اپلیکیشن «فیساپ» ابزاری برای جاسوسی است؟
اپلیکیشن «فیساپ» ابزاری برای جاسوسی است؟
روزنامه هفت صبح، گروه ویژه | «چالش فیساپ» اینبار نه از ایران و کاربران داخلی بلکه از سوی کاربران آمریکایی اینستاگرام داغ شد و بهسرعت به سرتاسر جهان رسید. از سوی دیگر با فراگیرشدن این اپلیکیشن، خود آمریکاییها بودند که برای اولینبار فرضیه احتمال در خطر افتادن امنیت اطلاعات کاربران با استفاده از برنامه فیساپ را مطرح کردند. همه آنها البته یک کلیدواژه مشترک نیز دارند: «مالکیت روسی». کار به جایی رسیده که چاک شومر، رهبر دموکرات سنا، نامهای به افتیسی و افبیآی ارسال کرده و از هر دو سازمان خواسته که در رابطه با برنامه تغییر چهره فیساپ تحقیقات خود را آغاز کنند.
شومر در نامه خود نوشته که از بابت دومورد در این برنامه نگرانیهایی دارد؛ اول اینکه تجمع چنین حجم عظیمیاز اطلاعات میتواند خطرناک باشد و دوم اینکه کاربران نمیدانند که این اطلاعات به دست چه کسی میافتد(یادمان باشد دموکراتها اعتقاد دارند که کشور روسیه در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۱۶ آمریکا دخالت کرده و به همیندلیل دونالد ترامپ رای بیشتری آورد). این برنامه اما چیست و دغدغههای کارشناسان امنیت اطلاعات چیست؟ آیا واقعا باید نسبت به جمعآوری اطلاعات توسط این برنامه و احتمال استفاده آن در فرآیند هوش مصنوعی توسط دولت روسیه نگران باشیم؟ این گزارش را بخوانید.
***نگرانیها از کجا شروع شد؟
اولین واکنشها در رابطه با مسائل امنیتی این برنامه را یکی از کاربران توئیتر به نام «Joshua Nozzi» نشان داد. او ادعا کرد زمانی که برنامه فیساپ را باز کرده و اجازه دسترسی به گالری را صادر کرده، عکسهایش تکتک و با تاخیر در برنامه ظاهر شدهاند، به طوری که انگار درحال آپلودشدن هستند. او بلافاصله حالت پرواز را روشن کرد و به یکباره تمام عکسهایش پدیدار شدند. اما چون دسترسی به اینترنت را مسدود کرده بود نمیتوانست هیچکدام را انتخاب کند.
برداشت او از اتفاق رخ داده این بود که فیساپ تمام عکسهای کاربران را در سرورهایش آپلود میکند و سریعاً نیز در توئیتر خود داستان را منتشر کرد. این اتفاق در بسیاری از رسانهها بازتاب داشت و کاربران را نگران کرد. اما بعد از آن وبسایتهای مطرح و محققان امنیتی، فعالیتهای برنامه را زیر نظر گرفتند و متوجه شدند تنها فایلی که فیساپ در سرورهایش آپلود میکند همان عکسی است که کاربر برای ویرایش انتخاب کرده. اما این عکس در سرورها آپلود میشود، بدون اینکه کاربر بداند عکسش در جایی غیر از تلفنش ویرایش میشود؛ اینجاست که بحثهای دیگری مطرح میشوند.
***چند سوال امنیتی
در ادامه سوالات و نگرانیهایی را که کارشناسان و کاربران درباره این برنامه دارند، مرور میکنیم.
* یک: برخی کارشناسان میگویند، اگر اجازه دسترسی فیساپ به گالری تصاویر گوشیتان را قطع کنید بازهم این برنامه بهصورت مخفیانه میتواند به آن دسترسی پیدا کند.
