مافیای موتورسازی، مقصر آلودگی تابستانی!
مافیای موتورسازی، مقصر آلودگی تابستانی!
روزنامه هفت صبح | ابعاد جدید از دلایل افزایش راز آلود اُزن هوا. تابستان امسال اُزن بلای جان هوای پایتخت شده است؛ هر چندروز یکبار این آلاینده هوای شهر را بهشدت آلوده میکند و گروهی از مسئولان انگشت اتهام این بحران را به سمت موتورسازان گرفتهاند. در یکماه اخیر تعداد روزهایی که هوای تهران با آلودگی درگیر بود، نسبت به سالهای پیش بهشدت افزایش پیدا کرد و گزارشها نشان میدهد که مقصر اصلی ایجاد این بحران آلاینده اُزن است. براساس آمار شرکت کنترل کیفیت هوا با وجود اینکه در مقایسه با سال گذشته در خردادماه امسال غلظت دیگر آلایندههای تهران کاهش پیدا کرده، اما خرداد امسال پایتخت با بیشترین روزهای آلوده به اُزن از سال ۱۳۸۱ تاکنون روبهرو بوده است. البته این روندی است که در تابستان سهسال گذشته هم ادامه داشته اما امسال بیشتر شده است. هفت صبح تابهحال در سهگزارش مفصل در تیتر یک خود به بررسی این موضوع پرداخت و توجههای بیشتری به این اتفاق مرموز جلب شد. حالا خبرگزاری «خبرآنلاین» در گزارشی به قلم «نیو صدر» از یک احتمال جدید و جدی درباره علت افزایش اُزن هوا منتشر کرده است. این گزارش را بخوانید.
***اُزن، چگونه وارد هوای تهران شد؟***
یکی از منابع اصلی ایجاد آلاینده اُزن در شهر تهران اکسیدهای نیتروژن هستند، این ترکیبها وقتی در گرمای تابستان در مقابل نور خورشید قرار بگیرند پس از انجام برخی واکنشها به اُزن تبدیل میشوند. مسعود تجریشی، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت از محیط زیست، در این رابطه به خبرآنلاین گفت: «ببینید، تقریبا عمده شهرهای بزرگ اروپایی بعد از اینکه مسئله آلودگی ذرات خود را حل کردند، با این بحران مواجه شدند. وقتی اکسیدهای نیتروژن که در هوا وجود دارد در معرض نور خورشید قرار میگیرد، بعد از واکنشهایی ثانویه اُزن را تشکیل میدهند. اما وقتی ذرات معلق در هوا وجود داشتند، نور خورشید کمتری به این ترکیبها میرسید و در نتیجه تهران شاهد آلودگی اُزن کمتری بود.» با اینوجود آلودگی اُزن اتفاقی طبیعی نیست، چراکه انسانها عامل اصلی انتشار اکسیدهای نیتروژن در هوا هستند و قطع این انتشارات توسط انسان، کیفیت هوای شهر را بهبود میدهد. تجریشی در اینباره گفت: «خودروهای دیزلی و موتورهای کاربراتوری عامل اصلی ایجاد NOx(اکسیدهای نیتروژن) هستند، به همیندلیل باید به سمتی برویم تا مسئله موتورهای کاربراتوری حل بشود. اگر بتوانیم این بحث را مدیریت کنیم، میتوانیم بحران اُزن را حل کنیم.»
***مافیا موتورسازی عامل آلودگی تابستانی؟***
به گفته کارشناسان، موتورهای کاربراتوری بهسادگی اکسیدهای نیتروژن را در هوا منتشر میکنند و در نتیجه این اتفاق آلاینده اُزن ایجاد میشود. همچنین موتورهای انژکتوری فرسوده که فیلترهای آنها بهخوبی کار نمیکنند هم در ایجاد این ترکیبات نقش دارند.
