عروسی به‌سبک ابرقهرمان‌ها

هفت صبح| همه‌چیز برای یک شب معمولی عروسی آماده است اما انگار کسی برای به‌هم‌زدن قواعد بازی نقشه کشیده است! صدای موسیقی آن‌قدر بالا رفته که صدای حرف زدن‌ها در هم گم شده است، نورها روی دیوارها می‌چرخند و مهمان‌ها چشم به در ورودی دوخته‌اند. ناگهان صحنه عوض می‌شود. چند نفر از جا می‌پرند، صدای خنده و قهقهه و تعجب به هوا بلند می‌شود و تلفن‌های همراه مثل موجی از میان جمعیت بلند می‌شوند. یکی از شدت هیجان دست روی دهانش گذاشته، دیگری برای دیدن بهتر از میان صندلی‌ها رد می‌شود و چند نفر هم از همان ثانیه اول، مشغول ضبط ماجرا هستند.

عروس و داماد هنوز در مرکز این هیاهو ایستاده‌اند که جشن، آرام‌آرام از یک شب خانوادگی به صحنه‌ای سینمایی تبدیل می‌شود. صحنه‌ای که انگار قرار نیست خاطره‌اش فقط میان حاضران بماند. در این عروسی، ظاهرا گفتن «بله» عروس خانم، کافی نیست. باید اتفاقی بیفتد که فردا همه درباره‌اش حرف بزنند!  حالا دیگر ماجرا فقط به لباس عروس و داماد و شام و رقص و عکس یادگاری ختم نمی‌شود. یک داماد از ارتفاعی بلند، با سکویی متصل به جرثقیل، به سمت محل جشن پایین می‌آید و دامادی دیگر با موتور راهی مراسم می‌شود.

اتفاق‌هایی که خیلی زود از جمع مهمان‌ها فراتر می‌روند و سر از فضای مجازی درمی‌آورند. یک روز ورود غیرمنتظره عروس و داماد خبرساز می‌شود، روز دیگر کارت دعوتی با درخواست‌های عجیب یا مراسمی در مکانی نامتعارف، نگاه‌ها را به خودش جلب می‌کند. انگار هر بار باید اتفاق تازه‌ای بیفتد تا یک عروسی از میان انبوه فیلم‌های فضای مجازی بیرون بزند و به چشم بیاید. در این میان، یک سوال جدی شکل می‌گیرد: وقتی عجیب‌تر بودن شانس دیده‌شدن را بیشتر می‌کند، خود جشن ازدواج چقدر در مرکز توجه باقی می‌ماند و از آن مهمتر اینکه این سنت شکنی‌ها در برخی از عروسی‌های کنونی، بیشتر با چه هدفی انجام می‌شود؟ 

از عکاسی زیر آب تا عروسی‌های وایرال 

عروسی‌های عجیب‌وغریب در ایران یک‌شبه از راه نرسیده‌اند و پدیده‌ تازه‌ای نیستند. دست‌کم از اوایل دهه90، گزارش‌هایی درباره عکاسی عروس و داماد زیر آب و تجربه‌های متفاوت برای ثبت خاطره ازدواج منتشر می‌شد که چشم همه را از تعجب گرد می‌کرد. چند سال بعد، عروسی‌های پرهزینه، کارناوال خودروهای لوکس و مراسم‌هایی با تشریفات غیرمعمول به سوژه رسانه‌ها تبدیل شدند. در اواخر دهه ۹۰ نیز انتشار تصاویر عروسی چهره‌های مشهور و ورودهای نمایشی به سالن‌های جشن، بحث تجمل و چشم‌وهم‌چشمی را پررنگ کرد.

آنچه در سال‌های اخیر تغییر کرده، بیش از آنکه زمان آغاز این پدیده باشد، شکل دیده‌شدن آن است. حالا یک ایده غیرمنتظره می‌تواند بدون آنکه عروس و داماد چهره‌های شناخته‌شده‌ای باشند، فیلم مراسمشان به محتوایی پربازدید تبدیل شود و عروس و داماد را یک شبه مشهور کند. هرچند آمار جامعی از تعداد این عروسی‌ها در دست نیست، اما مرور نمونه‌های رسانه‌ای نشان می‌دهد که تفاوت‌طلبی در مراسم ازدواج، از تجربه‌های خاص عکاسی و تشریفات لوکس تا اجراهای نمایشی و ویدیوهای وایرال، شکل‌های متنوعی پیدا کرده است. 