* دو: نکته دیگر دسترسی این برنامه به دوربین جلوی گوشیتان است که با توجه به نکته بالا، منتقدان میگویند این برنامه اگر بخواهد میتواند در هر لحظه بهطور مخفیانه به گوشی موبایلتان دسترسی پیدا کند و شما را به صورت زنده تماشا کند!
* سه: فیساپ تصاویر شما را در یک حافظه ابری ذخیره میکند و بنابراین احتمال آن وجود دارد که در آینده نیز کسی بهجز شما به آن دسترسی پیدا کند.
* چهار: یکی از سوالهای دیگر درباره این برنامه، قوانین و مقرراتی است که این برنامه در ابتدای استفاده از آن برای شما وضع میکند. شما با اجرای این برنامه به این شرکت اجازه استفاده تجاری از تصویر، نام، صدا، شباهت و هویتتان را واگذار کرده و حق شکایت از این شرکت در آینده را نیز از خودتان سلب میکنید(یعنی حتی اگر نظرتان در آینده نیز تغییر بکند، نمیتوانید شکایت کنید). بنابراین تا اینجای کار شما اطلاعات هویتی خود را بهصورت رایگان و گسترده دراختیار این شرکت قرار دادهاید، بدون آنکه بدانید به چه شکلی از آنها استفاده خواهد شد.
*** پاسخ فیساپ چیست؟
این شرکت ترجیح داده در مقابل هیاهوهای بیشمار کاربران سکوت کند و فقط به سایت مشهور «Tech Crunch » یک بیانیه داده است. در این بیانیه آمده: «برنامه فیساپ اصولا عکسها را در حافظه ابری ذخیره نمیکند و فقط برای ویرایش تصاویر آن را به این حافظه منتقل میکند. البته گاهی ممکن است تصاویر را در حافظه ابری ذخیره کنیم که آنهم بهدلیل ترافیک درخواستها است و پس از ۴۸ساعت آن را حذف میکنیم. همچنین لازم به توضیح است که این تصاویر در حافظه ابری گوگل و آمازون ذخیره میشوند نه در کشور روسیه. از سوی دیگر همه ویژگیهای فیساپ بدون عضویت و نام کاربری در دسترس است و ۹۹درصد افراد نیز بدون آنکه اطلاعات خود را به برنامه دهند، از آن استفاده میکنند. برنامه فیساپ فقط به تصاویری دسترسی دارد که کاربران اجازه دادند و ما هرگونه اطلاعات کاربر را به هیچ شخص ثالثی نفروخته یا به اشتراک نگذاشتهایم.»
*** مالک روس و هوش مصنوعی
« Yaroslav Goncharov» مالک شرکت «Wireless Lab» است که برنامه فیساپ را تولید کرده است. او در دانشگاه دولتی سنتپترزبورگ در رشته کامپیوتر تحصیل کرد و سپس برای کار به آمریکا رفت. به مدت سهسال در شرکتهای معتبر مانند مایکروسافت کار کرده و از آنجا به فکر ساختن برنامه فیساپ افتاده است. او در اینباره گفته زمانی که در مایکروسافت روی هوش مصنوعی فعالیت میکرده، به ایده ساخت فیساپ با استفاده از جدیدترین تکنیکهای هوش مصنوعی رسیده است.
*** ۵۰مایلی سنتپتررزبورگ
یکی از نکات قابل توجه درباره این شرکت، محل قرارگیری تیم تحقیق و توسعه فیساپ است. منطقهای به نام «Sosnovy Bor» که در ۵۰مایلی سنتپترزبورگ قرار گرفته و از آن به عنوان «سیلکون ولی» روسیه نام برده میشود. دولت روسیه بهشدت پشتیبان گسترش این شهر فناوری است و غولهای بزرگی در این شهر به کار مشغول شدهاند. گفته شده برخی واحدهای تحقیقات سامسونگ نیز در این شهر فناوری شروع به کار کرده و روسیه قصد دارد در آینده به عنوان رقیب جدی آمریکا و چین در زمینه فناوری پا به عرصه رقابت بگذارد.