هفت بازیکن تکرارنشدنی در تاریخ فوتبال ایران
هفت بازیکن تکرارنشدنی در تاریخ فوتبال ایران
روزنامه هفت صبح، آرش خوشخو | این لیست بهترین بازیکنان تاریخ فوتبال ایران نیست. بازیکنانی هستند که من بنا به دلایل خاص خودم و برداشتم از فوتبال به شیوه بازیشان علاقه داشتم. پس برای همین دنبال دایی و کریمیو مهدویکیا و خداداد نگردید و از غیبتشان تعجب نکنید .
* یک: علی پروین. بازیکن مورد علاقهام بود. اولین بازیکنی که برایم مهم شد. دیدن بازیاش لذتبخش بود. ذهنش در زمین چمن مثل کامپیوتر کار میکرد و در هر تصمیمیبهترین و بیشترین بهرهوری ممکن را محقق میکرد. پروین در روزگاری برای من بازیکن مهمیشد که دیگر در پهنه فوتبال ایران خبری از بهزادی و قلیچ خانی نبود و پروین سلطان بیچون و چرای فوتبال ایران بود. و واقعا هم استحقاق چنین عنوانی را داشت. راست پا بود و سریع و تکنیکی و فوتبال را بدون غلط بازی میکرد. اما در صورت لزوم از پای چپش هم استفاده میکرد و پایش که میافتاد سرزن بدی هم نبود. از او مجموعهای گلهای شگفت انگیز و سانترهای کاتدار و پاسهای تو در فوقالعاده در ذهنم باقی مانده است.کاری که او بین سالهای ۵۲ تا ۶۲ برای فوتبال ایران انجام داد منحصر به فرد است.کاراکتر فوقالعادای هم دارد. شیرین و بامزه. خدا حفظش کند.
* دو: ناصر محمدخانی. همچون صاعقه در فوتبال ایران ظاهر شد. در دهه ۶۰ و درست وقتی که به نظر میرسید فوتبال ایران دیگر نمیتواند فوق ستارهای تولید کند این چپ پای غیرقابل مهار ظهور کرد. سرعت پابه توپش فوقالعاده بود. شیوه دریبل زدنش با مثلا علی کریمیکاملا فرق میکرد. کریمیمستقیما به نبرد بازیکن مقابل خود میشتافت اما محمدخانی با مجموعهای از مانورها و حرکات تند و تیز از دالان وحشت مدافعان روبهرو میگریخت. او شوتزن درجه یکی هم بود و در ضربات آزاد هم کم نظیر بود. افسوس که در بدترین دوره فوتبال ایران ظاهر شد و به تدریج انگیزههایش را از دست داد. در واقع او تنها در بازیهای آسیایی دهلی و جام ملتهای سنگاپور ظاهر شد و میادین مهمتر بینالمللی را به خاطر شرایط سیاسی از دست داد. تماشای بازیهای او از نزدیک از تفاخرات نسل ما به نسل فعلی است. بیخود نیست که پروین هنوز هم او را بهترین بازیکن سالهای بعد از انقلاب ایران میداند.
* سه: سیروس قایقران. بارها و بارها ارادتم به این بزرگمرد فوتبال انزلی را اعلام کردهام. کاراکتر او شگفت انگیز بود. یک فرمانده بالقوه در میانه میدان. مگر میشد کسی با چنان قدوقامتی و آن استایل پابه توپ پستی به غیر از فرماندهی را برعهده بگیرد؟ دیدن فوتبالش از نزدیک موهبتی بود. افسوس که او هم بهترین دوران فوتبالش را در محاق و تحریم و محرومیت از دست داد. او در دو جام ملتهای آسیا در سال ۱۹۸۸ و بازیهای آسیایی پکن در سال ۹۰ بهترین بازیکن ایران بود. در جام ملتهای ۱۹۹۲ هیروشیما هم چندان کاری از دست او بر نمیآمد از بس که تیم خسته و ضعیف بود. او اگر کسی مثل کی روش را بالای سر خود داشت سر از مهمترین تیمهای اروپایی در میآورد.
