۵۰خاطره از تاریخ فوتبال ایران؛ جنتلمن عصیانگر
۵۰خاطره از تاریخ فوتبال ایران؛ جنتلمن عصیانگر
روزنامه هفت صبح، تیمور مستور | حسین کلانی از خوشنامترین بازیکنان تاریخ فوتبال ایران است. مرد موطلایی فوتبال که آلن راجرز به او بلوندی میگفت و برخی تماشاگران اسمش را حسین روس گذاشته بودند. یکی از تحصیلکردههای نسل دهه چهل و پنجاه فوتبال ایران که ذاتا در خانوادهای شاهینی متولد شده بود (داییاش دکتر غفاری از بازیکنان قدیمی شاهین و البته تیم ملی بود) اما فوتبال پایهاش را در تیمهای وابسته به تاج گذراند. یعنی مشعل و دیهیم.
بازیکنی که در ۱۵ سالگی رکورد پرش ارتفاع آموزشگاههای تهران را با یک متر و ۶۸ سانتی متر به دست آورده بود. بازیکنی که دو سال در شاهین ذخیره پرویز دهداری بود و اگر بیماری کلیه دهداری عود نمیکرد و شیرزادگان هم به آمریکا نمیرفت باز هم دیرتر به پیراهن شاهین میرسید. سبک بازی نترس، یورشهای شجاعانه و البته موی طلاییاش باعث میشد تا مدافعان حریف از دستش عصبی شوند و به همین سبک و سیاق مربیان تیم ملی هم با بدبینی به بازیاش مینگریستند.
بازیکنی که اصلا به سبک بقیه بازی نمیکرد. در خود شاهین هم به نظر میرسید در ابتدا حامی بزرگی ندارد. تازه این را هم در نظر بگیرید که در کنکور سراسری هم در رشته پزشکی قبول شده بود تا بفهمید چقدر روی اعصاب دیگر بازیکنان آن دوران فوتبال ایران بوده است !(کلانی بعدها از پزشکی انصراف داد و وارد رشته مهندسی راه و ساختمان دانشگاه تهران شد) اینگونه شد که کلانی تا ۲۴ سالگی از پیراهن تیم ملی دورمانده بود آن هم در حالی که در سالهای ۴۴ تا ۴۶ از مهمترین ستارههای شاهین بود.
مهدی اسداللهی سرمربی وقت پاس وقتی تیمش با هتتریک کلانی مقابل شاهین درهم شکست حیرتزده پرسیده بود چطور مربیان تیم ملی کلانی را نمیبینند؟ در سال ۴۷ در جام ملتهای آسیا، آسیب دیدگی جلال طالبی و اضافه وزن همایون بهزادی و البته فقدان حمید شیرزادگان شرایطی را پدید آورده بود که کلانی جای خود را در ترکیب تیم ملی حتمی میدید. اما خوی احساساتی و واکنشهای ناگهانی کلانی کار دستش داد.
در یک بازی تمرینی در حمایت از اکبر افتخاری با ساعدی و وفاخواه و امینیخواه دست به یقه میشود. با تصمیم رنجبر سرمربی تیم ملی؛کلانی و افتخاری در بازی با هنگ کنگ در شروع جام ملتهای آسیا از ترکیب کنار گذاشته میشوند. و عبدالله ساعدی پرتجربه و نه چندان آماده و حمیدرضا امینیخواه و غلام وفاخواه در ترکیب اصلی قرار میگیرند. بازی بد ایران در اولین روز در نهایت با یک پیروزی خفیف دو بر صفر در دقایق پایانی ترمیم میشود.
در بازی دوم کلانی و افتخاری و البته علی جباری هر سه از همان ابتدا در ترکیب اصلی هستند. کلانی در بازی با تایوان و برمه گلهای حساسی را به ثمر میرساند و از معماران قهرمانی ایران محسوب میشود. کلانی در سال ۱۳۴۸ با تیم پیکان قهرمان باشگاههای تهران میشود و خودش هم آقای گل. با همین پیکان در جام دوستی که با شرکت تیمهای قدری مثل زسکا مسکو و تیم ملی رومانی برگزار شد به مقام اول دست مییابد و دومین جنجال مهم کلانی هم شکل میگیرد.