این نوع موتورها میتواند یکی از عوامل اصلی تولید آلاینده اُزن در شهر تهران هم باشند. به طور کلی هماکنون ۲.۵میلیون موتورسیکلت در شهر تهران قرار دارند که ۹۶.۷درصد آنها کاربراتوری و ۶۱.۸درصد آنها فرسوده هستند. این یعنی نزدیک به ۲.۴میلیون موتور کاربراتوری و ۱.۵میلیون موتورسیکلت فرسوده در شهر تهران حضور دارند که در آلودگی هوای تابستان نقش فراوانی دارند. همین موضوع باعث شد تا سال گذشته مادهای در دولت مصوب شود تا بهنوعی آلودگی ناشی از موتورسیکلتها مخصوصا موتورهای کاربراتوری کاهش پیدا کند.
طبق ماده ۱۱ آییننامه فنی ماده دو لایحه هوای پاک که در شهریورماه سال ۹۷ به تصویب هیأت وزیران رسیده، «شمارهگذاری موتورسیکلت بنزینی منوط به اسقاط یک دستگاه موتورسیکلت است. موتورسیکلتهای برقی از شرط اسقاط معاف هستند.» طبق ماده ۱۲ آییننامه فنی ماده دو لایحه هوای پاک «تولیدکنندگان و واردکنندگان موتورسیکلت از تاریخ ابلاغ این تصویبنامه موظف هستند ۱۰درصد سبد محصولات هر دوره سهماهه خود را بر مبنای تعداد تولید، به موتورسیکلت برقی اختصاص دهند و در صورت عدم امکان به ازای شمارهگذاری هر دستگاه موتورسیکلت از میزان ۱۰درصد مذکور، سهدستگاه موتورسیکلت فرسوده را از رده خارج کنند.»
اما در اتفاقی با درخواست وزارت صنعت، معدن و تجارت اجرای این قانون یکسال به تاخیر افتاد. حسین شهیدزاده، سرپرست شرکت کنترل کیفیت هوای تهران در رابطه با این موضوع به خبرآنلاین توضیح داد: «این مصوبه میتوانست در کاهش آلودگی هوای شهر تهران نقش داشته باشد اما با لابی قدرتمند تولیدکنندگان، اجرای آن یکسال به تعویق افتاد. دلیل آنها برای انجام کار، جلوگیری از بیکاری کارگرها بود، اتفاقا اگر موتورهای فرسوده از رده خارج نشوند این اتفاق رخ میدهد و کارگرها از کار بیکار میشوند.»
کارشناسان میگویند، جایگزینهای مناسبی هم برای موتورسیکلتهای کاربراتوری در شهر تهران وجود دارد. یکی از راهها استفاده از موتورسیکلتهای انژکتوری است، این نوع موتورسیکلتها ۹۰درصد کمتر از کاربراتوریها آلودگی تولید میکنند و اگر فیلتر آنها بهخوبی کار کند و فرسوده نباشد، منجر به ایجاد آلاینده اُزن نمیشود. از سویی امکان استفاده از برخی موتورهای برقی که آلودگی بسیار کمتری منتشر میکنند هم در تهران وجود دارد.شهیدزاده در این رابطه توضیح داد: «موتورسیکلت برقی که مناسب کار در تهران باشد، قطعا ارزان نخواهد بود؛ چراکه اینها باید از شیبهای زیادی عبور کنند و بار زیادی تحمل کنند، به همیندلیل قدرت آنها باید حتما سهکیلووات و باتری آنها هم لیتیومی باشد. با این مشخصات حداقل قیمت حدود ۱۸میلیون تومان است. از موتورهای برقی ارزانتر میتوان برای کارهای روزانه استفاده کرد.»
***اُزن و تاثیری که در ریههای ما میگذارد***
اُزن میتواند منجر به ایجاد انواع مشکلات سلامتی ازجمله درد قفسه سینه، سرفه، سوزش گلو و گرفتگی ریه، عفونت ریه، کاهش عملکرد ریه و التهاب جدار ریهها شود. همچنین این آلاینده در تشدید بیماریهای برونشیت و آسم مؤثر است و از سویی قرارگرفتن مکرر در معرض اُزن ممکن است باعث ایجاد زخم دائم در بافت ریه و همینطور سرطان ریه شود.