یک شب و هزار جور غافلگیری 

عروسی برای سال‌ها با تصویرهای آشنایی همراه بود. لباس سفید، حلقه، سفره عقد، موسیقی و جمعی از اقوام و دوستان که برای آغاز زندگی مشترک کنار هم جمع می‌شوند. اما شکل برگزاری جشن‌ها هم مثل بسیاری از بخش‌های زندگی تغییر کرده است. حالا برای بعضی زوج‌ها، متفاوت‌بودن مراسم به بخشی از برنامه‌ریزی عروسی تبدیل شده. تصمیمی که گاهی از یک ایده خلاقانه شروع می‌شود و گاهی پای هزینه، سلیقه مهمان‌ها و واکنش کاربران فضای مجازی را به میان می‌کشد.  

مهمان‌ها منتظرند داماد از راه برسد اما، این بار قرار نیست با یک ورود معمولی روبه‌رو شوند. داماد لباس مرد عنکبوتی به تن کرده و قرار است از ارتفاعی حدود ۱۲۰متر، روی سکویی متصل به جرثقیل، به محل جشن برسد. عددی که وقتی آن را کنار لباس ابرقهرمانی داماد می‌گذاریم، بیشتر شبیه صحنه‌ای از یک فیلم به نظر می‌رسد تا شروع یک جشن عروسی. عروس هم با ظاهری هماهنگ با تم مراسم حاضر است تا این نمایش فقط به لباس داماد محدود نماند. 

نگاه‌ها به دامادی دوخته می‌شود که ورودش بیشتر به صحنه‌ای از فیلم‌های ابرقهرمانی شباهت دارد. همین چند دقیقه کافی است تا تصاویر مراسم در فضای مجازی دست‌به‌دست شوند و ورود داماد به یکی از خبرسازترین بخش‌های عروسی تبدیل شود. یک زوج دیگر برای متفاوت‌بودن، سراغ ارتفاع و لباس ابرقهرمان‌ها نرفته‌اند. تصمیم گرفته‌اند با موتور راهی مراسم شوند. انتخابی که شاید در ابتدا فقط قرار بوده شکل دیگری از رفتن به جشن باشد. اما وقتی موتورسواران در خیابان عروس و داماد موتورسوار را می‌بینند، به آن‌ها می‌پیوندند و این ماجرا را عوض می‌کند.

حرکت عروس و داماد در میان موتورها حال‌وهوای یک کارناوال خیابانی پیدا می‌کند. خیابانی که برای مدتی از مسیر رفت‌وآمد روزمره فاصله می‌گیرد و به بخشی از جشن تبدیل می‌شود. اما همه عروسی‌های خبرساز با یک حرکت عجیب یا اتفاق خیابانی شناخته نمی‌شوند. گاهی اعلام هزینه مراسم به‌تنهایی خبرساز می‌شود. در تیرماه سال جاری بود که گزارشی درباره عروسی یک زوج شیرازی منتشر شد که هزینه آن را ۱۴ میلیارد تومان عنوان می‌کرد. همین عدد، پیش از آنکه مخاطب را از جزئیات پذیرایی یا تشریفات باخبر کند، او را با یک سوال روبه‌رو می‌کند. در یک شب عروسی، چنین مبلغی صرف چه چیزهایی می‌شود؟ 

البته ۱۴ میلیارد تومان، رقم اعلام‌شده در همان گزارش رسانه‌ای است و نباید آن را آمار رسمی یا تاییدشده‌ای درباره هزینه تمام بخش‌های مراسم دانست. بااین‌حال، همین خبر نشان می‌دهد که گاهی هزینه جشن هم به بخشی از شهرت آن تبدیل می‌شود.  اما برنامه‌های عجیب و غریب عروسی محدود به سالن‌های خصوصی نمی‌شود. در یکی از مراسم‌های عروسی عمومی تهران در عید غدیر، پهپاد در کنار سفره عقد قرار گرفت و تصویری متفاوت از اجرای این آیین ساخت. این برنامه عروسی خصوصی نبود، اما کنار هم قرارگرفتن سفره عقد و فناوری، نمونه دیگری از ایده‌هایی بود که می‌تواند یک مراسم را از شکل آشنای آن دور کند. گاهی برای متفاوت‌کردن یک صحنه، به‌جای تشریفات پرهزینه، کافی است عنصری غیرمنتظره به آن اضافه شود. 

