ریاض و صنعا در اوج رویارویی
بقایی: تداوم تنش بین یمن و عربستان باعث بهره‌برداری اسرائیل می‌شود
گروه سیاسی | متعاقب حملات هوایی عربستان سعودی به صنعا و استان‌های تعز، مأرب، الجوف، حجه، الحدیده و انصارالله یمن نیز با چهار عملیات موشکی و پهپادی، آتش جنگ را به عمق خاک سعودی کشاند؛ به نحوی که فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض برای نخستین بار در چند سال گذشته به طور کامل تعطیل شد و آسمان پایتخت عربستان نیز تقریبا خالی از هواپیما ماند. در پی تشدید تنش‌های نظامی میان نیروهای حوثی یمن و عربستان، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، یحیی سریع، در بیانیه‌ای اعلام کرد که این عملیات در پاسخ به تجاوزات وحشیانه سعودی طی ۲۴ ساعت گذشته انجام شده است. بر اساس این بیانیه، چهار عملیات نظامی با استفاده از موشک‌های بالستیک، کروز و پهپاد انجام شد.
جزئیات عملیات‌های اخیر یمنی‌ها
در نخستین عملیات یمنی‌ها، فرودگاه بین‌المللی ملک خالد، در سه مرحله هدف قرار گرفت. این حملات منجر به اختلال در ترافیک هوایی و مسدود شدن کامل فرودگاه شد. داده‌های پروازی نشان می‌دهد که فعالیت این فرودگاه به حالت تعلیق درآمده و چند هواپیما نیز نتوانستند در ریاض فرود بیایند. شرکت تحلیل هوانوردی «سیریوم» پیش‌بینی کرده است که حدود ۶۰ درصد پروازهای برنامه‌ریزی‌شده فرودگاه ریاض در این روز لغو شوند و وب‌سایت «فلایت‌رادار۲۴» میزان لغو پروازها را حدود ۷۸ درصد اعلام کرد.
در عملیات دوم، پالایشگاه آرامکو در رابغ هدف حملات قرار گرفت که به وقوع آتش‌سوزی در این پالایشگاه منجر شد. همچنین در عملیات سوم، فرودگاه ابها، پایگاه خمیس مشیط، پادگان عاکفه در عسیر و دیگر مواضع حساس در نجران و جیزان در جنوب عربستان هدف قرار گرفتند. یحیی سریع همچنین از هدف قرار گرفتن تأسیسات گازی شیبه و تأسیسات نفتی تناجیب متعلق به آرامکو در منطقه شرقی و فرودگاه ملک فهد در دمام خبر داد و از بروز آتش‌سوزی در تأسیسات انرژی و اختلال در تردد هوایی فرودگاه دمام سخن گفت.
سخنگوی نیروهای مسلح یمن با استثنا کردن آسمان مکه و مدینه، به تمامی شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی هشدار داد که این فرودگاه‌ها در معرض حمله قرار دارند و به عنوان صحنه عملیات نیروهای یمنی محسوب می‌شوند. سریع تأکید کرد که نیروهای یمنی بر تعهد خود به تثبیت معادله‌های اعلام‌شده از جمله فرودگاه در برابر فرودگاه، محاصره در برابر محاصره و تشدید در برابر تشدید تا دستیابی به اهداف خود پایبندند.
پیش از این نیز ضیف‌الله الشامی، عضو دفتر سیاسی انصارالله، هشدار داده بود که اگر حملات عربستان متوقف نشود، به بمباران فرودگاه ریاض بسنده نخواهند کرد و همه فرودگاه‌ها به جز مکه و مدینه هدف قرار خواهند گرفت. حزام الاسد، عضو دیگر دفتر سیاسی انصارالله نیز تأکید کرد که صنعا تسلط کامل بر تنگه باب‌المندب را در دست دارد و اگر عربستان به تجاوزات و محاصره خود ادامه دهد، «غافلگیری‌های بیشتری در انتظارش خواهد بود».
واکنش ایران
ایران نیز به تحولات اخیر واکنش نشان داد. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، در نشست خبری خود در این ارتباط گفت: «ما به‌شدت نگران اتفاقاتی هستیم که در شبه‌جزیره عربستان در حال وقوع است. بارها اعلام آمادگی کرده‌ایم که از مساعی جمیله خود برای کمک به گفت‌وگو میان طرفین استفاده کنیم. معتقدیم تداوم و تشدید تنش صرفا موجب بهره‌برداری رژیم صهیونیستی در منطقه خواهد شد. از این حیث، اصلا نمی‌پسندیم که میان دو کشور اسلامی، آتش و جنگ تداوم داشته باشد. منطقه ما به‌اندازه کافی به دلیل اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی دچار تنش است». گفتنی است عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران نیز در تماس تلفنی با فیصل بن فرحان، همتای سعودی خود، آمادگی تهران را برای کمک به تسهیل گفت‌وگو اعلام کرد.
