آخرین خبر از قیمت بنزین و کاهش سهمیه ها/ مصوبه دولت ابلاغ شد؟

قیمت بنزین و حواشی آن در روزهای اخیر تبدیل به یکی از دغدغه‌های اصلی مردم شده است. اکثر پمپ بنزین‌ها شلوغ هستند و اخبار ضد و نقیضی هم از قیمت بازار آزاد و کاهش سهمیه‌ها به گوش می‌رسد. 

به گزارش هفت صبح، دولت در تازه‌ترین موضع‌گیری درباره بحران بنزین، از قطعی شدن کاهش سهمیه‌ها خبر داده است؛ تصمیمی که همزمان با کسری تولید و مصرف سوخت اتخاذ شده است، اما هنوز مشخص نیست بنزین مازاد بر سهمیه با چه قیمتی به مردم فروخته خواهد شد.

با توجه به اظهارات رئیس دفتر رئیس‌جمهور، ماجرای بنزین وارد مرحله تازه‌ای شده است. محسن حاجی‌میرزایی، با تأکید بر این‌که کاهش سهمیه‌های بنزین قطعی است، گفت اگر کسی بخواهد بیش از سهمیه تعیین‌شده بنزین خریداری کند، باید آن را با قیمت بالاتری بخرد؛ با این حال، قیمت این بنزین هنوز تعیین نشده است.

او با اشاره به فاصله قیمت بنزین ایران با کشورهای اطراف گفت: این اختلاف افزایش یافته و تردیدی نیست که باید در وضعیت بنزین مداخله کنیم. او همچنین کاهش تولید بنزین در نتیجه جنگ را یکی از دلایل ضرورت کاهش مصرف دانست و تأکید کرد وقتی تولید کاهش پیدا کرده است، مصرف نیز باید کاهش یابد.

کاهش سهمیه، قبل از افزایش قیمت

این نخستین‌بار نیست که دولت برای کنترل مصرف، به جای افزایش مستقیم قیمت، سراغ سهمیه‌بندی می‌رود. از ابتدای مردادماه، سهمیه دوم بنزین خودروهای شخصی از ۷۰ به ۵۰ لیتر در ماه کاهش یافت؛ در حالی که، سهمیه اول ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان بدون تغییر باقی ماند.

به این ترتیب، دولت عملاً نخستین گام ملموس خود برای کاهش مصرف را از مسیر کاهش دسترسی به بنزین یارانه‌ای برداشته است. این تغییر اگرچه در ظاهر افزایش قیمت بنزین نیست، اما برای مصرف‌کنندگانی که پیش‌تر از سهمیه کامل استفاده می‌کردند، به معنای انتقال بخشی از مصرف به نرخ بالاتر است.

پیش از این نیز بنزین سه‌نرخی در کشور اجرا شده بود؛ به‌گونه‌ای که سهمیه ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان، سهمیه دوم با نرخ ۳۰۰۰ تومان و مصرف مازاد با نرخ ۵۰۰۰ تومان محاسبه می‌شد. با کاهش سهمیه دوم به ۵۰ لیتر، سقف استفاده از دو نرخ یارانه‌ای برای خودروهای شخصی عملاً به ۱۱۰ لیتر در ماه رسیده است.

مقایسه قیمت بنزین در ایران با دیگر کشور ها

با این حال آمار مربوط به درآمد سرانه در ایران نسبت به کشورهای همسایه که قیمت بنزین آن‌ها با ایران مقایسه شده، حاکی از آن است که در ترکیه قیمت بنزین ۱۶ هزار و ۶۶۰ تومان ( ۱.۲۳ دلار) و قیمت گازوئیل ۱۵ هزار و ۱۲۰ تومان (۱.۱۲ دلار) است.

یعنی بر اساس بررسی‌ها، گران‌ترین بنزین در میان کشورهای اطراف ایران، در ترکیه و ارمنستان به فروش می‌رسد. نرخ هر لیتر بنزین در ترکیه برابر با یک دلار و ۲۳ سنت و در ارمنستان برابر با یک دلار و ۱۸ سنت است. یعنی در ارمنستان قیمت بنزین ۱۵ هزار و ۹۳۰ تومان و قیمت گازوئیل ۱۴ هزار و ۷۱۵ تومان (۱.۰۹ دلار) برآورد شده است.

