۵۰خاطره از تاریخ فوتبال| برق قطع شد و جشن نیمهکاره ماند
۵۰خاطره از تاریخ فوتبال| برق قطع شد و جشن نیمهکاره ماند
روزنامه هفت صبح، تیمور مستور | شماره قبل برایتان نوشتم که از مهر سال ۱۳۶۹ تا مهر سال ۱۳۷۰ تیمهای ملی، استقلال و پرسپولیس برنده سه جام مهم آسیایی شدند. فوتبال ما در جشن و سرور بود و حتی میرفت چهارمین جام خود را نیز بهدست بیاورد که ناگهان جشن قطع شد، برق رفت و فوتبال ما بهتدریج وارد یک دوره تاریکی شد. در مهرماه سال ۱۳۷۰ همزمان با توفیقات استقلال و پرسپولیس در آسیا، تیم ملی بهعنوان قهرمان آسیا به دیدار با تیم الجزایر بهعنوان قهرمان آفریقا رفت.
بازی اول ۵ مهرماه در تهران برگزار شد و آن روحیه پیروزی و تفوق بر حریف اینجا هم به کمک ما آمد. ترکیب تیم تقریبا همان ترکیب قهرمان بازیهای آسیایی پکن بود. با یکی دو تغییر کوچک. فرشاد پیوس جای خود را به اصغر مدیرروستا داده بود و قایقران هم غایب بود تا حمید درخشان در ترکیب قرار گیرد. درخشان و محمد پنجعلی هر دو ۳۵ساله بودند. ناصر محمدخانی هم در دقیقه ۶۶ وارد بازی شد تا جمع ۳۵سالهها کامل شود.
زرینچه، محرمی، حسنزاده، مهدی فنونیزاده، ابطحی، نامجومطلق و مرفاوی دیگر بازیکنان تیم ملی در این بازی بودند. این بازی در حضور ۱۰۰هزار تماشاگر شیفته فوتبال که از موفقیتهای ملی و باشگاهی هیجانزده بودند، بسیار دیدنی از آب درآمد. درخشش جادویی مجید نامجومطلق در سمت راست که در بهترین روزهای فوتبالش بود و در هماهنگی با جواد زرینچه موجب شد تا ایران مقابل قهرمان آفریقا و ستاره بزرگش یعنی رباح ماجر بازی درخشانی را به نمایش بگذارد و با نتیجه دو بر یک به پیروزی برسد. هر دو گل را صمد مرفاوی بهثمر رساند. زوجسازیهای نامجومطلق و زرینچه در سمت راست و محرمی و ابطحی در سمت چپ فشار حیرتانگیزی را به تیم قهرمان آفریقا وارد کرد و آنها خوششانس بودند که فقط دو گل خوردند.
هر دو گل ایران روی ارسالهای هوایی و زمینی از جناحین بهثمر رسید. بهنظر میرسید فوتبال ایران غیرقابل توقف شده است. ۱۶روز بعد در الجزیره بازی برگشت برگزار شد. علی پروین که با سیستم دفاعی تقویت شدهاش پرسپولیس را از چهار بازی با المحرق و الهلال در جام برندگان آسیا، بدون گلخورده بیرون کشیده بود و در بازیهای آسیایی پکن هم در سه بازی آخرش با ژاپن و کرهجنوبی و کرهشمالی دروازه تیم ایران را بسته نگاه داشته بود، اینبار هم طمع کرد تا در الجزیره با یک سیستم دفاعی افراطی بازی کند و یک جام دیگر به دست بیاورد.
در این سیستم مهدی فنونیزاده به دو دفاع میانی (که در بازی برگشت نادر محمدخانی و حسنزاده بودند) میچسبید تا علنا ایران با سه دفاع میانی ظاهر شود. بازی تا دقیقه ۸۵ بدون گل بود. دفاع بتونی ایران، که بهتر است بگوییم دفاع اتوبوسی و درخشش عابدزاده همه راهها را بسته بود. عابدزاده در بهترین دوران خود بود، تیمهای بزرگ اروپایی در پی او بودند و هنوز تیغ یک جراح نابلد او را دچار یک مصدومیت مزمن نساخته بود. دقیقه ۸۵ روی یک ضربه کرنر گل خوردیم و قهرمانی جام بینقارهای از دستمان لیز خورد و رفت. و جشن ناگهان تمام شد.
در یک عبور چند ساله از دالانهای جهنم ما درگیر عصبیتها، اشتباهات، محرومیتها، پرخاشها و زدوخوردها و شکستهای پیاپی شدیم.
پرده اول حذف از جام ملتهای آسیا در سال ۱۹۹۲ بود. در پاییز ۱۳۷۱٫ پروین همچنان سرمربی تیم ملی بود و کارنامهای ممتاز داشت. اما مشخص نیست که آن شکست لحظات آخر مقابل الجزایر چه بر سر خلاقیت پروین آورده بود. ایران در این جام ملتها در سه بازی حتی یک تعویض هم انجام نداد تا پروین یک رکورد باورنکردنی برجای بگذارد.
خط حمله را با زوج پیوس و شاهمحمدی بسته بود و مرفاوی را روی نیمکت قرار داده بود. در خط هافبک در غیاب نامجومطلق آسیبدیده، با ترکیب مهدی فنونیزاده و قایقران و ابطحی و کرمانیمقام ظاهر شد و حاضر به استفاده از افتخاری و استیلی جوان نشد، در دفاع هم نادر محمدخانی و حسنزاده و محرمی و زرینچه در هر سه بازی ثابت بودند. پیروزی بر کرهشمالی و مساوی با امارات موجب شد تا بازی آخر مقابل ژاپن میزبان بازیها مصافی سرنوشتساز باشد.
ژاپن باید حتما ایران را میبرد و ایران فقط یک مساوی میخواست. باز هم دست و دل پروین لرزید و سعی کرد معجزه بازی با کرهجنوبی در پکن را یکبار دیگر تکرار کند. اما مثل الجزیره، باز هم تیرش به سنگ خورد. شاه محمدی دقیقه ۵۵ اخراج شد و ایران بهشدت تحت فشار حریف و تماشاگرانش قرار گرفت و نهایتا باز هم موفقیت در دقایق آخر از دست ایران پرید. میورا دقیقه ۸۸ دروازه عابدزاده را باز کرد تا ایران حذف شود.
و زشتی ادامه داشت و بازیکنها با داور دست به یقه شدند. بهخصوص شاگردان علی پروین در پرسپولیس که سردمدار این اتفاق بودند. پیوس و نادر محمدخانی هم اخراج شدند و کرمانیمقام و محرمی اخطار گرفتند و بعد هم با محرومیتهایی روبهرو شدند. ایران این بازی را با سه اخراجی و دو اخطاری و حذف از آسیا به پایان رساند.
به این ترتیب پروین دو تورنمنت متوالی را با تکیه بر یک فرمول قدیمی از دست داد. اما دوران سیاه فعلا ادامه داشت. دیگر مشخص شده بود که ایران در نقاط مختلف زمین نیاز به نیروهای جوان و استعدادهای تازه دارد. بقیه داستان را شنبه برایتان میگویم.