موشک الکترواپتیکی، نسل جدید تسلیحات ایرانی چیست؟
نیویورک پست در گزارشی که ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر کرد، مدعی شد ایران در حمله به ناوهای آمریکایی در نزدیکی تنگه هرمز برای نخستین بار از موشک هایی با جستجوگر الکترو اپتیکی استفاده کرده است. در این گزارش احتمال داده شده که این موشک همان «قاسم بصیر» باشد؛ موشک بالستیک جدیدی که ایران پیش تر از آن رونمایی کرده بود. در ادامه، مشخصات و ویژگی های اعلام شده درباره موشک قاسم بصیر را بررسی می کنیم.
هفت صبح | نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بامداد چهارشنبه در یک عملیات تنبیهی، موج گسترده ای از موشک ها را به سمت پایگاه ها و مقرهای ارتش تروریستی آمریکا در اردن روانه کرد. منابع عربی می گویند در این حملات از موشک های بارشی نیز استفاده شده است.
همچنین نیویورک پست در گزارشی مدعی شد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جریان این حملات شبانه، علیه نیروهای آمریکایی در اردن و ۱۰ فروند کشتی آمریکایی در نزدیکی تنگه هرمز برای نخستین بار از موشک های جدید مجهز به سامانه های الکترو اپتیکی استفاده کرده است. سامانه هایی که با بهره گیری از دوربین ها و حسگرهای نوری می توانند اهداف را شناسایی و دنبال کنند.
بر اساس این گزارشها، گمان میرود موشکهای مورد استفاده به حسگرهای نوری و دوربینهایی مجهز باشند که به آنها امکان میدهد بدون اتکا به سامانه موقعیتیابی جهانی (GPS)، اهداف را شناسایی، دنبال و با دقت بالا مورد اصابت قرار دهند. این قابلیت که آنها را در برابر اختلال و جنگ الکترونیک مقاوم میکند، نشاندهنده جهش کیفی قابل توجه در توانمندیهای دفاعی ایران است.
نیویورک پست احتمال داده است موشک های مورد استفاده در این حمله، همان موشک بالستیک «قاسم بصیر» باشند که ایران سال گذشته از آن رونمایی کرد و گفته میشود به یک کلاهک جنگی با وزن نیم تن مجهز است و بیش از ۱۲۰۰ کیلومتر برد دارد؛ البته این رسانه تاکید کرده که هنوز مشخص نیست موشک استفاده شده در حمله اخیر دقیقا قاسم بصیر بوده است. در ادامه، اطلاعات و مشخصات اعلام شده درباره موشک قاسم بصیر را بررسی می کنیم.
موشک الکترواپتیکی، نسل جدید تسلیحات ایرانی با فناوری رهگیری تصویری
هدایت الکترواپتیکی و تصویری یکی از فناوری های جدید در سامانه های هدایت تسلیحات هوشمند است که به جای تکیه صرف بر مختصات از پیش تعیین شده، از اطلاعات تصویری برای شناسایی و دنبال کردن هدف استفاده می کند. در این فناوری، حسگرهای نوری یا فروسرخ تصاویر محیط را دریافت می کنند و این اطلاعات برای پردازش و شناسایی هدف در اختیار سامانه هدایت قرار می گیرد.
در سامانه های الکترواپتیکی، تصاویر دریافت شده توسط حسگر به یک پردازنده منتقل می شود و سامانه با استفاده از پردازش تصویر می تواند هدف مورد نظر را از محیط تشخیص دهد و آن را دنبال کند. به همین دلیل، این فناوری در برخی تسلیحات هدایت شونده برای افزایش دقت در مرحله نهایی مسیر مورد استفاده قرار گرفته است.
پیشرفت پردازش تصویر و الگوریتم های تشخیص هدف نیز باعث شده فناوری الکترواپتیکی به سمت پردازش خودکارتر تصاویر حرکت کند. در سامانه های پیشرفته تر، ترکیب اطلاعات حسگرهای مختلف مانند حسگرهای اپتیکی و راداری می تواند به ایجاد سامانه های چند حالته منجر شود که از چند منبع اطلاعاتی برای شناسایی هدف استفاده می کنند.
در مجموع، فناوری الکترواپتیکی را می توان روشی برای تبدیل اطلاعات تصویری محیط به داده های قابل استفاده در سامانه هدایت دانست. همین ویژگی باعث شده این فناوری در سال های اخیر به یکی از حوزه های مورد توجه در توسعه تسلیحات هدایت شونده تبدیل شود.
موشک قاسم بصیر تحولی مهم در موشکهای بالستیک ایرانی!
نیویورک پست در گزارشی که ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر کرد، احتمال داده است که این موشک الکترواپتیکی همان «قاسم بصیر» باشد؛ موشک بالستیک جدیدی که ایران پیش تر از آن رونمایی کرده بود. این موشک با بهرهگیری از شیوه هدایت جدید قادر به هدف قرار دادن اهداف کوچک مانند آشیانه جنگندهها بدون اخلال توسط جنگ الکترونیک دشمن است.
