درباره یزدانیخرم که دیروز در ۷۵سالگی از دنیا رفت
درباره یزدانیخرم که دیروز در ۷۵سالگی از دنیا رفت
روزنامه هفت صبح | شاید کمسنوسالترها یادشان نیاید اما هفده سال تمام بسیاری از خبرهای مربوط به والیبال ایران و بعد هم اتفاقات پیرامون کشتی به مردی برمیگشت که دیروز خبر درگذشتش مخابره شد؛ محمدرضا یزدانیخرم که در ۷۵سالگی از دنیا رفت. گفته شد که او بر اثر کهولت سن و بیماریهای مرتبط با آن جان باخته است.
یزدانیخرم از سال ۱۳۶۸ تا مرداد سال ۱۳۸۵ رئیس فدراسیون والیبال ایران و از سال ۱۳۸۵ تا سال ۱۳۹۰ هم رئیس فدراسیون کشتی بود. او مدتی هم ریاست شرکت دخانیات ایران و شرکت پارسخودرو را برعهده داشت و بین اهالی صنعت هم شناخته شده بود.او متولد ۱۳۲۴ در میدان توپخانه تهران بود و بهعنوان معمار والیبال نوین ایران شناخته میشد.
یزدانیخرم که در مصاحبههای خود میگفت ما سه، چهار برادر هستیم؛ یک خواهر هم داشت و در سال ۵۹ ازدواج کرد. پدرش در راهآهن و مبلسازی مشغول بهکار بود. مرحوم یزدانیخرم سه فرزند داشت و در یکی از مصاحبههای جالب خود اعلام کرد که از وقتی از فدراسیون خارج شده کارهای زیادی یاد گرفته که یکی از آنها آشپزی است!
یزدانیخرم در سال ۱۳۷۲ توانست پس از ۴ سال تلاش در اجلاس سالانه کنفدراسیون والیبال آسیا اِیویسی در حضور ۲۹ کشور با ۲۸ رای عضو هیات رئیسه شود و بهتبع آن افرادی همچون کاوه سرحدی، محمود عدل، امیدوار حاتمی و ابراهیم نعمتی در کمیتههای مختلف کنفدراسیون والیبال آسیا عضو شوند.
یزدانیخرم از سال ۱۳۶۸ تا سال ۱۳۸۵ سکان هدایت فدراسیون والیبال را برعهده داشت و توانست با برگزاری لیگهای منظم، آوردن مربیان خارجی برای تیم ملی جوانان و نوجوانان و گرفتن بودجه و تجهیزات برای فدراسیون والیبال، بلوکهای پیشرفت والیبال ایران را یکییکی روی هم بگذارد. در دوره ریاست او، فدراسیون والیبال در سالهای ۱۳۷۸ و ۱۳۷۹ و ۱۳۸۱ بهعنوان بهترین فدراسیون ورزشی ایران انتخاب شد.
او در سال ۸۳ هم از سیدمحمد خاتمی نشان لیاقت و مدیریت را دریافت کرد. با همه اینها یزدانیخرم اعتقاد داشت یک مدیر صنعتی است و صنعت باید ورزش را حمایت کند. به اعتقاد او ورزش بدون صنعت نمیتواند زندگی کند و در تمام دنیا، ازجمله کشورهای آسیایی بهخصوص آسیای شرقی مانند چین، ژاپن و کشورهای اروپایی و آمریکایی صنعت از ورزش حمایت میکند. یزدانیخرم در زمان حضورش در پارسخودرو، والیبال، فوتبال و کشتی را راهاندازی کرد.
پس از آن در دخانیات که ۸ باشگاه در سراسر کشور داشت، ۸ تیم والیبال تاسیس کرد و لیگ استانی را راه انداخت. او سالنی که پس از جنگ به مخروبهای تبدیل شده بود و بهعنوان معراج از آن استفاده و پیکر شهدا را از شهرستان در آنجا جمعآوری میکردند، برای شروع فعالیتهای والیبال در اختیار گرفت و با هزینه ۲۰۰ میلیون تومان سالن را از نو ساخت تا مسیر شکوفایی والیبال ایران را استارت بزند.
محمود افشاردوست در گفتوگو با مهر درباره تأثیرات حضور یزدانیخرم در والیبال ایران گفته: «تیمهای خارجی بسیاری برای برگزاری اردو در تهران حاضر میشدند. به سمت و سویی حرکت کردیم که مردم و تلویزیون متوجه موفقیت والیبال و شکست حریفان شدند. شرایط بهگونهای پیش رفت که در نهایت والیبال موفق به کسب مدال شد. هم در بخش رقابتهای نوجوانان جهان و هم در بخش جوانان و بزرگسالان آسیا که پس از ۴۴ سال در سال ۲۰۰۲ موفق به کسب مدال شدیم.
در سال ۲۰۰۳ نیز برنز آسیا را کسب کردیم. در واقع پایهگذاری، پروراندن و رسیدن به جایی که والیبال ایران تبدیل به یک ورزش افتخارآفرین شود، در مقطع حضور ریاست یزدانیخرم شکل گرفت. قبل از آن در سال ۱۹۶۶ و ۱۹۵۸ فقط دو مدال نقره و برنز در بازیهای آسیایی گرفته بودیم اما بعد از آن دیگر والیبال تعطیل شد. کار زیرساختی انجام نمیشد و بهطور اتفاقی و شانسی بازیکنان کشف و بازیکنی مانند عادل بناکار به اردوی تیم ملی راه پیدا میکرد.
در واقع یزدانیخرم پایه و اساس والیبال نوین ایران را در آن مقطع پایهریزی کرد. شکستهایی در تاریخ والیبال ایران مقابل تیمهایی مانند کویت، قطر و پاکستان وجود دارد که شاید لمس آن برای نسل حاضر سخت باشد، چرا که آنها چهرهای از والیبال را دیدهاند که تیمهای آسیایی دیگر حرفی برای گفتن مقابل بلندقامتان ایران ندارند و تیمهای مطرح جهان ازجمله آمریکا، برزیل، روسیه، لهستان، صربستان و ایتالیا نیز بارها سر تعظیم مقابل تیم ملی فرود آوردهاند. این اتفاقات بهطور شانسی و یکشبه محقق نشده بلکه برنامهریزی بلندمدت و مدیریتی قوی پشت آن نهفته بود.»
همه اینها باعث شد که محمدرضا یزدانیخرم، معمار والیبال لقب بگیرد و نشان دهد که در کسب موفقیتها مهره اصلی است. ارتباطات خوب بینالمللی یزدانیخرم باعث ورود ایوان بوگاینکوف روس به ایران شد تا استارت ورود تیمهای نوجوانان و جوانان این کشور برای برگزاری دیدارهای تدارکاتی به ایران باز شود که سرآغاز موفقیتها بود. بوگاینکوف روس که به گفته یزدانیخرم حکم «تختی» را برای ورزش روسیه دارد، نقش بسزایی در آموزش و پیشرفت والیبال ایران داشت.
او بعد از فدراسیون والیبال راهی فدراسیون کشتی شد و اتفاقا آنجا هم توانست موفقیتهایی را رقم بزند اما حاصل تلاشهای او وقتی در المپیک لندن خودش را نشان داد که او کمی قبل کنار گذاشته شده بود. بعد از آن یزدانیخرم به صنعت برگشت و خبر چندانی از او در حوزه ورزش نبود تا اینکه دیروز خبر فوتش در رسانهها شنیده شد.