فوتبال و کمی سیاست؛ از پله و زیکو و وهآ تا ویلموتس
فوتبال و کمی سیاست؛ از پله و زیکو و وهآ تا ویلموتس
روزنامه هفت صبح، شهنام صفاجو| فوتبالیها خیلی اهل سیاست و اقتصاد و این قبیل واژهها نیستند؛ بهخصوص وقتی پای معادله و محاسبه و معلوم و مجهول به میان آید، خیلیزود کوتاه میآیند و نزد طرف مقابل سر فرود میآورند؛ چیزی که در مناظره تلویزیونی استقلالیها و خصوصیسازی بهچشم آمد.
بهنظر میرسید که تدبیر درست، عدم حضور در این موقعیت نابرابر دستان فوتبال برتر بود که آبیها آن را به خرج ندادند و با سادهانگاری در چنگال معادلات فرابورس و محاسبه عدد و رقم گرفتار آمدند تا اسیر طعنههای دوست و دشمن شوند!سالهاست که شنیده میشود فوتبال را سیاسیون اداره میکنند؛ اما خیلی از مدیران فوتبالی کمتر اهل سیاست و حتی اقتصاد هستند و به همین بهانه عمر ورزشی کوتاهی دارند؛ البته اگر تعداد دورههای آنها را جمع و تفریق نکنیم!
دنیای فوتبال هم نسبت کمرنگی با سیاست دارد و معدود فوتبالیستهای نامدار به این مسیر قدم گذاشتهاند. مجله معتبر fourfourtwo گزارشی پیرامون نقش و حضور فوتبالیهای سیاستمدار در دو دهه اخیر منتشر کرده که ترجمه و تلخیص آن از نظر شما میگذرد…
سُول کمپبل: مدافع معروف تاتنهام، آرسنال و نیوکاسل پس از بازنشستگی در فوتبال به امر سیاسی روی آورد. او که خود را با سیاستهای حزب محافظهکار انگلیس هماهنگ کرده بود، سال 2014 فاش ساخت که در حال بررسی نامزدی برای انتخابات است، اما کمی بعد برای تامین «رای سیاه» (the black vote) برای پیروزی محافظهکاران تلاش کرد. سال بعد نام کمپبل در رقابت برای نامزدی حزب محافظهکار در انتخابات شهرداری لندن مطرح شد، اما نتوانست به فهرست نهایی راه پیدا کند و از صحنه سیاست کنار کشید. او از حامیان سرسخت خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا- برگزیت هم بود.
رومن پاولیچنکو : برخی افراد نمیتوانستند خواستههای یک مهاجم لیگ برتر و یک سیاستمدار بودن را درک کنند؛ اما پاولیچنکو این نقش را امتحان کرد. او سال 2007 در زادگاهش استاوروپل از طرف حزب پوتین یک کرسی بهدست آورد. کمی بعد یک مفسر فوتبال روسیه مدعی شد تنها دلیلی که مهاجم سابق تاتنهام وارد عرصه سیاست شد، این بود که بحران مالی بینالمللی بر دستمزد او تاثیر گذاشته بود. با این حال او بیشتر از همه گلهایی که زده بود، رای آورد و سیاسی شد.
مارک ویلموتس: او در مقام بهترین گلزن بلژیک در جامجهانی و دیگر مسئولیتهای حوزه فوتبال ملی، دوران ناموفقی در سیاست بلژیک هم داشته است. ویلموتس پس از آویختن کفشهای خود در سال 2003 بهعنوان نماینده حزب لیبرال فرانسویزبان جنبش اصلاحات (Mouvement Réformateur) در سنا انتخاب شد، اما دو سال بعد استعفا داد و به فوتبال بازگشت تا دستیار سرمربی بلژیک شده و بعدها سرمربی تیم ملی کشورش، ساحلعاج و ایران هم بشود.
پله: پله که از نظر بسیاری، بهترین فوتبالیست تمام تاریخ است، پس از دوران بازنشستگی در سال 1977 حرفههای متفاوتی را تجربه کرد. مهاجم ابدی فوتبال علاوه بر سمتهایی چون سفیر حسننیت یونسکو و سفیر سازمان ملل در امور محیط زیستی، مدتی هم بهعنوان وزیر ورزش برزیل فعالیت کرد. او حتی یک قانون بهنام خود «قانون پله» داشت و به مبارزه علیه فساد در فوتبال برزیل میپرداخت؛ اما سال 2001 پس از متهم شدن به دست داشتن در یک رسوایی مالی، سمت خود را ترک کرد.
