهای QR برندها را اسکن می‌نمایند.

در میان افرادی که طی یک ماه اخیر از کد QR یک برند استفاده کرده‌اند:

• ۴۵ درصد متعلق به نسل هزاره هستند.
• حدود نیمی از آن‌ها در دهک‌های درآمدی متوسط و نزدیک به ۳۰ درصد در دهک‌های درآمدی بالا قرار دارند.
• به طور میانگین، کاربران کدهای QR در مقایسه با سایر کاربران اینترنت جوان‌تر و ثروتمندتر هستند؛ ۷۵ درصد آن‌ها ساکن مناطق شهری و نزدیک به ۶۰ درصد آن‌ها مرد هستند.

۵ دلیل برای اینکه اکنون زمان مناسبی برای استفاده از کدهای QR است

۱. سازگاری با محیط‌زیست و حرکت به‌سوی حذف کاغذ

تقریباً دو نفر از هر سه نفر از نسل هزاره تمایل دارند برای محصولات پایدار و دوستدار محیط‌زیست هزینه بیشتری پرداخت کنند و نسل Z نیز در این مسیر رویکرد مشابهی دارد.

شرکت‌های هواپیمایی مانند بریتیش ایرویز (British Airways) با جایگزین کردن کدهای QR به جای کارت‌های پرواز کاغذی و همچنین معرفی برچسب‌های الکترونیکی بار، چاپ کاغذی را کاملاً متوقف کرده‌اند. از سوی دیگر، سرویس‌هایی نظیر QuickReceipts با ارائه رسیدهای دیجیتال و سبز، امکان دریافت فاکتور را از روی صفحه‌نمایش بدون نیاز به چاپ کاغذ برای مشتریان فراهم ساخته‌اند. این روند نشان‌دهنده یک حرکت گسترده به‌سمت حذف کاغذ و پاسخ به دغدغه‌های زیست‌محیطی نسل جوان است.

۲. ایجاد سهولت و سرعت در تجربه کاربری

برای ۸۰ درصد از نسل Z و ۷۵ درصد از نسل هزاره، گوشی تلفن همراه مهم‌ترین ابزار دیجیتال محسوب می‌شود؛ بنابراین کدهای QR به‌عنوان یک ابزار ارتباطی مبتنی بر موبایل، کاملاً با این مخاطبان هم‌خوانی دارند.

پلتفرم ایونت‌برایت (Eventbrite) با جایگزینی بلیت‌های کاغذی با کدهای QR در رویدادها، زمان صف‌ها را به حداقل رسانده است. در کره‌جنوبی نیز فروشگاه تسکو با راه‌اندازی «فروشگاه‌های مجازی» در ایستگاه‌های مترو و اتوبوس، به مسافران اجازه داد تا تنها با اسکن کدهای QR محصولات، در مسیر بازگشت به خانه خرید روزمره خود را انجام دهند. هر فناوری که فرایندهای پرداخت و دسترسی را ساده‌تر و زمان انتظار را کوتاه‌تر کند، با استقبال گسترده روبه‌رو خواهد شد.

۳. افزایش شفافیت اطلاعاتی محصولات

در پی رسوایی‌های مختلف در زنجیره تأمین مواد غذایی، مشتریان حساسیت بیشتری نسبت به منشأ و سلامت خوراکی‌ها پیدا کرده‌اند. کدهای QR ابزاری ایده‌آل برای دسترسی به این جزئیات به شمار می‌روند.

در برزیل، شرکت لبنی لانگیرو (Languiru) با درج کدهای QR روی بسته‌بندی شیر، این امکان را فراهم کرد که مصرف‌کنندگان مسیر تولید از کارخانه تا قفسه فروشگاه را پیگیری کنند. همچنین با افزایش تمایل نسل جوان به تغذیه سالم و رژیم‌های گیاهی، فست‌فودها و رستوران‌هایی مانند مک‌دونالد و چیلیز (Chili’s) از کدهای QR برای نمایش دقیق اطلاعات تغذیه‌ای، جدول کالری و معرفی گزینه‌های سالم‌تر در منوهای خود بهره می‌برند.

۴. تعمیق تعامل میان برند و مشتری

کدهای QR دریچه‌ای برای ارائه محتوای اختصاصی و برقراری ارتباط خلاقانه با کاربران هستند. از پیشنهاد دستور پخت گرفته تا کدهای تخفیف اختصاصی، این ابزار امکانات متعددی پیش روی بازاریابی مدرن قرار می‌دهد.

برای نمونه، مک‌دونالد با گنجاندن کدهای QR در بسته‌های غذای هپی میل (Happy Meal)، امکان تماشای تصاویر و ویدیوهای پشت‌صحنه فیلم‌های روز را برای کودکان و خانواده‌ها فراهم کرد. داده‌ها نشان می‌دهند کاربرانی که از کدهای QR استفاده می‌کنند، بیش از دو برابر کاربران عادی تمایل دارند اپلیکیشن‌های اختصاصی برندها را دانلود کنند، در شبکه‌های اجتماعی با کسب‌وکارها تعامل داشته باشند یا از برنامه‌های واقعیت افزوده (AR) استفاده نمایند.

۵. تبدیل شدن به یکی از ارکان اصلی پرداخت‌های دیجیتال

محبوبیت کدهای QR در آسیا با سرویس‌های وی‌چت (WeChat) و علی‌پِی (Alipay) از سال ۲۰۱۱ اوج گرفت؛ به‌طوری‌که هم‌اکنون حدود ۳۷ درصد از کاربران اینترنت در چین از پرداخت‌های موبایلی مبتنی بر QR استفاده می‌کنند. این سیستم در هند نیز از طریق پلتفرم Paytm به روشی فراگیر برای خرید از فروشگاه‌ها و رستوران‌ها تبدیل شده است.

در سایر نقاط جهان نیز اگرچه روند پذیرش کندتر بوده، اما این فرایند با شتاب در حال گسترش است. استانداردسازی کدهای پرداخت یکپارچه در کشورهایی نظیر سنگاپور و عربستان سعودی، و همچنین سازگاری پیش‌فرض دوربین‌های گوشی‌های هوشمند جدید بدون نیاز به نرم‌افزار جانبی، کدهای QR را به استاندارد نهایی پرداخت‌های آسان موبایلی بدل کرده است.

چشم‌انداز آینده؛ اتصال دنیای فیزیکی به فضای دیجیتال

کدهای QR مهم‌ترین پل ارتباطی میان خریدهای سنتی و تجربیات آنلاین هستند. این فناوری به برندها کمک می‌کند تا حلقه گمشده میان تبلیغات محیطی و فروشگاه‌های فیزیکی را با فضای مجازی پیوند دهند و یک تجربه خرید همه‌کاناله (Omnichannel) بدون نقص برای مخاطبان خلق کنند.