البته غافلگیری بعضی عروسی‌ها از لحظه بازشدن کارت دعوت شروع می‌شود. تصویری که همین ماه پیش از یک کارت عروسی در رسانه‌ها منتشر شد، به‌دلیل درخواست عروس و داماد از مهمان‌ها بحث‌برانگیز شد. در این کارت دعوت عروسی از مهمانان خواسته شده بود تا حداقل اندازه پول شامی که برای آنها تدارک دیده شده، هدیه بدهند! عده‌ای این درخواست را شوخی یا روشی متفاوت برای دیده شدن می‌دانستند و عده‌ای دیگر معتقد بودند هزینه پذیرایی برعهده میزبان است. چند جمله روی یک کارت کافی بود تا موضوع از یک جشن خصوصی فراتر برود و به بحثی درباره رسم مهمان‌داری و توقع میزبان و مهمان تبدیل شود. 

آن‌سوی دنیا و عروسی‌های عجیب 

عروسی‌های عجیب‌وغریب فقط به ایران محدود نمی‌شوند. کافی است سری به خبرهای آن‌طرف دنیا بزنیم تا ببینیم عروس و دامادها برای متفاوت‌کردن شب عروسی‌شان چه ایده‌هایی به سرشان می‌زند. بعضی از این مراسم‌ها آن‌قدر غیرمنتظره‌اند که خیلی زود سر از رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی درمی‌آورند. 

آمریکا نمونه‌های زیادی از این عروسی‌های متفاوت به خودش دیده است اما یکی از هیجان‌انگیزترین آن‌ها وقتی بود که یک زوج تصمیم گرفتند به‌جای ایستادن روی زمین، در شرایط بی‌وزنی ازدواج کنند!  آن‌ها سوار هواپیمایی شدند که شرایط بی‌وزنی را شبیه‌سازی می‌کرد و مراسمشان را در حالی برگزار کردند که بدنشان در هوا شناور می‌شد. لباس عروس و داماد به‌جای اینکه روی زمین کشیده شود، در هوا بالا می‌رود و حتی ایستادن و حرکت‌کردن هم شکل دیگری پیدا می‌کند. برای این زوج، یک مراسم معمولی کافی نبود و می‌خواستند شروع زندگی مشترکشان را با تجربه‌ای رقم بزنند که کمتر کسی سراغش رفته است. 

اگر عروسی در هوا عجیب به نظر می‌رسد، ازدواج یک زوج غواص در عمق ۱۳۰متری آب در تایلند عجیب‌تر هم هست! آن‌ها برای برگزاری مراسم ازدواجشان راهی غاری در عمق ۱۳۰متری آب شدند. اینجا دیگر خبری از تالار و موسیقی و گفت‌وگوهای معمول مهمان‌ها نیست. همه‌چیز به تجهیزات غواصی و رعایت نکات ایمنی بستگی دارد. این زوج تصمیم گرفته بودند حتی محل گفتن بله هم با بقیه فرق داشته باشد. 

در لهستان هم یک زوج غواص عروسی‌شان را به یک دورهمی معمولی محدود نکردند و ۳۰۳ غواص را برای شرکت در مراسم به زیر آب بردند. به‌جای صدای دست‌زدن و هلهله، مهمان‌ها برای ارتباط با یکدیگر باید از نوشته‌های ضدآب و زبان اشاره کمک گرفتند! در نروژ هم عروس و دامادی غاری زیر آب را برای مراسمشان انتخاب کردند. جایی که مهمان‌ها برای رسیدن به آن باید لباس غواصی می‌پوشیدند و از مسیر آبی عبور می‌کردند. به این ترتیب، رفتن به عروسی خودش به یک ماجراجویی جداگانه تبدیل شده بود. 

تایلند یک نمونه دیگر هم در کارنامه‌اش دارد. سال‌ها پیش در روز ولنتاین ۳۴ زوج از ۲۲ کشور در نزدیکی جزیره کرادان و در عمق حدود ۱۰ متری آب، هم‌زمان ازدواج کردند. چند سال بعد، در موریس هم یک زوج که علاقه مشترکشان غواصی بود، پس از انجام تشریفات رسمی روی قایق، با لباس‌های مجلسی به زیر آب رفتند و حلقه‌هایشان را در دریا ردوبدل کردند. انگار برای این زوج‌ها، دریا فقط محل تفریح نبود. بخشی از خاطره روز ازدواجشان هم شد.

