با کیروش یا بدون کیروش؛ تا جام ملتهای آسیای۲۰۲۳
با کیروش یا بدون کیروش؛ تا جام ملتهای آسیای2023
روزنامه هفت صبح| جامجهانی بدون دستاورد خاصی برای فوتبال ایران تمام شد اما امروز وقت استراحت نیست. تیم ملی برای حضور در جامملتهای آسیای 2023 قطر فقط تا بهمن سال بعد فرصت دارد. با این حال به نظر میرسد فدراسیون فوتبال در یک بزنگاه مهم قرار گرفته است. مدیران فدراسیون انتخابهای مهمی در پیش دارند. اولی تعیین سرمربی تیم ملی و دومی تعیین اولویت تیم ملی از بین جام ملتهای آسیا یا جامجهانی بعدی است که البته به نظر میرسد انتخاب دوم مهمتر از انتخاب اول است.
موفقیت در جام ملتها
واقعیت این است که اتفاقات جامجهانی به ما نشان داد که دیگر تیم اول آسیا نیستیم. فوتبال ما با فوتبال ژاپن، کرهجنوبی، استرالیا و حتی عربستان و شاید هم قطر فاصله زیادی دارد و این فاصله در دو سه سال اخیر بیشتر هم شده است. قطعا ایران با هر مربی و هر ترکیبی، شانس اول قهرمانی در جام ملتهای آسیا نیست. البته که ناامید هم نیستیم و اگر فوتبال روی خوشش را به ما نشان بدهد بعید نیست بتوانیم بعد از نیم قرن قهرمان آسیا شویم.
اگر اولویت و هدف فدراسیون همین باشد، احتمالا تیم ملی باید با کمترین تغییرات در ترکیب و فهرست نسبت به جامجهانی، در جام ملتها حاضر شود. البته یادمان نرود تیمی که در جامجهانی به میدان رفت، بالاترین میانگین سنی را در این مسابقات داشت و پیرترین تیم تورنمنت بود و این یکی از انتقادهایی بود که به کارلوس کیروش وارد بود. اگر تغییر خاصی در تیم رخ ندهد، تیمی که در جام ملتهای آسیا به میدان خواهد رفت، یک سال پیرتر از تیم جامجهانی خواهد بود، آن هم با میانگین سنی حدود 30 سال!
این تیم پرستاره، بعد از ناکامی در جامجهانی، قطعا تحت فشار روحی بیشتری برای کسب موفقیت در جام ملتهای آسیا خواهد بود و هر عنوانی جز قهرمانی، هواداران تیم ملی را راضی نخواهد کرد. برای چنین تیمی، باید به یک مربی باانگیزه و نتیجهگرا روی بیاوریم. مشخصاتی که در کارلوس کیروش میبینیم. البته او دیگر پایگاه اجتماعی سابق را در میان هواداران تیم ملی ندارد و خیلی از دوستدارانش هم بعد از جامجهانی از او به شدت ناامید شدهاند و معتقدند دوران او در تیم ملی ایران به پایان رسیده است.
با این حال واقعیت این است که او بعد از این همه سال حضور در ایران و برآورده نکردن انتظارات هواداران، به شدت به موفقیت در جام ملتهای آسیا نیازمند است و برای رسیدن به آن تمام توانش را به کار خواهد گرفت. اما سوال اینجاست که تمام توان او برای قهرمان کردن ایران در آسیا کافی است؟ آن هم در میان تیمهایی مثل ژاپن، کرهجنوبی، استرالیا، عربستان و حتی قطر که در جامجهانی نمایشهای بهتری از ایران داشتند!
