داستانی جنایی در مورد اصغر قاتل
داستانی جنایی در مورد اصغر قاتل
*گزارشی از اصغر قاتل، در هشتاد و پنجمین سالروز اعدام او در میدان سپه
*روزنامه هفت صبح،مصطفی آرانی
۱-سحرگاه ششم تیر، ۸۵ سال از روز اعدام اصغر قاتل، قاتل معروف ایران در دهه ۳۰ شمسی گذشت. او در چنین روزی در میدان امام خمینی کنونی یا میدان سپه سابق، اعدام شده است آن هم در حالی که «جمعیت تماشاچی از زن و مرد به قدری زیاد بود که تمام اطراف میدان سپه از جلوی عمارت اداره تشکیلات کل نظمیه تا جلوی عمارت وزارت پست و تلگراف و جلو عمارت بلدیه طهران و دهنه خیابان علاءالدوله و ضلعهای خیابان باب همایون را پشت در پشت اشغال کرده بودند. کثرت جمعیت باعث شده بود که اتوبوسها را متوقف و دور تا دور محل اعدام بچینند.»
۲-ماجرای اصغر قاتل صبح روز یکشنبه ۱۰ دی ۱۳۱۲ آغاز میشود. سروان عبدالرحیم آقاخانی افسر ارتش، با نصرت الله پسر ۱۹ ساله خود به اداره آگاهی تهران مراجعه کرده و اطلاع میدهد که پسرش روز جمعه ۸ دی به قصد شکار از منزل خارج شده و در جستوجوی کبوتر به خرابههای نزدیک نجف آباد رفته و در یکی از چهاردیواریهای شترخان، سر بریده کسی را که چشمهایش از حدقه بیرون آمده بود میبیند (هم نجف آباد و هم شترخان، نام محلات قدیمی تهران است که محدوده کنونی آن، محله تیردوقلو است). ماموران به محل میروند و جسد عریانی را پیدا میکنند که کنار یک دیوار مدفون شده و به دنبال آن جنازه یک کودک ۱۲ یا ۱۴ساله که سرش را از قفا (پشت) بریده بودند و به دنبال آن و سر بریده کودک دیگری را کشف میکنند. جستوجو از آن لحظه برای پیدا کردن قاتل یا قاتلین آغاز میشود.
۳-رئیس نظمیه در آن زمان، محمدحسین آیرم بود که برای دستگیری قاتل یا قاتلین، تمام نیروی اداره آگاهی و عوامل اداره مرکزی را به کار گرفت و نهایتا موفق شد دو ماه بعد، او را دستگیر کند. اوایل اسفند ۱۳۱۲ و به دنبال کشف دو جسد دیگر، اداره آگاهی در نزدیکی دولت آباد شهرری، آثار یک ردپا را پیدا کرد و بر چاهی در همان حوالی هم آثار کشمکش دو نفر مشخص بود. ساعت ۱۱ صبح روز ۱۰ اسفند، میرمحسن محمودی و حسین رفیعی دو نفر از کارکنان اداره آگهی که در حوالی قنات امین آباد، در همان حوالی کاوش مقنیها را نگاه میکردند، میبینند کسی از بیراهه به سمت چاه پیش میآید، اما به محض دیدن مقنیها و مأمورین خط سیر خودش را تغییر داده و به سمتی دیگر میرود. محمودی آن شخص را تعقیب کرده و خود را به او که یک سینی حلبی حاوی مقداری بامیه در یک دست و یک پیت بنزینی خالی در دست دیگر و کوله بار حمالی بر دوش داشت میرساند. او این فرد را بازرسی میکند و در نتیجه این کار، یک جفت کفش و یک کلاه و دو تا پیراهن و یک شلوار مستعمل از درون پیت بنزینی و نیز یک قبضه چاقوی دسته آهنی که درون کوله پشتی پنهان بود و یک سوزن جوالدوز کشف میکند. او میگوید که کلاه و کفش را پیدا کرده و پیراهن و شلوار را خریده اما بازرسان شهربانی مظنون را نخست به کلانتری شهر «ری» و از آنجا به اداره آگاهی میبرند. با این حال، از دو نفر یعنی شهربانو و غلامرضا «سیادهنی» دالاندار سرای رضاخان واقع در ناحیه ۵ قناتآباد (در حوالی شهرری) تحقیق میشودو آنها میگویند که مظنون شب نهم اسفند ۱۳۱۲ با جوانی که حدود ۱۵ یا ۱۶ ساله بود، شب را در حجره کاروان سرا در یک بستر خوابیدهاند و مظنون او را برادر خود معرفی کرده است، وقتی لباس جوان مشارالیه را به سرایدار مذکور نشان دادند، آن ها تایید میکنند که لباس مزبور به همان جوان تعلق دارد که مهمان شخص مظنون بوده است. متهم هم در نهایت اقرار میکند که لباسها و اشیای مکشوفه به علی نام، اهل روستای مانیزان اراک تعلق دارد که او وی را نخست به بامیه فروشی وادار نموده و شب نیز او را با خود به کاروانسرای رضاخان آورده و بعد نیز او را به قتل رسانیده است.