البته همه عروسی‌های عجیب به آب و ارتفاع ربط ندارند. در اندونزی، عروسی یک زوج با ورود دو شخصیت پاور رنجرز به جایگاه مراسم خبرساز شد. نکته بامزه ماجرا این بود که این دو ابرقهرمان، برادران عروس بودند که با پوشیدن این لباس‌ها به وعده دوران کودکی‌شان عمل کردند. در ژاپن هم یک زوج استرالیایی ۲۵۳ دختر گل‌ریز را در مراسم ازدواجشان گرد هم آوردند. اقدامی که با هدف شادی‌بخشیدن به شهر میزبان پس از زلزله سال قبل انجام شد. این بار نه غواصی در کار بود و نه شناورشدن در هوا. تعداد همراهان عروس بود که مراسم را متفاوت می‌کرد. 

در میان این همه ایده عجیب، یک زوج آمریکایی هم تصمیم گرفتند به یک بار ازدواج اکتفا نکنند و بارها پیمانشان را تجدید کنند. به‌طوری که طبق رکوردهای منتشرشده، تعداد دفعات ازدواج و تجدید پیمانشان به ۱۰۱ بار رسید. به نظر می‌رسد برای بعضی زوج‌ها، هر بار می‌تواند بهانه‌ای تازه برای جشن‌گرفتن باشد. حتی اگر مهمان‌ها دیگر از حفظ‌بودن مراسم تعجب نکنند! 

سیندرلا با کالسکه به عروسی می‌رود 

برای این عروس ۲۴ساله، ورود به مراسم عروسی قرار نیست با یک خودروی عروس معمولی اتفاق بیفتد. او می‌خواهد لباس سیندرلا را بپوشد، سوار کالسکه شود و در میان ۵۰ ساقدوش با لباس‌ها و آرایش هماهنگ، به مراسم برسد. ورودی که قرار است حال‌وهوای قصه‌های پریان را به شب ازدواجش بیاورد.  او که دو سال است عقد کرده، در گفت‌وگو با «هفت‌صبح» می‌گوید برای اجرای این ایده، بخش زیادی از مقدمات را آماده کرده و قصد دارد چهار تا پنج ماه آینده مراسم عروسی‌اش را برگزار کند. 

برنامه او فقط به لباس سیندرلا و کالسکه ختم نمی‌شود. قرار است ۵۰ ساقدوش با ظاهری یکدست همراهش باشند و داماد هم سوار بر اسب سفید همراه با ۱۰ نفر از دوستانش که سوار بر اسب هستند، وارد مراسم شود. تصویری که قرار است ورود عروس و داماد را از شکل معمول آن متفاوت کند.

اجرای این قصه پریان، فقط به تهیه لباس سیندرلا ختم نمی‌شود. اجاره کالسکه، آماده‌کردن لباس و آرایش هماهنگ برای ۵۰ ساقدوش و کرایه اسب سفید برای داماد و دوستانش، بخش‌های دیگر این برنامه‌اند که هر کدام هزینه جداگانه‌ای دارند. این عروس ۲۴ساله می‌گوید برای اجرای این ایده، در مجموع حدود دو میلیارد تومان هزینه در نظر گرفته است. رقمی که قرار است ورود او به مراسم عروسی را از یک اتفاق معمولی به صحنه‌ای شبیه قصه‌های پریان تبدیل کند.

دامادی با شنل پادشاهان قدیمی 

برای شایان ۲۷ساله هم، عروسی فقط پوشیدن کت‌وشلوار دامادی و ورود به تالار نیست. او می‌خواهد چند ساعت از شب ازدواجش را در حال‌وهوای فیلم‌های تاریخی بگذراند. شنل پادشاهان قدیمی، تاج سلطنتی و گروهی از سربازان با لباس‌های تاریخی قرار است اجزای اصلی سناریویی باشند که برای مراسمش طراحی کرده است. 