سوال دوم اینکه آیا قرار است او باز هم همچنان از رقبایی که حداقل از نظر اسم و رسم همسطح تیم ملی هستند بترسد و مقابل آنها هم دفاعی بازی کند؟ شاید اگر این روش به کسب جام منجر شود، هواداران با آن کنار بیایند، اما واقعیت این است که کیروش بعد از این همه سال، نتوانسته اعتماد عمومی را کسب کند و کمتر کسی حاضر است روی قهرمانی او با تیم ملی در جام ملتهای آسیا شرط ببندد! با این حال او همچنان و متاسفانه بهترین گزینه برای تیم ملی است، البته اگر اولویت مدیران وزارت ورزش و فدراسیون فوتبال، موفقیت در جام ملتها باشد.
موفقیت در جامجهانی 2026
میدانیم که بعد از ناکامی در جامجهانی قطر، فوتبال ایران نیازمند یک عنوان و یک نتیجه خوب در جام ملتهای آسیاست تا از این حالت سرخورده و ناکام بیرون بیاید. اما اگر دوستان در فدراسیون و وزارت ورزش، کمی دوراندیش باشند و فقط نوک دماغشان را نبینند، شاید بهتر باشد که از جام ملتهای آسیا به عنوان بهترین فرصت برای تغییر نسل و ساختن یک تیم تازه و جوان برای موفقیت در جامجهانی 2026 استفاده کنند.
این همان کاری است که کشورهای شرق دور سالهاست انجام میدهند و نتیجهاش را در جامهای جهانی میبینند. با توجه به میانگین سنی تیم ملی فعلی و بیانگیزگی خیلی از بازیکنان این تیم، شاید وقت آن رسیده است که ما هم برای یک بار این روش را امتحان کنیم. قهرمان نشدن در جام ملتها اگرچه اتفاق خوبی نیست اما قهرمان شدن هم دستاورد مهمی نیست. به تیم ملی کرهجنوبی نگاه کنید. دوران دوری این تیم از قهرمانی جام ملتها طولانیتر از ایران است اما نتیجه گرفتن در این تورنمنت مدتهاست که برای آنها اهمیتی ندارد.
کره و ژاپن دهههاست که از جام ملتها برای ساختن تیمی خوب در جامجهانی استفاده میکنند و نتیجهاش را هم گرفتهاند. بنابراین اصلا ایرادی ندارد که این بار هم در جام ملتها به جایی نرسیم. در عوض میتوانیم این تیم فرسوده و پرمدعا را تا جامجهانی 2026 به تیمی جوان و باانگیزه تبدیل کنیم که سرانجام رویای صعود از مرحله گروهی ما را تعبیر کند. برای داشتن و ساختن چنین تیمی، لازم است که در کادر فنی تیم ملی هم تغییر ایجاد کنیم.
تیم ملی بعد از این دوران طولانی با کیروش، نیاز به نگاهی متفاوت، سبکی متفاوت و ایدههایی جدید دارد. اگر هدف فدراسیون فوتبال موفقیت در جامجهانی بعدی است، بهتر است سرمربی تیم را تغییر دهد و البته به او تا زمان جامجهانی اعتماد کند و فرصت دهد و مثلا به بهانه ناکامی احتمالی در جام ملتها، برکنارش نکند. این دقیقا همان کاری است که پائولو بنتو در کرهجنوبی انجام داد. این تیم در جام ملتهای آسیای 2019 در مرحله یکچهارم نهایی حذف شد اما همین دو روز پیش پرتغال را در جامجهانی مغلوب کرد و به مرحله حذفی و تقابل با برزیل رسید.
مقایسه کنید با ما که با همان تیم جامجهانی 2018 وارد جام ملتهای 2019 شدیم و از کرهجنوبی نتایج بهتری گرفتیم و با همان تیم به نیمهنهایی رسیدیم اما در جامجهانی 2022 ضعیفترین تیم آسیا شدیم! با یک مربی خارجی خوب دیگر در سطح خود کیروش که خونی تازه را به تیم ملی تزریق کند، میتوانیم از همین حالا برای موفقیت در جامجهانی 2026 تلاش کنیم و امیدوار باشیم. البته که برای رسیدن به این هدف، باید اولویت فدراسیون و وزارت ورزش همین باشد، نه موفقیت در جام ملتهای آسیای 2023!