دوئل روبیو و ونس در میان خیال‌پردازی‌های ترامپ!
مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان: راهی برای حضور دوباره ترامپ در انتخابات وجود ندارد
گروه سیاسی | دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بار دیگر احتمال حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری برای سومین دوره را مطرح کرد. او روز دوشنبه در گردهمایی هواداران حزب جمهوری‌خواه در ایالت اوهایو، در واکنش به شعار حاضران که خواستار چهار سال دیگر ریاست‌جمهوری او بودند، گفت تمایل دارد بار دیگر برای این سمت نامزد شود. این سخن در شرایطی بیان شد که آمریکا در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ماه نوامبر قرار دارد؛ انتخاباتی که نتایج آن می‌تواند بر توانایی دولت ترامپ برای ادامه اجرای برنامه‌هایش تأثیر بگذارد.
نکته دیگر آن است بر اساس متمم بیست‌ودوم قانون اساسی آمریکا که در سال ۱۹۵۱ به تصویب رسیده است، هیچ فردی نمی‌تواند بیش از دو دوره به ریاست‌جمهوری این کشور انتخاب شود؛ از این‌رو، در صورت پایان دوره کنونی ترامپ در ژانویه ۲۰۲۹، امکان انتخاب مجدد او برای یک دوره دیگر با محدودیت قانونی مواجه خواهد بود. با وجود این، ترامپ در مقاطع مختلف از احتمال تلاش برای دستیابی به دوره سوم سخن گفته است و استیو بنن، مشاور سیاسی سابق او نیز پاییز گذشته بر ضرورت انتخاب دوباره ترامپ تأکید کرده بود.
متمم 22؛ مانع تحقق خیالات ترامپ
متمم بیست‌ودوم قانون اساسی آمریکا در سال ۱۹۵۱ پس از چهار دوره ریاست‌جمهوری فرانکلین روزولت تصویب شد که تصریح دارد: «هیچ شخصی نباید بیش از دو بار به سمت ریاست‌جمهوری انتخاب شود». متن این متمم حتی سناریوی جانشینی را نیز پیش‌بینی کرده و مقرر می‌دارد فردی که بیش از دو سال از دوره‌ای را که به انتخاب شخص دیگری بوده به عنوان رئیس‌جمهور یا سرپرست ریاست‌جمهوری سپری کرده باشد، تنها یک بار می‌تواند به این سمت انتخاب شود. ترامپ در دوره نخست خود چهار سال کامل را سپری کرده است؛ بنابراین در صورت پایان دوره کنونی، از نظر قانونی مجاز به نامزدی برای دوره سوم نخواهد بود.
برخی مسیرهای فرضی
با وجود صراحت ظاهری متمم، برخی حقوقدانان و متحدان ترامپ سناریوهایی را برای دور زدن این محدودیت مطرح کرده‌اند. آلن درشوویتز، از حقوقدان‌های آمریکایی و چهره‌ای نزدیک به ترامپ، در کتابی با عنوان «آیا ترامپ می‌تواند قانون اساسی دوره سوم را سپری کند؟» استدلال کرده است که متمم بیست‌ودوم «حفره‌ای بزرگ‌تر از بال جدید کاخ سفید» دارد؛ زیرا محدودیت را تنها بر «انتخاب شدن» اعمال کرده، نه «خدمت کردن». بر این اساس، ترامپ می‌تواند به عنوان معاون رئیس‌جمهور نامزد شود و در صورت پیروزی، پس از کناره‌گیری رئیس‌جمهور منتخب، دوباره به کاخ سفید بازگردد. با این حال، خود ترامپ این سناریو را «بیش از حد زیرکانه» توصیف کرده و آن را رد کرده است.
جمهوری‌خواهان مخالف آرزوهای ترامپ!
مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان و از متحدان کلیدی ترامپ، درباره ادعاهای ترامپ در خصوص حضور دوباره‌اش در کاخ سفید، گفته است که ایده ترامپ با «محدودیت‌های قانون اساسی» روبه‌رو است و راهی برای اصلاح آن وجود ندارد. او افزود که فرایند اصلاح قانون اساسی حدود ده سال زمان می‌برد و به تأیید دوسوم کنگره و سه‌چهارم ایالت‌ها نیاز دارد. جانسون مواضع ترامپ درباره دوره سوم را «سرگرم کردن دموکرات‌ها» توصیف کرد و گفت کلاه‌های «ترامپ ۲۰۲۸» یکی از محبوب‌ترین محصولات تبلیغاتی بوده است. با این حال، تامی توبرویل، سناتور جمهوری‌خواه از آلاباما، موضع متفاوتی اتخاذ کرد و گفت این موضوع به خود او بستگی دارد و بحثی برای سال دیگر یا بیشتر است.