شایان که قرار است همین روزها عروسی‌اش را برگزار کند، در گفت‌وگو با هفت‌صبح می‌گوید که علاقه‌اش به فیلم‌های تاریخی از دوران کودکی شروع شده و همین علاقه او را به فکر برگزاری مراسمی متفاوت انداخته است. او ابتدا ایده‌اش را با دوستانش در میان گذاشته و بعد تصمیم گرفته آن را به یک سناریوی واقعی برای شب عروسی تبدیل کند.  قرار است شایان شنل پادشاهان قدیمی را بپوشد و تاجی سلطنتی هم که برایش سفارش داده، بخشی از لباس دامادی‌اش باشد.

حدود ۲۰ نفر از دوستانش نیز لباس سربازان تاریخی را به تن می‌کنند و عروس با لباسی الهام‌گرفته از پوشش ملکه‌های تاریخی در مراسم حاضر می‌شود. شایان می‌گوید برای اجرای این سناریوی تاریخی، حدود یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان هزینه لباس‌ها، تاج سلطنتی و کرایه اسب در نظر گرفته است؛ از شنل و لباس سلطنتی خودش گرفته تا پوشش عروس و ۲۰ سربازی که قرار است در مراسم همراهی‌اش کنند. تاج سفارشی او به‌تنهایی ۲۰۰ میلیون تومان قیمت دارد. به گفته شایان، این هزینه‌ها جدا از مخارج معمول عروسی است و قرار است شب ازدواجش را به صحنه‌ای شبیه فیلم‌های تاریخی تبدیل کند.

عروسی در عصر نمایش 

پشت این مراسم‌ متفاوت، فقط سلیقه شخصی عروس و داماد قرار ندارد. تغییر نگاه به ازدواج، رقابت بر سر سبک زندگی و تاثیر شبکه‌های اجتماعی هم در شکل‌گیری آن‌ها نقش دارند. دکتر سجاد بهرامی، جامعه‌شناس، در گفت‌وگو با «هفت‌صبح» می‌گوید که تغییر ارزش‌های اجتماعی و میل به دیده‌شدن، دو عامل مکمل در شکل‌گیری عروسی‌های غیرمتعارف‌اند. تغییر ارزش‌ها بستر را فراهم کرده و میل به دیده‌شدن موتور این رفتار است. 

بهرامی معتقد است که شبکه‌های اجتماعی با برجسته‌کردن تصاویر متفاوت و پربازدید، این رقابت را تشدید می‌کنند. در چنین فضایی، مراسم عروسی می‌تواند به ابزاری برای نمایش سبک زندگی و کسب تایید دیگران تبدیل شود. تا جایی که هر مراسم باید از مراسم قبلی خاص‌تر و چشمگیرتر باشد تا دیده شود. با این حال، همه این انتخاب‌ها فقط برای جلب توجه نیستند و بخشی از آن‌ها از تغییر سلیقه نسل جدید، تاکید بر فردیت و علاقه به تجربه‌های متفاوت سرچشمه می‌گیرند. هرچند برخی دیگر میل به تولید محتوای پربازدید دارند. 

این جامعه‌شناس هشدار می‌دهد که در شرایط اقتصادی دشوارکنونی، رقابت و چشم‌وهم‌چشمی می‌تواند توقعات خانواده‌ها را بالا ببرد و زوج‌های جوان را به بدهی یا خرج‌کردن پس‌اندازشان سوق دهد. به گفته او، پول مراسمی که می‌توانست صرف مسکن، آموزش یا شروع زندگی شود، ممکن است صرف یک شب نمایش شود. چنین فشاری نه‌تنها شرایط مالی آغاز زندگی مشترک را دشوار می‌کند، بلکه ممکن است خانواده‌هایی را که توان برگزاری مراسم‌های پرهزینه ندارند، در موقعیت مقایسه و احساس عقب‌ماندگی قرار دهد.

بهرامی تاکید می‌کند مسئله اصلی، متفاوت‌بودن عروسی نیست. فشار اجتماعی برای رقابت و ناتوانی در انتخاب متناسب با توان مالی است. از نگاه او، مهم این است که زوج‌ها بتوانند بدون فشار مقایسه و انتظارات دیگران، درباره شکل و هزینه مراسمشان تصمیم بگیرند. چراکه جشن ازدواج، پیش از آنکه فرصتی برای نمایش به دیگران باشد، آغاز زندگی مشترک دو نفر است.