* چهار: احمدرضا عابدزاده. او در دورهای یک تنه وظیفه برآورده ساختن رویاها و آرزوهای مارا بر عهده داشت. آبادانی خوش تیپ و بلند بالا که بلند میپرید، رجز میخواند و آرتیستی گل میخورد. جام ملتهای ۱۹۸۸، بازیهای آسیایی پکن و جام جهانی ۱۹۹۸ همه مدیون درخشش این دروازهبان شجاع وبیهمتاست. دروازهبانی که بعید است خاطره یک شیرجه بلند مثل کارهایی که بیرانوند برای ما انجام میدهد از او در ذهنتان مانده باشد. او کارش را بدون چنین شیرجههایی انجام میداد. بهخصوص از وقتی که یک جراح کارنابلد موجب کوتاهی پایش هم شده بود. بله میدانم آن صحنه بازی با آمریکا یادم هست اما خاطرههایتان را بکاوید. آیا صحنهای از شیرجه بلند عابدزاده مثل کاری که بیرانوند مقابل ژاوی انجام داد در خاطرتان هست؟بعید میدانم.
* پنج: مجتبی جباری.هافبک محبوب من در دو دهه گذشته. شکل بازیاش فقط قابل مقایسه با اسکولز بود اما او هم ازآن استعدادهایی است که قربانی فقدان انضباط مدیریتی در کشورمان شد و البته مصدومیتهای پیدرپی. او تنها بازیکن ایرانی است که میتوانست از ۲۵ متری شوتهای سنگین زمینی شلیک کند. یک مهندس به تمام معنا. حیف از این بازیکن که بازیهای ملیاش انگشت شمار است. و پستی که شایسته او بود، در انتها به مسعود شجاعی رسید.
* شش : محسن خلیلی. سانت فورواردهای ایرانی از دیرباز در فوتبال آسیا شهرت داشتند. در واقع یکی از برتریهای همیشگی ما نسبت به دیگر رقبای آسیایی همین سانترفورواردها بودند. در پیش از انقلاب همایون بهزادی، صفر ایرانپاک و غلامحسین مظلومی برگهای برنده فوتبال ایران بودند. در پس از انقلاب نوبت به غلام فتح آبادی، فرشاد پیوس، کریم باوی، صمد مرفاوی، رضا عنایتی و بهتر و مشهورتر از همه علی دایی و البته وحیدهاشمیان رسید. اما سانتر فوروارد محبوب من محسن خلیلی بود. یک گلزن مادرزاد و باهوش که در هیاهوی فوتبال هیچ مربی بزرگی شایستگیهای او را برای ورود به تیم ملی ندید. و وقتی هم که به پرسپولیس آمد دیگر دیر شده بود. به تیم ملی هم رفت اما مصدومیت دوره فوتبال او را تمام کرد. به همین سادگی. او متخصص ضربات خشک و مرگبار در داخل هجده قدم بود.
* هفت: کریم باقری. یکی از بدترین خاطرات فوتبال ما متاسفانه با اسم باقری گره خورده است. بازی برگشت با ایرلند برای صعود به جام جهانی ۲۰۰۲ و روزی که کریم باقری بدترین بازی تمام عمر خودرا به نمایش گذاشت. مسابقهای تلخ که با سوت و اعتراض تماشاگران همراه شد و باقری ۷ سال از تیم ملی خداحافظی کرد آن هم در حالیکه تنها ۲۸ سال داشت. اما باقری با استایل خاص شوت زدنش، با قدرت بینظیرش در بازی هوایی، در آمادگی بدنی شگفت انگیزش و تخصصش در پاسهای بلند قطری، یکی از بهترین بازیکنان تاریخ فوتبال ماست و به خاطر استایل و دوامش همیشه از محبوبترین بازیکنان فوتبال برای من بوده است.
*** اگر قرار بود لیست را اضافه کنم این نامها را نیز میآوردم:سعید عزت اللهی، مهدی پاشازاده، خسرو حیدری، مرتضی یکه، فرشاد پیوس، عبدالرضا برزگری، حمید علیدوستی و جواد نکونام.