تشدید ابهام‌ها درباره انتخابات ۲۰۲۸
صرف‌نظر از جدیت حقوقی، ادامه طرح این موضوع از سوی ترامپ می‌تواند پیامدهای سیاسی مهمی داشته باشد. مایکل گرهارت، استاد حقوق دانشگاه کارولینای شمالی، معتقد است ترامپ با ایجاد سردرگمی و عدم قطعیت عمدا رقبا و متحدان را در بلاتکلیفی نگه می‌دارد. او این رفتار را با فرانکلین روزولت مقایسه می‌کند که در آستانه انتخابات ۱۹۴۰ با حفظ ابهام درباره نامزدی، مانع از ورود دیگر دموکرات‌ها به رقابت‌های درون‌حزبی شد.
به گفته گرهارت، ترامپ نیز با باز نگه داشتن بحث ۲۰۲۸، نامزدهای بالقوه جمهوری‌خواه مانند جی‌دی ونس و مارکو روبیو را منجمد می‌کند، زیرا آنها نمی‌دانند آیا ترامپ به میدان خواهد آمد یا نه. ریک هاسن، حقوقدان نیز می‌گوید که این تردیدها را نباید جدی گرفت و معتقد است ترامپ در نهایت نمی‌تواند اکثریت دیوان عالی را متقاعد کند که متمم بیست‌ودوم قابل دور زدن است.
دوئل زودهنگام ونس و روبیو
در این میان اما آنچه به عنوان اتفاقات واقعی انتخابات ریاست‌جمهوری 2028 می‌توان درنظر گرفت؛ عزم احتمالی جی‌دی ونس، معاون اول رئیس‌جمهور و مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا برای حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری بعدی آمریکاست. نکته جالب آن است که برخی می‌گویند گردهمایی کمیته ملی جمهوری‌خواهان در دالاس که اخیرا برگزار شد، نخستین آزمون جدی ونس برای انتخابات ۲۰۲۸ تلقی شد؛ جایی که هواداران شعار «۴۸! ۴۸» سر دادند؛ اشاره‌ای به اینکه او می‌تواند چهل‌وهشتمین رئیس‌جمهور آمریکا باشد. خود ونس در پاسخ به این شعارها گفت: «اول روی انتخابات میان‌دوره‌ای تمرکز کنیم، بعد ببینیم چه می‌شود».
در آن سو مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، نیز نماینده جریان محافظه‌کاری سنتی و ساختاری حزب جمهوری‌خواه محسوب می‌شود؛ جریانی که می‌توان آن را مقابل ونس دانست. برخی باور دارند روبیو در ایالت‌های کلیدی و در رقابت عمومی ممکن است از ونس شانس بیشتری داشته باشد. چندی پیش هم یک برنامه تلویزیونی وابسته به نیویورک تایمز صریحا گفت: «۲۰۲۸ احتمالا آخرین فرصت روبیو است». با این حال، خود روبیو در انظار عمومی بسیار محتاط است. او در سپتامبر امسال به رسانه‌ای کلمبیایی گفت: «نمی‌دانم آینده چه پیش می‌آورد، اما در حال حاضر چنین برنامه‌ای ندارم. صد درصد روی کار فعلی‌ام متمرکز هستم».
موضع بدنه حزب جمهوری‌خواه در قبال این دو چهره، ترکیبی از وفاداری و محاسبه است. پایگاه مردمی حزب که در دوران ترامپ شکل گرفته، عمدتا به سمت ونس متمایل است زیرا او را ادامه‌دهنده اصیل پروژه اول آمریکا می‌داند. در مقابل، شاخه ساختاری و حامیان مالی سنتی حزب، روبیو را گزینه‌ای امن‌تر برای پیروزی در انتخابات عمومی می‌بینند.
در این میان شاید ترامپ با طرح این موضوع که می‌خواهم در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده نامزد شوم، از یک سو می‌خواهد حواس دموکرات‌ها را پرت کند و از سوی دیگر هر نوع تحرک انتخاباتی روبیو و ونس را خنثی کند تا حتی اگر زمانی او به این قطعیت رسید که دیگر نمی‌تواند در انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد شود، خودش تعیین‌کننده جانشینش در حزب جمهوری‌خواه باشد و عاملیت هنوز در اختیار خودش باشد.
