بانکها از شعبه به بازار طلا رسیدند
در حالی که تولیدکنندگان با کمبود نقدینگی روبهرو هستند بانک مرکزی بر تأمین مالی هدفمند و هدایت منابع به زنجیره تولید تأکید دارد
هفت صبح| اخیرا بانکها با داغ شدن بازار طلا با راهاندازی پلتفرمهای معامله در زیرمجموعههای خود نقدینگی را به این سمت سوق دادهاند و همین مسئله منجر شده صنف طلا با چالشهای جدی در زمینه رکود بازار مصنوعات مواجه شود. از طرف دیگر سرمایه در گردش بخش تولید با کمبود منابع مواجه است و طبق قانون رفع موانع تولید وظیفه ذاتی بانکها تامین سرمایه و درآمد زایی از خدمات بانکداری هست به همین دلیل باید از بنگاهداری خارج شوند نه اینکه منابع خود را وارد بازارهایی کنند که در نقدینگی بخش مولد اقتصاد انحراف ایجاد میکند.
قیمتسازی طلا بدون نظارت
سید محمود شربیانی، رئیس اتحادیه طلا و جواهر کشور در گفتوگو با خبرنگار هفتصبح، با اشاره به ورود بانکها به حوزه خرید و فروش طلا، اظهار کرد: «ورود پیدا کردن در رقابت خرید و فروش طلا به نظر من اشتباه خیلی زیاد بود. من شنیدم بانک ملت، بانک سامان و چند بانک دیگر اخیراً پلتفرمهای خرید و فروش طلا را ایجاد کردهاند. خود این اقدام بر قیمت و بازار تاثیر میگذارد.»
وی با بیان اینکه پلتفرمهای فروش طلای آبشده و سکه و پلتفرمهای فروش محصولات دخالتی نمیتوانند در این قضیه داشته باشند و اصلاً تاثیرگذاری ندارند، تصریح کرد: «اما اینکه پلتفرمهای طلای آبشده در قیمتسازی و قیمتگذاری نقش دارند، موضوع متفاوتی است.»
شربیانی با انتقاد از فعالیت ۲۴ ساعته این پلتفرمها، گفت: «اینها الان ۲۴ ساعت فعال هستند و من بهعنوان فعال صنفی نمیتوانم درک کنم وقتی از ساعت ۶ یا ۷ قیمتها همه بازار تعطیل میشود، اینها قیمت را چه جوری کشف میکنند که ۲۴ ساعته دارند فعالیت میکنند؟ و خود بانک مرکزی هم به اینها اجازه داده است. مسئولین نهادهای نظارتی و امنیتی به این مجموعههای پلتفرمدار اجازه دادهاند که کار کنند.»
وی با تاکید بر اینکه «اینها باید پاسخ دهند که دلیل اینکه ۲۴ ساعته قیمت را چه جوری کشف میکنند و از کجا کشف میکنند و چقدر تاثیر دارد در بحث قیمتهایی که اخیراً افزایش یافته است»، اظهار کرد: «باید خود مسئولین به ما پاسخ دهند، بانک مرکزی باید پاسخ دهد. مسئولینی که به این پلتفرمها اجازه دادند فعالیت کنند، باید پاسخ دهند، نه اینکه من بهعنوان یک عضو صنفی درگیر این چالش باشم.»
نفسهای آخر تولیدطلا و جواهرات
رئیس اتحادیه طلا و جواهر کشور با اشاره به آسیبهای وارده به صنعت، گفت: «صنعت من زیر سوال برده شده است، یعنی تولید ما تقریباً دارد روزهای آخر نفسهایش را میزند. اینها را میگویم و خواهشم این است که شما بروید از آنها سوال کنید. اتحادیههای صنفی سراسر کشور همگی منتقد ایجاد همین پلتفرمهای فروش طلا هستند. ما آنقدر اعتراض کردیم که پلتفرمهای فروش طلا به صنعت ما آسیب زدهاند و باید جلوی آنها گرفته شود، اما جلوی آنها گرفته نشد و هر روز اضافه شد.»
شربیانی با انتقاد از ورود بانکها به حوزه خردهفروشی طلا، گفت: «حالا بانکها هم اضافه شدند به آنها، یعنی بد و بدتر کردن. بانک چه کار به خرید و فروش خرد طلا دارد؟ یک وقت هست در سطح کلان سیاست بانک مرکزی است و درست و غلط آن را من نمیدانم، اما در بحث خردهفروشی طلا چرا باید یک بانک پلتفرم ایجاد کند و بگوید به این مقدار بخری و بفروشی؟ چه فایدهای پشت این قضیه است؟ این موضوع نمیتواند در نوسان قیمتها بیتاثیر باشد. مسئولین باید پاسخ دهند که چرا و چه دلیلی دارد که به این بانکها اجازه خرید و فروش خرد طلا داده شده است.»
خرید و فروش آنلاین طلا باید مهار و مدیریت شود
روحالله ایردخواه، عضو ناظر مجلس بر اصناف و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار هفتصبح، با انتقاد شدید از ورود بانکها به حوزه خرید و فروش آنلاین طلا، اظهار داشت: «اولاً که اساساً خرید و فروش آنلاین طلا باید مهار و مدیریت شود. چیزی که الان میشنویم این است که چندین پلتفرم مختلف ایجاد شده که نظارت کافی هم روی آنها نیست. اصل خرید و فروش آنلاین طلا در شرایط فعلی که به این شیوه انجام میشود، درست نیست و باید بهشدت محدود و مدیریت شده باشد.»