ترکمنستان ارزان‌ترین بنزین پس از ایران را در میان همسایگان عرضه می‌کند. قیمت بنزین در این کشور ۵۸۰۵ تومان (۰.۴۳ دلار) و قیمت گازوئیل ۵۲۶۵ تومان (۰.۳۹ دلار) است. سومین بنزین گران در میان همسایگان اطراف در افغانستان به فروش می رسد. نرخ هر لیتر بنزین در این کشور به ۷۵ سنت می رسد و قیمت گازوئیل ۹۵۸۵ تومان (۰.۷۱ دلار) است. قیمت بنزین در عراق، ۸۵۰۵ تومان (۰.۶۳ دلار) و قیمت گازوئیل ۹۴۵۰ تومان (۰.۷ دلار) برآورد شده است.

اما در پاکستان – دیگر کشور همسایه ایران – قیمت بنزین ۹۴۵۰ تومان (۰.۷ دلار) و قیمت گازوئیل ۱۰ هزار و ۸۰۰ تومان (۰.۸ دلار) برآورد شده است. همچنین در آذربایجان قیمت بنزین ۶۳۴۵ تومان (۰.۴۷ دلار) و قیمت گازوئیل ۴۷۲۵ تومان (۰.۳۵ دلار) اعلام شده است. این در حالی است که درآمد سرانه ترکیه در سال ۲۰۱۷ برابر ۲۷ هزار و ۵۲۰ دلار بود؛ یا در ترکمنستان این رقم ۱۷ هزار ۲۸۰ دلار، آذربایجان ۱۶ هزار ۷۷۰ دلار و در پاکستان ۵۵۴۰ دلار اعلام شده است. اما درآمد سرانه در کشوری مانند عراق، ۱۷ هزار و ۲۲۰ دلار و در افغانستان، ۱۹ هزار و ۴۰، ارمنستان ۱۰۰ هزار و ۱۰ دلار و ایران ۲۱ هزار ۵۰ دلار بوده است.

قیمت بنزین مازاد؛ مجهول بزرگ دولت

اکنون اما پرسش اصلی این است که بنزین مازاد بر سهمیه با چه نرخی عرضه خواهد شد؟

رئیس دفتر رئیس‌جمهور صراحتاً گفته است قیمت بالاتر برای مصرف مازاد در نظر گرفته خواهد شد، اما هنوز گزینه نهایی مشخص نیست. این اظهارنظر در شرایطی مطرح می‌شود که دولت طی هفته‌های اخیر چند سناریو برای مدیریت مصرف بنزین بررسی کرده است؛ از محدود کردن عرضه تا فروش بنزین مازاد با نرخ آزادتر و حتا تغییر مبنای تخصیص سهمیه از خودرو به فرد.

در این میان، رقم‌هایی مانند ۱۰ هزار تومان یا حتا ارقام بسیار بالاتر در فضای رسانه‌ای و مجازی مطرح شده، اما تاکنون نمی‌توان آن‌ها را قیمت قطعی بنزین مازاد دانست. حتا اجرای طرح بنزین با نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان در کرمان نیز پیش از آغاز متوقف شد.

قیمت بنزین سوپر وارداتی

مدیرعامل بورس انرژی با اعلام آخرین معامله بنزین سوپر وارداتی به نرخ حدود ۹۰ هزار تومان از پیگیری انتشار اوراق نفتی و توسعه معاملات انرژی در این بازار خبر داد.

محمد نظیفی مدیرعامل بورس انرژی ایران با تشریح آخرین وضعیت معاملات بنزین وارداتی در این بازار گفت: آخرین معامله بنزین سوپر وارداتی در بورس انرژی حدود ۹۰ هزار تومان به ازای هر لیتر بوده است؛ با این حال این رقم مربوط به عرضه جدید نیست و معاملات بنزین وارداتی تاکنون به‌صورت مقطعی و در حجم محدود انجام شده است.