روزگار پُر التهابِ دانشآموزان نهم
روزگار پُر التهابِ دانشآموزان نهم
روزنامه هفت صبح، فرید عطارزاده | هدایت تحصیلی نسبتا اجباری دانشآموزان برای انتخاب رشته، والدین را با مشکلات زیادی روبهرو کرده.
این روزها دانشآموزان و والدین در تب و تاب انتخاب و ثبتنام در مدارس مورد نظر خود هستند. این موضوع برای دانشآموزان پایه نهم که میخواهند در پایه دهم ثبتنام کنند با اتفاق ویژهتری همراه است. آنها از الان باید برای آینده و سرنوشت خود تصمیم بگیرند و رشته مورد نظرشان را انتخاب کنند. یعنی همان کاری که در نظام آموزشی سابق در مقطع اول دبیرستان به دوم دبیرستان انجام میدادیم و تعیین میکردیم که میخواهیم در رشته ریاضی ادامه تحصیل دهیم یا تجربی، انسانی، هنر و…
اگر خاطرتان باشد در آن زمان برگهای به عنوان هدایت تحصیلی به ما میدادند که نشان میداد با توجه به نمرههایمان بهتر است در کدام رشته درس بخوانیم. حالا هم همان اتفاق برای دانشآموزان پایه نهم رخ میدهد اما با فرمولها و قوانین جدید همه چیز رنگ اجبار به خود گرفته است. یعنی با توجه با پارامترهای مختلفی که در گزارش به آن اشاره خواهیم کردیم، مدرسه به فرزند شما میگوید باید در کدام رشته درس بخواند. اگر شما و فرزندتان بخواهید در رشته دیگری درس بخوانید فقط یک راه حل دارید: «باید به مدارس غیرانتفاعی بروید!» این موضوع در روزهای گذشته چنان دانشآموزان و والدین آنها را سر درگم کرده که از این منطقه به آن منطقه میروند بلکه شاید مدرسهای پیدا کنند تا فرزندانشان را ثبتنام کنند.
در این میان شنیده شده بازار سیاه و زیر پوستی راه افتاده که برخی واسطهها ادعا میکنند با دریافت مبالغی در حدود یک میلیون تا پنج میلیون تومان میتوانند آنها را در مدارس دولتی مدنظرشان ثبتنام کنند! ماجرا چیست و چرا هدایت تحصیلی به این سمت و سو رفته است؟
*** هدایت تحصیلی به زبان ساده
براساس هدایت تحصیلی، رشتههای مختلف به دانشآموزان توصیه و مشخص میشود دانشآموز چه رشتههایی را براساس اولویت میتواند انتخاب کند. بعد از اینکه نمرات هدایت تحصیلی دانشآموزان در مدرسه مشخص شد، در ستادی که در منطقه، مدرسه و استان تشکیل میشود، در خصوص توزیع متوازن رشتهای بررسی و تصمیمگیری و بر اساس ظرفیت هر منطقه، دانشآموزان در رشتههای مختلف تحصیلی هدایت میشوند.
***ملاکهای هدایت تحصیلی
نمرات درسی مرتبط با رشته و امتیازات مشاورهای که شامل تست استعداد، تست رغبت تحصیلی و شغلی، نظر دبیران دروس مرتبط، نظر دانش آموز، نظر والدین دانش آموز و نظر مشاور مدرسه است. نکته جالب اینجاست که نظر دانش آموز و والدین او کمترین امتیاز را در هدایت تحصیلی دارند!
*** به چه رشتههایی میروند؟
انتخاب رشته در پایه نهم در سه شاخه علوم نظری(ریاضی، تجربی، انسانی)، و فنی و حرفهای انجام میشود و در پایه دهم دانش آموز میتواند براساس شاخهای که انتخاب کرده، رشته مورد نظرش را انتخاب کند. در شاخه فنی و حرفهای مطابق با ضوابط مربوط دانش آموزان به یکی از زمینههای هنر، مدیریت و خدمات، صنعت و کشاورزی (که در مجموع شامل ۴۱ رشته تحصیلی است) هدایت میشوند و در هنرستانهای موجود ثبت نام میکنند.