واکنش چهارجانبه منطقه‌ای
متعاب حملات یمنی‌ها، عربستان، ترکیه، پاکستان و مصر در بیانیه‌ای مشترک به این حملات واکنش نشان دادند. این چهار کشور در بیانیه خود، حملات را «تشدیدی خطرناک» دانستند و مدعی شدند که از اقدامات دولت عربستان برای مقابله با آنها حمایت می‌کنند. در این بیانیه، انصارالله مسئول این حملات دانسته شده و از این جنبش خواسته شده است که فورا حملات خود را متوقف کند. همزمان، اتحادیه عرب نیز این حملات را محکوم کرد.
عمرو موسی، دبیرکل پیشین اتحادیه عرب، خواستار برگزاری فوری نشست وزرای خارجه کشورهای عربی در ریاض شد تا بر همبستگی کشورهای عربی با عربستان تأکید شود. او امنیت و حاکمیت عربستان را خط قرمز خواند و تأکید کرد که واکنش به حملات باید فراتر از صدور بیانیه‌های محکومیت باشد . مصر نیز حملات را اقدام‌هایی غیرمسئولانه توصیف کرد که جان غیرنظامیان با ملیت‌های مختلف را به خطر می‌اندازند .
واکنش آمریکا
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در واکنش به این حملات گفت: «به نظرم وحشتناک است». او در پاسخ به پرسشی درباره ورود آمریکا به این درگیری، پاسخ روشنی نداد و گفت: «خودتان متوجه خواهید شد. سعودی‌ها توانایی دفاع از خود را دارند». ترامپ همچنین افزود که آمریکا با انصارالله در ارتباط است و با محمد بن سلمان گفت‌وگو خواهد کرد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، پس از کشته شدن یک شهروند آمریکایی در حمله به فرودگاه ریاض، از همبستگی واشنگتن با ریاض سخن گفت و اعلام کرد: «این حملات وحشتناک باید فورا متوقف شوند». این سخنان مقامات آمریکایی در حالی است که تا این لحظه نشانه‌ای از تمایل آمریکا برای ورود مستقیم به جنگ عربستان و یمن ندارد.
روایت وال استریت ژورنال و سی‌ان‌ان از جنگ عربستان و یمن
در این میان روزنامه وال استریت ژورنال در تحلیلی درباره جنگ میان عربستان و انصارالله یمن نوشت که این جنگ برنامه‌های محمد بن سلمان برای متحول کردن اقتصاد عربستان را با تهدید مواجه کرده است. این درگیری تلاش‌های عربستان برای تبدیل سفر و گردشگری به یکی از ارکان اصلی اقتصاد کشور را به خطر انداخته و هزینه‌های جنگ کسری بودجه عربستان را افزایش داده است. شبکه سی‌ان‌ان نیز در گزارشی تحلیلی نوشت: «عربستان پس از یازده سال تلاش برای مهار انصارالله، اکنون با گزینه‌های محدودی روبه‌رو است. در آن سوی مرز، انصارالله قدرتمندتر شده، کنترل خود را بر شهرهای بزرگ تثبیت کرده و برای تصرف مناطق دیگری از جمله تعز تلاش می‌کند.علی شهابی، تحلیلگر مسائل عربستان، به سی‌ان‌ان گفت: «این تهدید باید یک‌بار برای همیشه برطرف شود».
توپ در زمین عربستان
به گفته برخی از کارشناسان 24 ساعت گذشته، راهبرد محاصره در برابر محاصره که انصارالله در پیش گرفته، در حال تغییر موازنه قدرت است. با تسلط نیروهای یمنی بر تنگه باب‌المندب و افزایش ریسک انتقال نفت از دریای سرخ، اهرم فشار یمنی‌ها بر اقتصاد جهانی و بازار انرژی به طور فزاینده‌ای تقویت شده است. محمد الفرح، عضو دفتر سیاسی انصارالله، نیز تأکید کرده است که صلح پایدار نمی‌تواند به قیمت از دست رفتن حقوق مردم یمن ایجاد شود و هرگونه توافق صلح در آینده باید تضمین‌شده باشد، زیرا توافق‌های مبتنی بر محاسبات موقت هیچ ضمانتی ندارند.
در پایان پرسش و با ارزیابی آنچه میان عربستان و یمن می‌گذرد، پرسش مهم آن است که آیا عربستان و متحدانش به تشدید حملات ادامه خواهند داد یا اینکه هزینه‌های سنگین ادامه این مسیر، ریاض را به سمت توقف جنگ و پایان محاصره یمن سوق خواهد داد؟ تجربه یک دهه گذشته نشان می‌دهد که گزینه اول، تنها به گسترده‌تر شدن دامنه جنگ و عمیق‌تر شدن بحران منجر می‌شود.