درگیری فیزیکی سنگین با دروازهبان رومانی. در سال ۴۹ کلانی عضو پرسپولیس است و به رغم یک شکست ناگهانی از پاس تا نیمه نهایی پیش آمدهاند. حریفشان تاج است. کلانی دقیقه ۳ گل میزند اما دقیقه ۷۸ و بعد از فحاشی به داور در حمایت از محراب شاهرخی از مسابقه اخراج میشود. قبل از او همایون بهزادی و محراب شاهرخی هم اخراج شدهاند. یکسال از فوتبال محروم میشود. آن تک گلش هم در محاسبات پاک میشود تا او عنوان بهترین گلزن پرسپولیسیها در دربیها را در اسناد تاریخ به صفر ایرانپاک واگذار کند.
با این حال در همین فصل ۱۳۴۹ هم او آقای گل مسابقات میشود. در همین دوران تحصیلات خود در رشته مهندسی ساختمان را در دانشگاه تهران پی میگیرد. در سال ۱۳۵۱ پرسروصداترین عروسی آن سالها را برگزار میکند. در تالار بولینگ عبدوه و در حضور ستارههای موسیقی و فوتبال و سینما و در حضور شخص علی عبدوه و در تجمع صدها نفر از طرفداران پرسپولیس جلوی در تالار. از عروسی غلامرضا تختی هیچ مراسم وصلتی این گونه رسانهای نشده بود.
این سال اوج درخشش کلانی است. در جام ملتهای آسیا او ستاره اصلی تیم ایران است. با تکیه بر درخشش او و علی جباری و ابراهیم آشتیانی و پرویزقلیچ خانی ایران برای دومین بار و این بار در شرایط سخت تایلند، قهرمان آسیا میشود و حسین کلانی آقای گل مسابقات. چند وقت بعد ایران برای انتخابی المپیک مونیخ بازیهای سختی را با کره شمالی برگزار میکند و در انتها در بازی سوم و در راولپندی پاکستان با گلهای حسین کلانی و صفر ایرانپاک بر حریف غلبه میکند.
اما در تیم اعزامی به المپیک مونیخ تیمی که توسط دانمارک و مجارستان له میشود اثری از کلانی نیست. تیم ملی برای او تمام شده است. آن هم در حالی که کلانی فقط ۲۸ سال دارد و در اوج آمادگی جسمانی و فیزیکی است. سال ۱۳۵۲ کلانی با پرسپولیس میدرخشد و آن نتیجه باورنکردنی شش بر صفر را برجای میگذارد. بیاتی در فهرست تیم ملی برای انتخابی جام جهانی، باز هم کلانی را بیرون میگذارد. سال ۵۳ سال جنجال کلانی است. اختلاف سلیقهاش با راجرز اوج میگیرد.
نادیده گرفته شدنش توسط بیاتی و بعد هم اوفارل اعصاب او را به هم ریخته است. همه از حسن روشن و رضا عادلخانی به عنوان جانشین او یاد میکنند. در داخل تیم هم اوضاع مساعد نیست. میگوید چندتا از قدیمیها به او پاس نمیدهند. وسط بازی با سپاهان ترکیب را ترک میکند و پیراهنش را زمین میاندازد و از ورزشگاه خارج میشود! نشانیهای کلانی به چه کسی مربوط میشود؟ چه کسی به او پاس نداده است؟ آشتیانی؟ ادیبی؟ یا وطنخواه؟
کاشانی در توصیف این اتفاق میگوید برخی از بازیکنان پرسپولیس به او و کلانی که شغلی جدا از فوتبال دارند حسودی میکنند! کاشانی کارمند وزارت خارجه است. در ادامه فصل کلانی از پرسپولیس جدا میشود و به شهباز میرود. در دسته دوم. او شهباز را به دسته اول تخت جمشید میآورد و خودش کم کم از بازیها دور میشود هرچند هنوز هم توان فیزیکیاش در پرشها و استارتها قابل توجه است. در یکی از بازیهای شهباز، تماشاگران پرسپولیس او را هو میکنند. کلانی بدترین روز عمر خود را تجربه میکند…