*** چند مشکل اساسی
حالا که با روند هدایت تحصیلی و انتخاب رشته آشنا شدید، به چند مشکل اساسی که این روزها گریبانگیر نظام آموزشی شده میپردازیم.
یکی از دلایل تصمیم آموزش و پرورش برای هدایت تحصیلی نسبتا اجباری آن است که توازن انتخاب رشتهها در زمان کنکور به هم خورده است. اکثر متقاضیان برای رشتههای پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و… میجنگند؛ در حالی که ظرفیت و صندلیها برای آنها کم است. با توجه به آمار شرکتکنندگان کنکور امسال، در حدود ۶۰۰ هزار نفر داوطلب رشته تجربی هستند، ۱۴۰ هزار نفر رشته ریاضی و ۲۰۰ هزار نفر رشته انسانی. حالا ظرفیتها و شانس قبولی چگونه است؟ با توجه به تعداد صندلیهای خالی، شانس قبولی دانشآموزان تجربی ۲۷ درصد است، ریاضی ۱۶۳ درصد و انسانی ۱۵۰ درصد!
آموزش و پرورش تصمیم گرفته برای آنکه از حجم این توزیع نامتقارن در زمان کنکور جلوگیری کند، از همان قبلتر یعنی در زمان انتخاب رشته پایه نهم به دهم، دانشآموزان را به سمت رشتههای دیگری تشویق کند. این تشویق اما حالا کمی رنگ و بوی اجبار به خود گرفته و با توجه به نتیجه هدایت تحصیلی دانش آموزان به آنها گفته میشود که باید در کدام رشته درس بخوانند. حالا این دسته از دانشآموزان اگر نخواهند در رشتهای که در هدایت تحصیلی گفته شده درس بخوانند، فقط یک راه حل وجود دارد و آن این است که به مدارس غیر انتفاعی بروند.
*** چی شد که اینجوری شد؟
برای آنکه ببینیم ماجرا از چه قرار است با یکی از کارشناسان مسائل آموزشی گفتوگو کردیم. «شاهرخ کروبی» میگوید در حال حاضر که فصل ثبتنام دانشآموزان در مدارس است، روزانه تماسهای بیشماری از سوی والدین دارد که میگویند برای فرزندانشان رشتهای انتخاب شده که آنها دوست ندارند و در نتیجه مدرسه دولتی حاضر به پذیرش آنها نیست. او درباره مشکلات این طرح به هفتصبح میگوید: «به نظر من این قانون خوب است اما روش اجرای آن دچار ایرادات اجرایی است و متاسفانه باعث سوءاستفادههایی شده. در این چند ساله، شهریههای مدارس غیرانتفاعی به دلیل افزایش هزینهها، بسیار سرسامآور شده و به همین دلیل از تعداد دانشآموزان آنها کاسته شده است.
در نتیجه حالا این مشاوره تحصیلی باعث شده که کمی رونق به این مدارس بازگردد و دانشآموزانی که به دلیل هدایت تحصیلی حق تحصیل در رشته مورد علاقهشان در مدارس دولتی را ندارند به سمت مدارس غیرانتفاعی سوق داده میشوند. از سوی دیگر نباید از نظر دور داشت که مدیران برخی مدارس غیرانتفاعی از متنفذین آموزش و پرورش هستند! همچنین متاسفانه برخی افراد واسطه در این میان به ماهیگیری مشغول هستند و ادعا میکنند با برخی کارمندان درون مدارس دولتی زد و بند میکنند. یعنی از والدین دانشآموزان بسته به شرایط، مبالغی از حدود یک تا پنج میلیون تومان میگیرند و آنها در مدارس دولتی ثبتنام میکنند! »