زیکو : یکی از بهترین فوتبالیستهای برزیلی که بخشی از تیم افسانهای سلسائو در جام جهانی 1982 بود، پس از دوران بازی در سال 1990 وزیر ورزش برزیل شد و قصد داشت اصلاحات زیادی برای بهبود فوتبال این کشور انجام دهد؛ اما زمانی که تشکیل پارلمان این کشور بهطور مداوم به تعویق میافتاد، ناامید شد و پست سیاسی خود را ترک کرد. زیکو بعدها سرمربی ژاپن، عراق، فنرباغچه و زسکا مسکو شد و سال 2015 هم اعلام کرد که قصد دارد نامزد ریاست فیفا شود؛ اما نتوانست حمایت پنج اتحادیه ملی فوتبال را بهدست آورد و مجبور به کنارهگیری شد.
هاکان شوکور: اسطوره گالا و بهترین گلزن ترکیه معروف به گاو بُسفر، پس از بازنشستگی در فوتبال به سیاست روی آورد و سال 2011 بهعنوان عضوی از حزب حاکم عدالت و توسعه، کرسی پارلمان ترکیه را بهدست آورد. او دو سال و نیم بعد از حزب استعفا داد، اما بهعنوان نماینده مستقل در مجلس باقی ماند.
هاکان شوکور سال 2016 به تیتر یک خبرها تبدیل شد، زمانی که چند ماه پس از توهین به رجب طیب اردوغان در توئیتر، حکم بازداشت وی به اتهام عضویت در یک گروه مسلح صادر شد. او در حال حاضر در تبعید در آمریکا زندگی میکند.
کاخا کالادزه: مدافع معروف آ.ث.میلان و یکی از بهترین بازیکنان تاریخ گرجستان، سال 2012 کفشهای خود را آویخت و با پیوستن به حزب رویای دموکراتیک گرجستان، به فعالیت سیاسی روی آورد. او بعدها نماینده مجلس، معاون نخستوزیر و وزیر انرژی گرجستان شد و به مدت 5 سال نیز بهعنوان شهردار تفلیس فعالیت داشت.
جیانی ریورا : او 658 بار در فاصله سالهای 1960 تا 1979 پیراهن روسونری را بر تن کرد و پس از آن نایبرئیس باشگاه میلان شد؛ اما از سال 1986 توجه ریورا معطوف به سیاست شد؛ وقتی نماینده حزب دموکرات مسیحی شد و بعدها بهعنوان معاون وزیر دفاع خدمت کرد. او سال 2005 نیز به عضویت پارلمان اروپا درآمد.
روماریو : زمانیکه صحبت تغییر حرفه از فوتبال به سیاست میشود، روماریو از بسیاری دیگر فراتر رفته است. مهاجم سابق فلامینگو و بارسلونا زیر پرچم حزب سوسیالیست برزیل در سال 2010 به عضویت مجلس نمایندگان درآمد و از موقعیت خود برای میزبانی برزیل در جامجهانی 2014 استفاده کرد. کمی بعد روماریو به مجلس سنای برزیل راه یافت و بیش از هر نامزد دیگری که تاکنون برای نمایندگی از ریودوژانیرو کاندیدا شده بود، رای کسب کرد. او هنوز هم در این سمت ابقا شده، اما از سال 2021 نماینده حزب لیبرال برزیل است.
ژرژ وهآ: سال 2005 اندکی پس از پایان جنگ داخلی دوم لیبریا، ستاره سابق میلان و برنده توپ طلای 1995 اروپا اعلام کرد قصد دارد برای ریاست جمهوری لیبریا نامزد شود. با وجود محبوبیت ژرژ وهآ در زادگاهش، مخالفان از او بهعنوان یک سیاستمدار بیتجربه یاد میکردند و همین باعث شد از آلن جانسون که در هاروارد تحصیل کرده بود، شکست بخورد؛ اما سال 2014 پسرش رابرت را در انتخابات مجلس سنا شکست داد.
این پایان کار نبود و وهآ سال 2017 با شکست دادن جوزف بوکای در دور دوم انتخابات، به ریاست جمهوری لیبریا رسید. وی نامزد اصلی انتخابات آتی ریاست جمهوری لیبریا نیز هست که اکتبر 2023 برگزار میشود. ناتانیل بارنز سفیر سابق لیبریا در ایالات متحده و کلارنس مونیبا رهبر اتحادیه ملی لیبریا، رقبای ژرژ وهآ در این میدان سیاست بهشمار میآیند.