وی با تاکید بر اینکه نقدینگی بانکی باید در مسیر تولید و رونق تولید به کار گرفته شود، گفت: «بانکها منابع مردم را جمع میکنند تا این را در مسیر توسعه کشور و توسعه تولید به کار بگیرند. این منابع نباید برود و تبدیل به طلا شود. در واقع بانک دارد بر ضد توسعه ملی رفتار میکند. منافع بانکی اصل این است که به سمت تولید هدایت شود.
الان انبوهی از کارخانجات، واحدهای اقتصادی، معدنی، کشاورزی و تجاری نیاز به نقدینگی دارند. اگر منابع نقدینگی بانکی که روزانه ظاهرا سی همت خلق پول بانکی رخ میدهد، بخواهد به سمت اقتصاد غیرمولد (از جمله طلا) برود، این بهشدت به ضرر فرآیند کشور و اقتصاد خواهد بود و وضعیت تورم رکودی را بهشدت تشدید میکند. از این جهت ما شدیداً مخالفیم که منابع بانکی بخواهد به سمت بازار طلا برود.»
پیگیری در هیئت عالی نظارت بر اصناف
ایردخواه با اشاره به برنامه مجلس در این خصوص، گفت: «خودم عضو ناظر هیئت عالی نظارت بر اصناف هستم از طرف مجلس. آنجا اتفاقاً بحث خرید و فروش آنلاین طلا مطرح شد. ما در حضور اعضای نظارتی مجلس در واقع بحث کردیم که خود پلتفرمها باید بهشدت مدیریت شوند. این شیوهای که طلای آبشده به این شکل همگانی و عمومی فروخته میشود، در هیچ جای دنیا مرسوم نیست.
صنعت الان دارد آسیب میبیند؛ صنعتگر طلای ما دچار رکود شده و بعضیها دارند تعطیل میکنند. چرا که بازار رونق گرفته و مدل پلتفرمی اساساً یک اهرم موازی ایجاد میکند در اقتصاد؛ در مقابل بازار سرمایه و اعتباراتی که باید به سمت تولید برود، اینها به ضرر اقتصاد ملی تمام میشود اگر بخواهد در این حجم انبوه معاملات طلای آبشده انجام شود. از این جهت در آن هیئت عالی نظارت که بنده عضو ناظر آن هستم، در خصوص این بحثها پرونده تشکیل شده و پیگیر قضیه هستیم.»
ممانعت از ورود بانکها به بازار طلای آنلاین
ایردخواه در پاسخ به این پرسش که آیا این پرونده بحث خود بانکها را هم دنبال میکند، گفت: «بحث خود بانکها را هم در واقع دنبال خواهد کرد. البته در حوزه بانکی فعال نیست، یعنی اختیار به بانک ندارد، اما ما از موضع کمیسیون اقتصادی که بنده عضو آن هستم، آنجا موضوع را پیگیری خواهیم کرد که از ورود بانکها به بازار طلای آنلاین حتماً ممانعت شود.»
وحید ماجد معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی درباره نقدینگی بانکها اعلام کرده است: «در حالی که نقدینگی در سطح کلان به صورت بالایی به چشم میخورد، اما در سطح خرد و بنگاهها با عدم دسترسی نقدینگی مواجه هستند. یعنی بنگاههای تولیدی به منابع مالی دسترسی ندارند. یک بخش از این مسئله به خاطر سلطه مالی و بودجهای دولت است که این باید مدیریت شود، اما در سطح خرد، چون فعلاً پایشی نداریم، در این زمینه نمیتوانیم اولویتها و تخصیص بودجهای اعمال کنیم و اینکه نیازمند بازبینی ساختار اعطای تسهیلات و زمان بازپرداخت آن باید هستیم و باید بازدهی و مشارکت مردم منافع سرمایهگذاران همه باید در نظر گرفته شود.»
تقاضا در سطح خرد برای نقدینگی هنوز بالاست، بخش عمدهای از منابع برای تامین منابع بخش عمومی تخصیص پیدا کرده است. یکی از اقدامات بانک مرکزی که آن را باید دنبال کند، تامین مالی هدفمند است که به تولید اصابت کند و تامین مالی اعتباری به زنجیرهها باید انجام شود. در همین راستا بانک مرکزی بر تأمین مالی منطقهای و استانی در تخصیص و هدایت منابع بانکی با تخصیص حداقل ۵۰ درصد منابع سپردهای هر استان به همان استان و نیز توصیه به افزایش حدود اختیارات شعب بانکها در استانها و افزایش حداقل ۲۰ درصدی نسبت تسهیلات به سپرده برای استانها و مناطق محروم و کم برخوردار در طول سالهای اجرای برنامه هفتم تاکید کرده، اما روند کنونی انحراف منابع در بانکها عملا موضوع پرداخت تسهیلات را با چالش مواجه کرده و به نوعی اعتبارات در راستای تامین مالی تولید و کسب و کارها متناسب با تورم رشد نکرده است.