در تاریخ 14 اردیبهشت ماه 1404 وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح از موشک بالستیک «قاسم بصیر» با برد 1200 کیلومتر رونمایی کرد. در ادامه ویدئو رونمایی آن را میتوانید مشاهده کنید:
بر اساس تصاویر و اطلاعات منتشر شده از این موشک جدید، قاسم بصیر در حقیقت حاصل ارتقا صورت گرفته در سامانههای هدایت و کنترل موشک شهید حاج قاسم با برد 1400 کیلومتر است که برای نخستین مرتبه در سال 1399 رونمایی شد.
این موشک بالستیک میان برد ایرانی با سوخت جامد، بدنه سبک کربن فایبری و سامانه هدایت ترکیبی بدون نیاز به GPS و با دقت بالا، توان عبور از سامانه های دفاعی پیشرفته را دارد.
ویژگی های موشک قاسم بصیر
موشک قاسم بصیر مشخصات پیشرفته ای دارد که آن را به یکی از دقیق ترین و مقاومترین موشک های بالستیک تاکتیکی ایران تبدیل می کند. در زیر تعدادی از این مشخصات را برایتان ذکر کردهایم.
برد عملیاتی: حدود 1200 کیلومتر
نوع پیشران: سوخت جامد دو مرحلهای برای سرعت و پایداری بیشتر
جنس بدنه: کامپوزیت و فیبر کربن، سبک با سطح مقطع راداری پایین
سیستم هدایت: اینرسیایی + اپتیکی در فاز نهایی (بدون نیاز به GPS)
دقت: نقطهزن با خطای کمتر از ۱۰ متر
قابلیت ها: عبور از سامانه های پدافند هوایی و مقاومت در برابر جنگ الکترونیک
سرعت موشک قاسم بصیر در هنگام ورود به جو حداکثر حدود ۱۲ ماخ است که آن را به یکی از موشک های بالستیک سریع و مانورپذیر تبدیل می کند.
چرا موشک قاسم بصیر ویژه است؟
به چهار دلیل زیر موشک قاسم بصیر را میتوان موشکی خاص با قابلیتهای منحصربهفرد دانست:
۱. نفوذ به سامانههای دفاع موشکی: موشک قاسم بصیر توانایی عبور از سامانه های پیشرفته مانند تاد و پاتریوت را دارد. طراحی آیرودینامیک، بدنه فیبر کربنی و مانورپذیری بالای سرجنگی باعث می شود مسیر پرواز در فاز نهایی غیرقابل پیش بینی باشد و رهگیری آن برای پدافند دشمن دشوار شود.
۲. هدایت نوری و فروسرخ: این موشک بدون وابستگی به GPS و با استفاده از تصویر سازی حرارتی، اهداف کوچک را با دقت بالا و مقاومت در برابر جنگ الکترونیک هدفگیری می کند.
۳. مانورپذیری سرجنگی: بالک های اصلاح شده امکان مانور پیچیده در سرعت های مافوق صوت را فراهم کرده و سامانههای رهگیری مسیر ثابت را ناکارآمد می سازند.
۴. سکوی پرتاب پیشرفته: با فناوری DRU، پرتاب سریع و جابهجایی فوری ممکن شده و زمان آماده سازی به یکششم کاهش یافته است که این موشک را برای عملیات های غافلگیرانه ایدهآل می کند.
تحلیلگر آمریکایی: موشک «قاسم بصیر» فوقالعاده دقیق است
تحلیلگر امنیت ملی آمریکا، موشک «قاسم بصیر» را بسیار دقیق و رهگیری آن را برای سامانههای دفاعی دشوار توصیف کرد.
براندون وایکرت، تحلیلگر امنیت ملی آمریکا گفت: ایرانیها موشک قاسم بصیر را شلیک کردند؛ یک موشک بالستیک میانبرد. این جدیدترین و پیشرفتهترین موشک بالستیک ضدکشتی آنهاست. این موشک برای مرحله نهایی مسیر پرواز، پیشرانههای مانوردهنده دارد.
موشکی برای شکار ناوهای هواپیمابر؛ سرنگونی این موشک بسیار دشوار است!
این یک تیر اخطار از سوی ایرانیها بود یعنی گمشو از تنگه خارج شو و گرنه بلایی سرتان میآوریم و شما هم نمیتوانید جلوی ما را بگیرید.
ویدئو صحبت های او را در ادامه مشاهده کنید.
به این ترتیب میتوان گفت موشک قاسم بصیر میتواند با هدف قرار دادن رادارها و سامانههای پدافندی دشمن راه را برای سایر موشکهای بالستیک ایرانی به اهداف خود باز کند و در کنار موشک فتاح دومین موشک ضد سپر موشکی دشمن باشد. علاوه بر این موشک قاسم بصیر میتواند با عبور از سد لایههای متعدد پدافندی دشمن با دقتی مناسب آشیانههای جنگنده و باندهای فرود پایگاههایی هوایی اسرائیل را هدف قرار دهد و در صورت بکارگیری انبوه، ضربهای کاری به توان هوایی رژیم صهیونیستی وارد کند.