۴-اما قاتل کیست؟ نامش اصغر است و فرزند علی میرزا، ۴۰سال سن دارد و اهل بروجرد است. اصغر در خانوادهای بزرگ شد که سابقه دزدی و قتل و بدنامی داشت. پدربزرگ وی، زلفعلی، راهزن بود و در منطقه بروجرد، ملایر و عراق (اراک) اقدام به چپاول کاروانها میکرد که گاه منجر به کشته شدن کاروانیان نیز میشد. پدر علی اصغر هم علی میرزا نام داشت که دزد و قاتلی بنام بود. پدرش به دست قزاقها کشته شده بود و خانواده اصغر به بهانه زیارت کربلا به عراق میروند و در بغداد ساکن میشوند. یکی از برادران اصغر در بغداد قهوهخانهای برپا میکند و علی اصغر هم ابتدا نزد برادرش مشغول به کار میشود. وی بعدها به فروش آجیل و تنقلات به کودکان و دانشآموزان پرداخت و از همین راه به اغفال آنان دست زد تا اینکه به دلیل همین اقدامات به ۹سال حبس (در برخی منابع ۸ سال) محکوم میشود. پس از آزادی به کار خود ادامه میدهد و باز هم به دو سال حبس محکوم میشود تا اینکه تصمیم میگیرد، دیگر همه این کودکان را بکشد و در نهایت به گفته خود ۲۵ نفر (در برخی منابع ۲۹ نفر) را به قتل میرساند. او بعد از قتل آخر خود به تهران میآید و در تهران نیز در پوشش بامیهفروشی به کار خود ادامه میدهد و هشت نفر را هم میکشد.
۵-درباره روحیات اصغر قاتل، حرفهای بسیار و البته جالبی وجود دارد. میگویند که احمد شریعتزاده، یکی از وکلای بزرگ دوره رضاخان و یکی از موسسین کانون وکلای دادگستری، وکیل او بود و درباره او در دادگاه گفت: «قیافه، لبها، بینی، گوشها، اندامها و طرز نگاه و به طور کلی تمام ساختمان جسمانی او را تحت مداقه قرار دهید و فرد فرد آنها را با نتایج تحقیق دانشمندان تطبیق کنید، علی اصغر بروجردی یک انسان «دژنره» است، به بیان دیگر هم از حیث روحیات و هم از لحاظ علائم فیزیکی و خارجی مشابه یک فرد معمولی نیست.» یکی از زندانیان سیاسی آن دوران نیز درباره روحیه و رفتار اصغر قاتل نوشته است: «او مردی بود بلند قامت، چهارشانه، زردموری و ازرق چشم، بینهایت قوی و خوی درندگی و سبعیت از پای تا سرش نمایان بود. هیچ یک از مامورین نمیتوانست به تنهایی، یا با کمک دیگری، با وی بجنگند چون اگر میخواستند نسبت به او مانند زندانیان دیگر رفتار کنند، باید ۱۰ نفر بر تعداد مامورین زندان شماره یک اضافه کنند و همواره با او گلاویز باشند. لذا با او از در دوستی و مدارا پیش آمدند. غذایش همیشه سه ظرف چلوکباب و مخلفات آن بود. آوازی بسیار خوش و مطبوع داشت ولی خواندنش منحصر به ادبیات عربی و لحن حجازی بود.»
***در نگارش این مطلب از اطلاعات گزارش مصطفی لعلشاطری در سایت قدس آنلاین استفاده شده است.